I SA/Kr 1675/15

|Sygn. akt I SA/Kr 1675/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r., sprawy ze skargi M.J., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 7 sierpnia 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu IV raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r., , , - s k a r g ę o d d a l a -, Wnioskiem z dnia 19 listopada 2014 r. M.J.(skarżąca) zwróciła się do Wójta Gminy G o umorzenie IV raty zaległości podatkowych, wynikającej z ostatecznej decyzji – nakazu płatniczego Wójta z dnia 13 lutego 2014 r., nr [...] za rok 2014 w kwocie 139 zł. Wniosek motywowała swoją trudną sytuacją finansową związaną z niskimi dochodami osiąganymi z emerytury w kwocie 983 zł. Do wniosku dołączyła kserokopie dowodu otrzymania emerytury oraz rachunki za: gaz, energie elektryczną, telefon, leki. Przedstawiła również wyliczenie, z którego wynikało, że po opłacaniu rachunków pozostaje jej kwota 533,81 zł miesięcznie. Wójt Gminy G.decyzją z dnia 27 maja 2015 r. nr [...], odmówił umorzenia ww. zaległości podatkowej. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżąca posiada stałe źródło dochodu w kwocie 983,32, z której po opłaceniu mediów i leków pozostaje jej do dyspozycji kwota 740 zł. Organ podkreślił, że skarżącej umorzono kilkakrotnie zaległości podatkowe tj. kolejne raty podatku za cały rok 2012 i 2013 (kwoty: 560 zł i 564 zł) oraz I ratę podatku za 2014 r. (kwotę 140 zł). Zastosowanie kolejnego umorzenia nie wpłynęłoby więc, zdaniem organu, znacząco na poprawę sytuację finansowej skarżącej i nie zaspokoiłoby wszystkich jej potrzeb. W dalszej części uzasadnienia organ dodawał, że trudna sytuacja finansowa skarżącej nie może być samoistną przesłanką do zastosowania umorzenia, a samo umorzenie zaległości podatkowej jest odstępstwem od ogólnej zasady płacenia podatku w terminie i nie może być stosowane permanentnie. Notoryczne umarzanie byłoby praktycznie zaniechaniem poboru podatku, co byłoby niedopuszczalne z uwagi na brak podstawy prawnej do takiego działania. Organ podkreślił również, że konieczność zapłaty 139 zł nie wpłynęłaby w sposób drastyczny na pogorszenie warunków życiowych skarżącej. Skarżąca złożyła odwołanie, domagając się umorzenia zaległości ze względu na trudną sytuację finansową oraz zdrowotną. Zarzuciła nadto, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613) poprzez brak uzasadnienia prawnego i faktycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 sierpnia 2015 r. znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji zgromadził dostateczny materiał dowodowy obrazujący sytuację materialną i dochodową skarżącej oraz ponoszone przez nią wydatki. Do tych zebranych dowodów organ podatkowy pierwszej instancji odniósł się w sposób dostateczny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium uznało, że nie jest uprawnione do umarzania zaległości podatkowych w przypadku decyzji wydawanych w oparciu o tzw. uznanie administracyjne. Może jedynie zbadać czy nie doszło do przekroczenia przez organ pierwszej instancji granic uznania administracyjnego. Kolegium zaakceptowało pogląd, że sytuacja taka nie mogła być samoistną przesłanką do zastosowania instytucji umorzenia w kontekście stosowanych już wcześniej umorzeń zaległości podatkowych, w tym I raty podatku za rok 2014 i ustalonej przez organ pierwszej instancji sytuacji dochodowej oraz ponoszonych przez stronę wydatków. Kolegium podkreślało, że podatek od nieruchomości należy do grupy podatków o charakterze majątkowym i związany jest z własnością nieruchomości i to niezależnie od uzyskiwanych z tej nieruchomości dochodów. Tym samym podnoszony przez skarżącą argument braku uzyskiwania dochodów z opodatkowanych nieruchomości nie stanowił przesłanki umorzenia zaległości podatkowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję organu odwoławczego, skarżąca podniosła zarzut naruszenia art.210 § 1, pkt 3, art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania w jej uzasadnieniu faktów i okoliczności, które winny być zbadane przez organ I instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Skarżąca zarzuciła, że bezczynność organu odwoławczego zagraża jej życiu i pozbawiają jej środków na konieczne utrzymanie. Dalej podtrzymała te same zarzuty zawarte już uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazując, że nie zostały one uwzględnione przez Kolegium. Zaskarżonej decyzji zarzuciła nadto naruszenie w art. 67a § 1 pkt 3 związku z art. 233 § 1 pkt.2 lit. a Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej organ odwoławczy nie rozpatrzył całego zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie uwzględnił jej argumentacji. Skarżąca powołując się na wyniki badań Eurostatu wskazała, że przy osiąganych dochodach nie jest w stanie zapłacić zaległości podatkowej w kwocie 139 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem sporu była odmowa umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 139 zł, przy czym organy nie negowały trudnej sytuacji finansowej skarżącej. Wskazywały jedynie, że umorzenie zaległości może nastąpić w wyjątkowych przypadkach, a nie może – jak tego oczekiwała skarżąca - być wielokrotnie udzielaną ulgą w realizacji obowiązków podatkowych. Orzekający w sprawie Sąd podziela w całości stanowisko organów. Należałoby podkreślić, że skarżąca kilkakrotnie korzystała z instytucji umorzenia. Z akt sprawy, ani też z twierdzeń skarżącej nie wynika aby podejmowała ona jakiekolwiek działania niż cokwartalne składanie wniosków o umorzenie kolejnych rat podatku. Posiadanie własności nieruchomości (dom i nieruchomość rolna) wiąże się z obowiązkami podatkowymi (art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Żaden przepis nie zwalnia z tego podatku ze względu na brak dochodów z nieruchomości czy też niskie dochody z innych źródeł. Żaden też przepis nie zobowiązuje organów do udzielenia ulgi w zapłacie podatków jeśli podatnik posiada jedynie niskie dochody z tytułu emerytury lub renty. Skarżąca nie może więc oczekiwać, że każdorazowo otrzyma umorzenie należności podatkowych tylko dlatego, że jej jedynym dochodem jest niska emerytura. Dla porządku należałoby wskazać, że podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Użyte w ww. