I SA/Kr 1677/10

Dnia 26 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego K.D. o zwolnienie od wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2010 roku nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., postanawia: oddalić wniosek. Skarżący K.D. domagał się zwolnienia od wpisu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Skarżący podał, że jest wdowcem, mieszka w domu stanowiącym własność rodziny zmarłej małżonki, nie posiada nieruchomości, oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Wskazał, że jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w firmie "B" Spółka Akcyjna w K. i jego wynagrodzenie od stycznia 2011 r. wynosi 3 018 zł netto (wcześniej 2 853 zł netto). Z powyższej kwoty skarżący spłaca kredyt na rzecz Banku PEKAO S.A. – z miesięczną ratą w kwocie 750 zł oraz kredyt na rzecz Raiffeisen Bank - rata w kwocie 1 061 zł. Ponadto skarżący podał, że na obsługę konta wydaje 500 zł, dojazdy do pracy około 200 zł, media 300 zł, lekarstwa około 200 zł natomiast koszty wyżywienia i "bieżącej egzystencji" pokrywa powiększając debet na koncie. Postanowieniem z dnia 21 marca 2011r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek. Wskazując, że wobec braku stosownych dokumentów uznać należało, że skarżący nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy Postanowienie to zostało doręczone dnia 10 maja 2011r. Pismem z dnia 16 maja 2011r. skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając dodatkowe, na wezwanie Sądu, dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy wskazać, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, wyrażonej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osób fizycznych znajdujących się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zdaniem Sądu, sytuacja rodzinno - materialna skarżącego nie przemawia za zwolnieniem go od kosztów sądowych choćby nawet w części tj. od wpisu od skargi. Skarżący, nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada stałe źródło dochodu – pracuje jako koordynator robót budowlanych w firmie "B" S.A. w K. i zarabia 5 100 zł brutto miesięcznie. W roku 2008 skarżący uzyskał dochód w kwocie 138 956,28 zł, w 2009 r. dochód w kwocie 49 176,97 zł a w 2010 r. dochód w kwocie 24 745,08 zł. Skarżący ponosi znaczne koszty obsługi kredytów (ok. 1800zł miesięcznie), co powoduje, że przy miesięcznych przychodach netto z tytułu wynagrodzenia w wysokości ok. 3 000 zł posiada jedynie środki na finansowanie dojazdów do pracy, odzież, wyżywienie. Skarżący zaznaczył przy tym, że od października ma otrzymać dodatek funkcyjny w kwocie 1 100zł, ale jednocześnie najprawdopodobniej zostanie obniżona mu pensja co spowoduje utrzymanie wynagrodzenia netto na dotychczasowym poziomie. W ocenie Sądu, na skarżącym nie ciąży obecnie żaden szczególny obowiązek finansowy uzasadniający przyznanie pomocy kosztem budżetu Państwa, gdyż za taki z pewnością nie można uznać kredytów bankowych zaciągniętych na cele prywatne (por. post. NSA z 10 grudnia 2007 r., II FZ 631/07 oraz post. WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2008 r., III SA/Wa 2216/07,). W ocenie Sądu skarżącego stać na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 500 zł, który stanowi obecnie jedyny ciężar finansowy związany z niniejszą sprawą. Kwota taka, przy poziomie miesięcznego wynagrodzenia ok. 3 000 netto, jest możliwa do zaoszczędzenia, tym bardziej, że poziom wykształcenia i doświadczenia zawodowego (z akt wynika, że skarżący jest byłym wiceprezesem zarządu firmy inwestycyjnej "L".S.A.) umożliwia podjęcie negocjacji z bankami w celu restrukturyzacji kredytów. Prawo pomocy służy do zapewnienia wsparcia osobom ubogim, które nie są w stanie, nawet przy najlepszych chęciach, sfinansować należnych kosztów sądowych. Pomoc państwa nie może być jednak rozumiana jako źródło dodatkowego finansowania, w sytuacji gdy strona posiadając potencjalne spore dochody, nie podejmuje żadnych wysiłków w celu ograniczenia równie sporych wydatków na swoje prywatne cele tak aby zaoszczędzić stosunkowo niewielką kwotę niezbędną na koszty sądowe. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 260 ppsa orzeczono jak w sentencji.