I SA/Kr 167/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. B. reprezentowanego przez pełnomocnika – adwokata T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu ze zbycia nieruchomości w 2006 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący S.B., reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata T. S., wniósł do tut. Sądu w dniu 15.01.2010 r. (data osobistego złożenia skargi w organie II instancji) skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu ze zbycia nieruchomości w 2006 r. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji podatkowej do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez tut. Sąd. W uzasadnieniu wniosku podano, iż skarżący nie posiada środków pieniężnych na zapłatę określonego zaskarżoną decyzją zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 587.492,00 zł. W konsekwencji wykonanie zaskarżonych decyzji musiałoby się wiązać z egzekucją majątku S. B. i jego sprzedażą, np. nieruchomości w drodze licytacji publicznej. Skutkowałoby to bezpowrotną utratą dużej części posiadanego majątku oraz poniesieniem bardzo wysokich kosztów dodatkowych postępowania egzekucyjnego. Ponadto wskazano, że skarżący stara się o uzyskanie kredytu na kontynuowanie działalności gospodarczej. W tym celu koniecznym jest otrzymanie zaświadczenia o braku zaległości podatkowych. Wykonanie decyzji spowoduje niemożność uzyskania kredytu i w konsekwencji kontynuowanie działalności gospodarczej. W ocenie strony skarżącej sytuacja ta wypełnia znamiona "znacznej szkody" oraz "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej zwanej "p.p.s.a."). Ponadto w dniu 12.02.2010 r. pełnomocnik skarżącego złożył w tut. Sądzie pismo procesowe, będące uzupełnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc w nim nowe okoliczności odnośnie do sytuacji majątkowej skarżącego, oraz postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie zaskarżonej decyzji. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą jako Firma Handlowa "S" S. B., [...]. Posiada w związku z tym rachunek bankowy w Banku [...] S.A. o nr [...], który jest jego jedynym rachunkiem związanym z prowadzoną działalnością. W dniu 10.02.2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał, egzekwując zobowiązanie wynikające z zaskarżonej decyzji, zajęcia powyższego rachunku, pozbawiając skarżącego wszelkich środków pieniężnych na dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Na dzień dzisiejszy S. B. nie posiada środków pieniężnych na zapłatę kontrahentom należności za dostarczone towary, na zapłatę wynagrodzenia pracownikom oraz realizację innych publicznoprawnych obowiązków związanych z tą działalnością. Wpłaty dokonywane przez kontrahentów skarżącego za sprzedane przez niego towary są automatycznie zajmowane i przekazywane na rachunek Urzędu Skarbowego. Sytuacja jest, w ocenie strony skarżącej, na tyle poważna, iż firma skarżącego będzie zmuszona w ciągu kilkunastu dni ogłosić upadłość. Firma Handlowa ‘S" działa na rynku od ponad 15 lat, zawsze terminowo regulując swoje zobowiązania wobec kontrahentów, pracowników, jak i te publicznoprawne. Swego czasu zatrudniała kilkudziesięciu pracowników, obecnie nadal zatrudnia kilku. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż egzekucja należności w ten sposób doprowadzi do sytuacji, w której Skarb Państwa utraci regularne dochody z tytułu podatków oraz składek na ubezpieczenia, a pracownicy będą zmuszenie korzystać z pomocy socjalnej Państwa. Ponadto zniszczeniu ulegnie firma o ponad piętnastoletniej tradycji, posiadająca duży krąg dostawców i kontrahentów, zaś rodzina skarżącego (w tym żona i dwójka dzieci) stracą źródło utrzymania. Ewentualne ponowne rozpoczęcie działalności byłoby trudne, biorąc pod uwagę utratę zaufania kontrahentów i dostawców oraz wyjątkowo silną konkurencję na rynku. W związku z powyższym nie ulega, w ocenie strony skarżącej, wątpliwości, że wykonanie zaskarżonych decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na dowód potwierdzenia powyższych okoliczności pełnomocnik skarżącego przedłożył wyciągi z rachunku firmowego S. B., z których wynika, iż rachunek został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż kwoty na nim się znajdujące są przelewane na poczet spłaty zajęcia egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże art. 61 § 3 cyt. ustawy stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd może zatem udzielić stronie skarżącej tzw. "ochrony tymczasowej", które polega na wstrzymaniu wykonania np. egzekucji należności pieniężnych wynikających z zaskarżonej decyzji podatkowej, aż do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji przesłanki uzasadniające wstrzymanie nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być przy tym wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pozostawione jest uznaniu Sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony skarżącej. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu Sądu zasadności wstrzymania aktu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona skarżąca powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 9 marca 2005 r., II OZ 52/05, niepubl.). Należy też zważyć, iż zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie swoje poprzednie postanowienie w razie zmiany okoliczności, przez co można także rozumieć należyte uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania przez Sąd decyzji podatkowej, względnie odwrotnie, korzystne zmiany w sytuacji materialnej skarżącego. Przy tym nie bez znaczenia jest też rodzaj zastosowanego przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego, jego dotkliwość dla strony skarżącej, względnie dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W takich przypadkach winno się zwracać uwagę głównie na płynność finansową firmy. W ocenie tut. Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w nim argumenty są zasadne pod kątem ochrony tymczasowej, jakiej sąd może udzielić. Na rozstrzygnięcie Sądu wpłynęła okoliczność, że skarżący nabył nieruchomości (lokalowe – odrębne własności lokali) w drodze kompensacji wierzytelności z inwestorem, który nie zapłacił mu za sprzedane w 2006 r. działki (dowód – akt notarialny z dnia 12.12.2009 r., Rep. [...]). Z akt sprawy wynika, iż nieruchomości te, stanowiące część inwestycji dłużnika skarżącego zostały wyodrębnione, założono dla nich nowe, odrębne księgi wieczyste. Zamiast egzekucji z nieruchomości, która w ocenie tut. Sądu nie stanowiłaby dla skarżącego znacznej dolegliwości, organ egzekucyjny (będący równocześnie wierzycielem, jako statio fisci Skarbu Państwa) wybrał taki środek, który w bieżącej sytuacji skarżącego S. B. stanowi dla niego dolegliwość o wiele większą, na dodatek taką, która w ocenie tut. Sądu może spowodować trudne do odwrócenia skutki. W sytuacji gdy strona postępowania egzekucyjnego dysponuje np. jedną nieruchomością, stanowiącą własność rodziny od pokoleń, zapewne mniej dolegliwa jest egzekucja poprzez zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego. Jednakże w sytuacji, gdy strona dysponuje wieloma nieruchomościami, a posiada jeden firmowy rachunek bankowy, to nie ulega wątpliwości, iż nie jest to środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanego, o którym mowa w art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. po postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. 2005 r. nr 229, poz. 1954, ze zm.). W tych okolicznościach Sąd doszedł do wniosku, działając w zakresie uznania przyznanego mu przez przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., iż ze względu na rodzaj zastosowanego środka egzekucyjnego i tylko z tego względu (a nie np. z powodu fatalnej sytuacji materialnej skarżącego czy też wielkości kwoty wynikającej ze zobowiązania podatkowego podlegającego egzekucji w stosunku do tego majątku) S. B. należy się ochrona tymczasowa, określona w/w przepisem. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, działając na zasadzie art. 61 §§ 3 i 5 p.p.s.a.