I SA/Kr 166/09

WyrokWSA w Krakowie2009-03-13

Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Grażyna Firek, Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może w postępowaniu podatkowym weryfikować ustalenia dotyczące wartości celnej towaru i należnego cła, które zostały już określone ostateczną decyzją organu celnego, nawet jeśli ta decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Organ celny nie może w postępowaniu podatkowym weryfikować ustaleń dotyczących wartości celnej towaru i należnego cła, które zostały już określone ostateczną decyzją organu celnego. Dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej ustalenia nie mogą być kwestionowane w postępowaniu podatkowym. Weryfikacja świadectw pochodzenia EUR.1 przeprowadzona przez organy celne kraju eksportu jest wiążąca dla organów celnych kraju importu, a szczególny tryb weryfikacji wyłącza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Spółka importowała odzież, powołując się na preferencyjną stawkę celną na podstawie świadectwa przewozowego EUR.l. Tureckie władze celne zakwestionowały autentyczność świadectwa. W wyniku tego, Naczelnik Urzędu Celnego uchylił wcześniejszą decyzję w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego, co wpłynęło na wysokość podatku VAT. Spółka zarzuciła organom nieprzeprowadzenie odrębnego postępowania dowodowego i pominięcie wniosków dowodowych, w tym dowodu z opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 166/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Bogusław Wolas (spr), Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2009r., sprawy ze skargi "G" Spółka z o.o. w K., na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 14 marca 2006r Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług, - s k a r g ę o d d a l a - W dniu [...] stycznia 2006r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję znak [...], w której określił kwotę podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, ujętych w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z dnia [...] w wysokości 39 692 zł, oraz poinformował, iż do zapłaty pozostaje kwota w wysokości 15 285 zł 10 gr, wynikająca z różnicy pomiędzy kwotą podatku VAT określonego niniejszą decyzją tj. 39 692 zł a kwotą podatku VAT, określoną przez organ celny w zgłoszeniu celnym SAD nr jw., w związku z wydaniem decyzji znak [...] z dnia [...]., w wysokości 24.406,90 zł (wb.19/2003, póz. 82). W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu [...].12.2002r. zostało złożone i przyjęte zgłoszenie celne w sprawie objęcia towaru procedurą celną dopuszczenia do obrotu na dokumencie SAD nr [...]. Przedmiotowy towar został zgłoszony przez importera tj. firmę Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "G" Sp. z o.o., na podstawie faktur o nr [...] z dnia [...].12.2002r. oraz nr [...] z dnia [...].12.2002r., opiewających na kwotę 24 106,78 EUR ze stawką obniżoną 0%, na podstawie dołączonego świadectwa przewozowego EUR.l nr [...] Następnie w celu sprawdzenia autentyczności załączonego do zgłoszenia celnego świadectwa przewozowego EUR.l nr B 0131629 zostało ono przesłane do tureckich władz celnych, celem weryfikacji. Pismem z dnia [...].09.2004r., tureckie władze celne udzieliły odpowiedzi, że świadectwo przewozowe EUR.l nr [...] nie zostało wystawione i potwierdzone przez turecki urząd celny oraz że pieczęć z pola 11 świadectwa nie należy do tureckich władz celnych, dlatego też towary nim objęte nie podlegają preferencyjnemu traktowaniu. W związku z tym po przeprowadzeniu, wznowionego z urzędu, postępowania Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...], znak [...] uchylił prawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego znak [...] z dnia [...].01.2002r., w części dotyczącej stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Uchylenie prawomocnej decyzji i zmiana zgłoszenia celnego nr jw. w zakresie stawki celnej i kwoty długu celnego miało wpływ na wysokość kwoty podatku VAT, bowiem Spółka "G" wpłaciła na konto Urzędu Celnego, tytułem podatku VAT kwotę 24 406,90 zł (wb. 19/2003, poz.82), błędnie określoną w zgłoszeniu celnym przez organ celny. Błąd w określeniu prawidłowej kwoty podatku VAT wyniknął z zastosowania dla póz. 19 SAD niewłaściwej stawki podatku VAT tj. w wysokości 22%, zamiast 7 % i przyjęciu błędnej podstawy VAT w pozycji 31 jda SAD nrjw. Od decyzji z dnia [...] pełnomocnik Strony złożył, pismem z dnia [...].02.2006r. odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia l4 marca 2006 r utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji . W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z art.2 ust.2 ustawy z dnia 08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993r. nr 11, poz.50 z późniejszymi zmianami) opodatkowaniu podlega import towarów. Na mocy art.6 ust.7 ww. ustawy obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Podatnikiem jest zaś osoba prawna, jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej oraz osoba fizyczna, na której ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku, gdy na podstawie odrębnych przepisów importowany towar jest zwolniony od cła, albo cło na towar zostało zawieszone w części lub w całości albo zastosowano preferencyjną, obniżoną lub zerową stawkę celną (art.5 ust. l pkt 3 cyt. ustawy). Natomiast stosownie do treści art. 11 ust. l i 2 tej ustawy podatnicy dokonujący obrotu towarowego z zagranicą są obowiązani do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Jeśli jednak w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, że kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo oblicza je w prawidłowej wysokości i wykazuje je w zgłoszeniu celnym . Podkreślił, że w niniejszej sprawie miał miejsce import towaru w postaci różnego rodzaju odzieży oraz innych towarów, ujętych na fakturach nr [...] z dnia [...].12.2002r. i nr [...] z dnia [...].12.2002r., a podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, zgodnie z art.5 ust. l pkt 3 cyt. ww. ustawy, jest Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "G" Sp. z o.o. w K . Wskazano również, że na podstawie art. 15 ust.4 powołanej wyżej ustawy podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Kwotę podatku wyliczono natomiast na podstawie art. 18 i art. 54 ust. l i ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27.12.20dr. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym w imporcie (Dz.U z 2001r., nr 155, póz. 1814 ze zmianami), w oparciu o stawkę 7% - dla towaru z póz. 9,10,12,16,17 i 19 SAD nrjw. oraz o stawkę 22% -dla pozostałych pozycji SAD nrjw. Podkreślono równocześnie, iż zarzuty podniesione przez Stronę w odwołaniu, dotyczące negatywnej weryfikacji świadectwa przewozowego EUR.l nr B 0131629, przeprowadzonego przez tureckie władze celne oraz dotyczące odmowy przeprowadzenia przez organy celne dowodu z opinii biegłego były przedmiotem rozpatrzenia w ramach odwołania od decyzji "celnej" nr [...] z dnia [...].10.2005r., w wyniku którego została wydana decyzja Dyrektora Izby Celnej znak [...] z dnia [...].01.2006r. utrzymująca ww. decyzję w mocy. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji , oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucono nie wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych poprzez przyjęcie założenia, że dla potrzeb wyliczenia podatku od towarów i usług wystarczające są ustalenia poczynione w postępowaniu dotyczącym określenia kwoty długu celnego w związku z tym nie jest wymagane przeprowadzenie odrębnego postępowania dowodowego. Z tego względu uznano, że zaskarżona decyzja podważa zaufanie do organów podatkowych , naruszając rażąco postanowienia art. l2l § l , art. l22i art. l23 ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż bezpodstawnie zostały pominięte wnioski dowodowe podatnika, a w szczególności wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność autentyczności spornych świadectw przewozowych . Skutkowało to całkowitym pozbawieniem strony skarżącej możliwości obrony swoich praw. Nie mogła bowiem skutecznie przytaczać dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Naruszono w ten sposób także zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażona w art. l23 ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając prawidłowość postępowania przeprowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego, oraz Dyrektora Izby Celnej należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na art. l5 ust 4 ustawy z dnia 08.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. z 1993r. nr 11, poz.50 z późniejszymi zmianami) . Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie importu spornych towarów stanowił, że podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Trzeba również wskazać, na art. ll ust 2 tej ustawy zgodnie z którym jeżeli w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny stwierdzi, iż kwoty podatków zostały wykazane nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatki w prawidłowej wysokości. Naczelnik urzędu celnego może określić kwotę podatków w decyzji dotyczącej należności celnych. Przepisy te nie dawały zatem możliwości ustalenia podstawy opodatkowania w imporcie towarów w innej wysokości niż wartość celna. W związku z tym w przypadku gdy dług celny został określony ostateczną decyzją organu celnego, to dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania takie jak wartość celna towaru, pozycja PCN, czy cło nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów. Należy ponadto wskazać, że wykładnia wyżej wskazanych przepisów nie daje możliwości dokonywania w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych - celnym i podatkowym, z których jedno zostało ostatecznie zakończone, różnej oceny tych samych faktów i wiążących się z nimi konsekwencji prawnych (odmienna wartość celna towaru i należnego cła na użytek postępowania celnego i postępowania podatkowego