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej sformułowanie "może umorzyć" w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych przy rozpatrywaniu takiej sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia, korzysta z tzw. swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ w przypadku stwierdzenia przesłanek określonych w tym przepisie może uwzględnić wniosek ale też może odmówić jego uwzględnienia. Sąd administracyjny kontroluje czy prawidłowo zostały ustalone okoliczności faktyczne mające znaczenie w sprawie (tj. okoliczności dotyczące ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego) i czy organy w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami uzasadniały przyczyny podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Sąd podkreśla, że tzw. uznanie administracyjne, o którym mowa w ww. art. 67a § 1 § 3 Ordynacji podatkowej sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie zobowiązuje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku. Sąd ponownie wyjaśnia, jak na to wskazywały inne składy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie orzekające w sprawie skarżącej (por. wyroki: z dnia 10 marca 2015 r., I SA/Kr 1778/14; z dnia 23 czerwca 2015 r., I SA/Kr 278/15 oraz z dnia 12 listopada 2015 r., I SA/Kr 1238/15), że użyte w ww. art. 67a § 1 § 3 Ordynacji podatkowej pojęcia "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu podatnika" są pojęciami nieostrymi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności; nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Z akt sprawy wynika, że organy obydwu instancji przeprowadziły szczegółowe postępowanie wyjaśniające i dowodowe. Wbrew twierdzeniom skarżącej, dokonały analizy jej aktualnej sytuacji osobistej i materialnej w oparciu o dokumenty i oświadczenia przedłożone przez samą stronę. Z uzasadnień obu decyzji wynika jednoznacznie, że organy nie zakwestionowały obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej skarżącej. Ważąc jednak wynikającą z art. 67a Ordynacji podatkowej przesłankę ważnego interesu podatnika z równie istotną przesłanką interesu publicznego, uznały, że sam fakt pozostawania w trudnej sytuacji finansowej nie uprawnia skarżącej do uzyskania wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych – zwłaszcza w sytuacji gdy skarżąca uzyskała umorzenie za lata 2012, 2013 i I kwartał 2014 r. Organy zdaniem Sądu, słusznie zwróciły uwagę na fakt, że skarżąca już wielokrotne w latach poprzednich korzystała z instytucji umorzenia zaległości podatkowej. Istotna jest tu kwestia zasady równości opodatkowania i zasadności udzielenia skarżącej ulgi w kontekście tych podatników, którzy terminowo i w pełnej wysokości regulują swoje zobowiązania podatkowe, nawet będąc w trudnej sytuacji majątkowej. Nie bez znaczenia pozostaje również kwestia postawy skarżącej, tj. to czy podjęła ona jakikolwiek wysiłek, by zadośćuczynić choćby w części ciążącemu na niej obowiązkowi zapłaty zaległych należności. Jeśli zaś chodzi o samą skarżącą w odniesieniu do zobowiązań za lata poprzednie jedyną formą jej aktywności było składanie kolejnych wniosków o udzielenie ulg w spłacie zaległości, które zresztą jak wzmiankowano zostały rozpoznane w sposób dla niej pozytywny. Z wniosku skarżącej (str. 1 dwa wersy o dołu) wynika wprost, że skarżąca w ten sposób radzi sobie z obowiązkami podatkowymi związanymi z posiadanym majątkiem nieruchomym, że oczekuje umorzenia IV raty podatku za 2014 r., a także, że: "Podatnik powinien być zwolniony od płacenia podatku w całości w latach 2015 i kol. latach". Jak już Sąd zaznaczał powyżej nie ma przepisu, który by zwalniał podatników o niskich dochodach z podatku od nieruchomości. Oczekiwania skarżącej nie mają więc podstawy prawnej. W świetle powyższego stanowisko organów podatkowych odmawiających przyznania wnioskowanej ulgi o najdalej idącym charakterze, zmierzającej do całkowitego zwolnienia z zapłaty podatku, Sąd uznał za zasadne, zwłaszcza w kontekście określonej w art. 67a Ordynacji podatkowej - równorzędnej z ważnym interesem podatnika - przesłanki interesu publicznego. Zgodnie z art. 84 Konstytucji RP, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Należy zatem zauważyć, że zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwolnienie z tego obowiązku podatników (czy też notoryczne umarzanie zaległości). Umorzenie zaległości podatkowej jest bowiem instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, przy czym należy zaznaczyć, że nie wolno czynić z niej środka prowadzącego generalnie do zwolnienia z zapłaty podatku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., II FSK 2552/10 i powołane tam inne orzeczenia). Mając powyższe na względzie należy uznać, że organy podatkowe wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne niniejszej sprawy, a także wzięły pod uwagę okoliczności podnoszone przez skarżącą i w wyniku tej oceny podjęte zostały decyzje mieszczące się granicach uznania administracyjnego, dlatego Sąd nie znalazł podstaw do uznania ich za niezgodne z prawem. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 720 ze zm.) oddalając skargę.