od importu takiego samego towaru, który w każdym z tych postępowań mógłby być inaczej określony) godzi w zasady demokratycznego państwa prawnego. Ochrona porządku prawnego wymaga aby ocena zasadności zmiany stawki celnej, dokonanej na mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego została przeprowadzona w oparciu o właściwą procedurę, pozwalającą na weryfikację takiego ostatecznego orzeczenia. Takiej procedury nie może zastąpić postępowanie dowodowe prowadzone w ramach postępowania podatkowego, dotyczącego określenia podatku od towarów i usług, którego przedmiotem miałaby być w istocie kwestia oceny zasadności ustaleń dokonanych w ostatecznej decyzji celnej, przy jednoczesnym pozostawieniu tej decyzji w mocy, nawet gdyby wynik tej oceny był negatywny. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2006 r. wydanym w sprawie sygn akt I FSK 182/06 ( LEX nr 262185 ) W związku z tym nadzy uznać , że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy nie czyniły co prawda własnych ustaleń , co do okoliczności wskazujących na właściwą stawkę cła, jednakże zarówno wartość celna towaru, jak i prawidłowa kwota cła zostały określone decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2005 r wydaną w trybie wznowienia postępowania , która w tym zakresie została utrzymana w mocy Decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] . Organ II instancji uchylił co prawda decyzję organu I instancji, ale tylko w zakresie odsetek wyrównawczych, co nie jest obecnie objęte sporem. Decyzja Dyrektora Izby Celnej została wprawdzie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , ale ten wyrokiem z dnia 28 marca 2007 r skargę oddalił , a skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2008 r wydanym w sprawie I GSK l020/07. Sądy obu instancji uznały, że weryfikacja świadectw pochodzenia EUR l została przeprowadzona prawidłowo, a jej wyniki zostały właściwie zinterpretowane. Organy celne przekazały sporne świadectwa przewozowe tureckim władzom celnym zgodnie z Protokołem nr 3 do Umowy o Wolnym Handlu między Rzeczypospolitą Polską, a Republiką Turecką sporządzonej w Ankarze dnia 4 października l999 r ( Dz U z 2000 r Nr 57 poz. 680 z późniejszymi zmianami ). W odpowiedzi władze celne eksportera, działając na podstawie art. 32 pkt 5 powyższego Protokołu udzieliły jednoznacznej odpowiedzi , że przedmiotowe świadectwa EUR l " nie zostały wystawione ani podpisane przez nasz urząd celny" i wobec tego " nie podlegają wymianie preferencyjnej". Wynik weryfikacji dowodów pochodzenia przeprowadzony przez organy celne kraju eksportu jest wiążący dla organów celnych kraju importu. Szczególny tryb weryfikacji dowodów pochodzenia określony w powołanym Protokole nr 3 wyłącza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących postępowania dowodowego w celu badania prawdziwości świadectw EUR l . Dlatego też zbędne było przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma przepis art. 32 Protokołu nr 3 , który stanowi, że wynik weryfikacji powinien być taki, aby umożliwiał wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane dokumenty można uznać za pochodzące z Polski, Turcji lub innego kraju wymienionego w art. 3 i art. 4 oraz czy spełniają inne wymogi Protokołu Nr 3 . Wynik weryfikacji został przy tym przez Sąd oceniony jako jednoznacznie negatywny , pozwalający na ustalenie, że świadectwo przewozowe EUR l jako niewystawione "przez władze celne kraju eksportera" jak stanowi art. l7 protokołu Nr 3 uniemożliwia korzystanie z preferencji celnych. Podkreślono przy tym, że jedynym dowodem pochodzenia towaru jest prawidłowo sporządzone świadectwo przewozowe EUR l lub deklaracja na fakturze. Organy celne kraju importera nie są uprawnione do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego na okoliczność sposobu weryfikacji tych dokumentów, czy też zwracania się do organów celnych kraju eksportu o wyjaśnienie trybu weryfikacji. Pogląd ten został co prawda wyrażony w innej sprawie, ale dotyczy tego samego podatnika i praktycznie tego samego stanu faktycznego, gdyż przedstawiono go w sprawie dotyczącej kontroli prawidłowości wydania decyzji, którą określono wartość cła, które zgodnie z art. l5 ust 4 powołanej wyżej ustawy o VAT wraz z wartością celną towaru stanowi podstawę opodatkowania w imporcie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić , iż w omawianej sprawie, z uwagi na przedstawione wyżej regulacje szczególne, nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w stosunku do tego jakie prowadzono w sprawie celnej, w tym także prowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów. Nieuzasadnione są zatem zarzuty naruszenia art. l2l § l , l22 i l23 ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu nie budzi także wątpliwości, że prawidłowo zastosowano normy prawa materialnego. Z tego względu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. l5l ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło