I SA/Kr 1680/14

|Sygn. akt I SA/Kr 1680/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Ewa Michna, Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2014 r., sprawy ze skarg E.L., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22 sierpnia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r., z dnia 22 sierpnia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób, fizycznych za 2009 r., z dnia 22 sierpnia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r., z dnia 22 sierpnia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r., - skargi oddala - Sygn. akt I SA/Kr 1680/14. UZASADNIENIE. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. decyzjami dnia 19 marca 2014r.: - Nr [...], określił E.L. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009r. opłacanym na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 492 407 zł, - Nr [...], określił E.L. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. opłacanym na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości 1 955 466 zł, - [...], odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. opłacanego na zasadach określonych w art. 30 c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 18 852 zł, oraz - [...], odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. opłacanego na zasadach określonych w art. 30 c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 9 237 zł. Od w/w decyzji E.L. złożył odwołania, zarzucając naruszenie: - art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie, iż poniesione przez podatnika koszty remontu mieszkań w bloku nr 15 znajdującym się przy ul. F. w K., refakturowane przez K. sp. z o. o. - nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w 2009r.; - art. 21 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez zawyżenie zobowiązania podatkowego; - art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty. Ponadto wskazano, iż Dyrektor Izby Skarbowej w interpretacji indywidualnej uznał, iż poniesione wydatki z tytułu usunięcia usterek i remontu budynku nr 15 kwalifikują się do kosztów uzyskania przychodu i podlegają potrąceniu. Po rozpatrzeniu odwołań Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia 22 sierpnia 2014r. [...],[...],[...] i [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kosztów remontu mieszkań w bloku nr [...] przy ul. F. w K. , refakturowanych przez spółkę K.. Zakaz kwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów nie dotyczy wszelkiego rodzaju kar umownych i odszkodowań związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, lecz tylko niektórych jej rodzajów, ściśle określonych i stanowiących katalog zamknięty. Celem art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest uniemożliwienie pomniejszenia podstawy opodatkowania o koszty poniesione w związku z nienależytym wykonaniem zobowiązania. Art. 471 Kodeksu cywilnego wskazuje na sytuację, kiedy podatnik nie spełnia świadczenia w sposób prawidłowy, w następstwie czego powstaje szkoda. Podatnik ponosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej, w związku z tym nietrafnych decyzji skutkujących powstaniem kosztów związanych z tą działalnością nie może rekompensować przy pomocy przepisów podatkowych, gdyż oznaczałoby to w praktyce przerzucenie na Skarb Państwa ryzyka związanego z określonym przedsięwzięciem gospodarczym podejmowanym przez podmiot. Uznanie za koszt uzyskania przychodów odszkodowania z tytułu wad wykonanych robót i usług jest niezgodne z przepisami art. 23 ust. 1 pkt 19 oraz art. 22 ust. 1 w/w ustawy, jak i wyraźnie sprecyzowanym celem ustawodawcy. Po przeanalizowaniu zapisów umowy zawartej w dniu 17.01.2001r. organ stwierdził, iż zapłata faktur VAT nr 2/07/2009 z dnia 2.07.2009 r. oraz 32/10/2009 z dnia 30.10.2009 r. była kosztem dodatkowych działań podjętych przez K. w celu usunięcia skutków niesolidnego wywiązania się z umowy oraz zatajenia wad ukrytych, których wystąpienie miało miejsce po dokonanych czynnościach odbiorczych budynku, które ujawniły się w okresie eksploatacji obiektu budowlanego. Potwierdzeniem, że zasądzone na rzecz spółki K. kwoty stanowią odszkodowanie za nienależyte wykonanie umowy są orzeczenia sądowe - wyroki Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27.01.2011 r. sygn. akt. I ACa 1202/10 oraz z dnia 8.02.2013 r. sygn. akt. I Aca 1396/12, które w sposób jednoznaczny potwierdziły występowanie wad w konstrukcji budynku nr 15 przy ul. F. w K. będące skutkiem niewłaściwego wykonania usługi. Zatem kwota ta z racji charakteru odszkodowawczego nie może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodu. Zaplata odszkodowania nie wiąże się z jakimś rzeczywistym zdarzeniem gospodarczym, mającym wpływ na wysokość osiągniętego lub potencjalnego przychodu. Nie można jej także uznać za poniesioną w celu zachowania, albo zabezpieczenia źródła przychodów. Powyższe dotyczy także faktury Vat Nr 18/12/2010 z 30.12.2010r. Odnosząc się do wskazanej w odwołaniu interpretacji indywidualnej organ wskazał, iż we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny był inny niż zaistniały w niniejszej sprawie, gdyż dotyczył wykonania zastępczego z art. 480 Kodeksu cywilnego. Art. 480 § 1 nie znajduje jednak zastosowania z uwagi na fakt, iż przepis ten nie odnosi się do nienależytego wykonania zobowiązania, lecz do niewykonania zobowiązania. Zasądzone na rzecz K. kwoty stanowią odszkodowanie za nienależyte wykonanie umowy oparte na przepisie art. 471 Kodeksu cywilnego. Wobec powyższego nie można stwierdzić, iż w tej sytuacji spółka K. skorzystała z realizacji świadczenia w drodze wykonania zastępczego. Wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odszkodowania związane są z nienależytym wykonaniem zobowiązania. Wobec tego nie było również podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku. Z powyższymi decyzjami nie zgodził się E.L., wnosząc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, a to: art.187 § 1 w zw. z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuprawnione ograniczenie się do powołania treści wyroków Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 lutego 2013 roku, sygn. akt l Aca 1396/12 oraz z dnia 27 stycznia 2011 roku, sygn. akt l Aca 1202/10 polegające na: -pominięciu istoty wykonawstwa zastępczego w warunkach działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu robót budowlanych, które to wykonawstwo zastępcze w relacji zleceniodawca-wykonawca jest bardzo często wykorzystywanym instrumentem polegającym na tym, iż zleceniodawca wykonuje za wykonawcę (we własnym zakresie bądź za pomocą firm zewnętrznych) i na jego koszt zobowiązanie do usunięcia usterek, - pominięciu faktu, iż koszt usunięcia usterek w robotach wykonanych przez wykonawcę przez samego wykonawcę jest uznawany (zarówno przez organy administracyjne, jak i orzecznictwo) za niewątpliwy koszt uzyskania przychodu podlegający odliczeniu na gruncie ustawy o podatku od osób fizycznych, a samodzielne usunięcie usterek przez wykonawcę nie różni się funkcjonalnie od obciążenia wykonawcy kosztem usunięcia usterek przez zleceniodawcę (we własnym zakresie bądź za pomocą firm zewnętrznych) i w konsekwencji nie dostrzeżeniu oczywistego faktu, iż ma żadnych podstaw prawnych i faktycznych, aby te dwie sytuacje różnicować na gruncie przedmiotowej ustawy, - pominięciu faktu, iż poniesienie przez skarżącego kosztu usunięcia wad w wykonanych przez niego pracach zostało bezsprzecznie udokumentowane, miało ścisły związek z prowadzoną przez skarżącego zarobkową działalnością gospodarczą i uzyskaniem w ramach niej wynagrodzenia za te prace, wpływa bezpośrednio na wysokość przychodu z tytułu wykonania tych prac, - pominięciu związku jaki zachodzi między ponoszeniem kosztów usuwania usterek w wykonanych pracach, a zarobkowaniem autora tych prac, innymi słowy nie dostrzeżenie faktu, iż usuwanie usterek w pracach jest przyjętą w praktyce gospodarczej kontynuacją wykonywania umowy o prace budowlane, a podmiot zajmujący się zawodowo pracami budowlanymi nie mógłby się utrzymać na rynku i kontynuować działalności zarobkowej, gdyby nie zajmował się usuwaniem usterek w nich się pojawiających, bądź nie ponosiłby kosztów usuwania ich w drodze wykonawstwa zastępczego, - przyjęciu, iż skoro sąd orzekający w sprawie skarżącego uznał, iż zasądzona na rzecz spółki K. kwota jest odszkodowaniem za nienależyte wykonanie umowy, to organ nie może kwoty tej zakwalifikować jako koszt uzyskania przychodu, co stanowi zbyt daleko idące uproszczenie pomijające istotną okoliczność, iż zdarzenia cywilnoprawne podlegają na gruncie prawa podatkowego odrębnej indywidualnej uwzględniającej zasady i odrębności tego prawa interpretacji, nieuprawnione przeniesienie z wyroku wydanego w sprawie cywilnoprawnej sformułowania "odszkodowania" na grunt sprawy podatkowej bez analizy istoty roszczenia zasądzonego od skarżącego, naruszenie zasady, iż organ podstawowy powinien ocenić to zdarzenie zgodnie z regułami swobodnej oceny, zgodnie z własnym przekonaniem na podstawie wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do wliczenia w koszty uzyskania przychodów w 2009 roku kosztów remontu mieszkań w bloku nr 15 znajdującym się przy ulicy F. w K.; 2) art. 122 Ordynacji podatkowej - poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia istoty wykonawstwa zastępczego w warunkach działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu robót budowlanych i uwzględnienia tej istoty przy ocenie, czy jego koszty powinny zostać uznane za koszty uzyskania przychodu, jak również zaniechanie analizy aktualnego orzecznictwa dotyczącego przedmiotowej materii; 3) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, w sytuacji niewyczerpującego oraz nieuwzględniającego słusznego interesu obywatela rozpoznania całości materiału dowodowego w sprawie przez organ administracyjny, skutkującego bezzasadnym odmówieniem skarżącemu prawa do zwrotu nadpłaconego podatku dochodowego, polegającego na: - uproszczonej ocenie obciążenia skarżącego kosztem usunięcia wad w wykonanych przez niego robotach, - pominięciu istoty wykonawstwa zastępczego, - pominięciu potencjalnych konsekwencji dla podmiotów gospodarczych uchylania się od odpowiedzialności za wady w wykonanych przez nich robotach (czy to w formie samodzielnego ich usuwania czy też poniesienia kosztów ich usunięcia przez zleceniodawcę), -pominięciu tożsamości funkcjonalnej między bezpośrednim poniesieniem kosztów usunięcia usterek w pracach przez ich wykonawcę a poniesieniem kosztów owego usunięcia dokonanego przez zlecającego, -pominięciu bezpośredniego związku między prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym zarobkowaniem, a ponoszeniem kosztów usuwania wad w pracach przez siebie wykonanych, - oparciu się na literalnym sformułowaniu zasądzonego przez Sąd Apelacyjny w Krakowie roszczenia określonego mianem "odszkodowania" i przeniesieniu go automatycznie na grunt rozstrzyganej sprawy podatkowej bez jego dogłębnej analizy uwzględniającej realia gospodarcze oraz specyfikę prawa podatkowego, 4) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w całości, w sytuacji prowadzenia postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę działania w sposób wzbudzający zaufanie podatników, w zakresie w jakim nie uznano zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów obciążenia skarżącego z tytułu usunięcia wad w wykonanych przez niego pracach, polegające na dokonaniu odmiennej klasyfikacji tego samego kosztu poniesionego przez skarżącego przez różne organy administracyjne, a dokładnie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w decyzji z dnia 19 marca 2014 roku, i Dyrektora Izby skarbowej w interpretacji indywidualnej, 5) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: - art. 22 ust.1 i art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji błędne uznanie, iż poniesione przez skarżącego koszty remontu mieszkań znajdujących się w bloku nr 15 położonym przy ul. F. w K., refakturowane przez spółkę K. sp. z o.o. nie stanowią kosztów uzyskania przychodu w roku 2009, w sytuacji, gdy skarżący faktycznie poniósł kwestionowane przez organ koszty oraz niewątpliwie winny zostać one zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jako wykazujące związek z prowadzoną przez skarżącego działalnością oraz uzyskaniem z niej przychodów, - art. 21 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji zawyżenie zobowiązania podatkowego, oraz 6) art. 480 kodeksu cywilnego poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji stwierdzenie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w przypadku nienależytego wykonania umowy, co skutkowało przyjęciem, iż spółka K. nie skorzystała z realizacji świadczenia w drodze wykonawstwa zastępczego, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie daje jednoznaczne podstawy do uznania, iż spółka ta usnęła wady w pracach wykonanych przez skarżącego drogą wykonawstwa zastępczego obciążając skarżącego jego kosztami i działając na podstawie upoważnienia statuowanego przez ten przepis. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji w zaskarżonej części tj. co do kwoty nieuwzględnienia złożonych korekt i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skarg. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy wynikające z zaskarżonych decyzji o sygn. I SA/Kr 1680/14 do I SA/Kr 1683/14 celem ich łącznego rozpoznania, a także rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 1680/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skargi są bezzasadne i podlegają oddaleniu, albowiem zaskarżone decyzje nie są obarczona naruszeniami prawa mogącymi skutkować ich uchyleniem. Zagadnieniem wiodącym w poddanych sądowej kontroli sprawach jest kwestia zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kosztów remontu opisanych bliżej w zaskarżonych decyzjach mieszkań, refakturowanych następnie w relacji do skarżącego, jako podwykonawcy przez zlecającą mu prace spółkę "K.". Przez pryzmat tak zdefiniowanej istoty rzeczy skarżący artykułuje w pierwszej kolejności zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 122 i 187§ 1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej, a także art. 2 Konstytucji R.P. w związku z art. 121 § 1 Ordynacji oraz art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Koncentrują się one wokół prób wykazywania, iż organy podatkowe dopuściły się uchybień polegających na nie respektowaniu wynikających z przywołanych przepisów zasad postępowania, zwłaszcza przez poczynienie istotnych ustaleń w oparciu o prawomocne wyroki sądów powszechnych, bez uwzględnienia szerszego kontekstu sytuacyjnego determinowanego istotą wykonawstwa zastępczego, udokumentowaniem przez podatnika poniesionych kosztów usunięcia wad, wpływem tegoż na wysokość przychodu, a w konsekwencji koniecznością zwrotu nadpłaconego podatku, zbyt daleko idącymi uproszczeniami w zakresie oceny znaczenia zdarzeń cywilnoprawnych, oraz treścią interpretacji indywidualnej nr [...] z 8.10.2012r. odmiennie kwalifikującej poniesione koszty. W związku z tak sformułowanymi twierdzeniami, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że argumentacja skarg sprowadzała się nie tyle do negowania wymowy i treści dowodów, a w efekcie ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe, co raczej do kontestowania ostatecznych wniosków wyprowadzonych przez te organy z niespornych w rzeczywistości faktów; wszak ich wymowa była jednoznaczna. W istocie nie było przecież sporne zawieranie przez skarżącego umów mających za przedmiot świadczenie usług podwykonawczych na rzecz spółki "K.", ani wadliwy sposób wykonania owych prac, zakres działań prawnych podjętych wobec skarżącego przez generalnego wykonawcę, efekt tych działań, w tym treść orzeczeń sądowych wydanych w sprawach cywilnych dotyczących zapłaty za pełny koszt usunięcia usterek budowlanych t.j. wymianę tynków, zapłata przez skarżącego zasądzonych należności, jak i treść interpretacji indywidualnej z 8.10.2012r. Sporna była natomiast prawna interpretacja powyższych faktów, zwłaszcza w kontekście wpływu zapłaconych przez podatnika, orzeczonych wyrokami sądowymi kwot na koszty uzyskania przychodu. Punktem wyjścia dla oceny prawnej przywołanych wyżej zarzutów stać się musi wskazanie na prawomocne już wyroki wydane w sprawach roszczeń cywilnoprawnych skierowanych względem skarżącego. W obu wyrokach, a to z 27.01.2011r., sygn. akt I ACa 1202/10 oraz z 8.02.2013r., sygn. I ACa 1202/10 Sąd Apelacyjny w Krakowie uznał za uzasadnione roszczenia spółki K. skierowane do E.L. o zapłatę odszkodowania z tytułu naprawienie szkody obejmującej koszt usunięcia i ponownego wykonania tynków, wskazując na podstawy prawne z art. 471 w związku z art. 361 § 2 oraz 566 § 1 kodeksu cywilnego. Z treści wyroków wynika także, że pozwany odpowiada za szkodę również z deliktowej podstawy prawnej, a to z art. 415 kodeksu cywilnego wobec wykonania prac stwarzających realne niebezpieczeństwo dla osób i mienia. Zgodnie z art. 366 kodeksu postępowania cywilnego prawomocny wyrok sądu ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Innymi słowy, o wystąpieniu stanu powagi rzeczy osądzonej rozstrzyga nie tylko sama tożsamość stron, ale równocześnie tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Dopiero kumulacja obu tych przesłanek przesądza o wystąpieniu powagi rzeczy osądzonej. (wyrok Sądu Najwyższego z 4.07.2013r., sygn. akt II UK 410/12) W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza zatem taki stan prawny, jaki z niego wynika, a sądy rozpoznające inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak przyjęto to w prawomocnym wcześniejszym orzeczeniu.( wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 15.01.2014r., sygn. akt I ACa 902/13) Z kolei wedle treści art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie treścią prawomocnego orzeczenia oznacza nakaz przyjmowania przez podmioty wymienione w art. 365 § 1 k.p.c., że w objętej orzeczeniem sytuacji faktycznej, stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z sentencji wiążącego orzeczenia. W konkretnym przypadku związanie to rozciąga się na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, w jakim indywidualizują one sentencję - jako rozstrzygniecie o przedmiocie sporu. Wyrazem statuowanej tym przepisem prawomocności materialnej orzeczenia jest konieczność brania jej pod uwagę w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, która nie może podlegać już ponownemu badaniu.( wyrok Sadu Najwyższego z 3.10.2012r., sygn. akt II CSK 312/12) Regulacje przewidziane w art. 365 § 1 i art. 366 k.p.c. gwarantują stabilność określonej orzeczeniem sądowym sytuacji prawnej, uniemożliwiając jej podważenie przez stronę niezadowoloną z rozstrzygnięcia i zobowiązując do jej respektowania inne sądy oraz inne organy państwa w określonych przez ustawę granicach. Należy podkreślić, że tym samym regulacje te realizują jedną z najistotniejszych gwarancji konstytucyjnych jaką jest prawo do rozstrzygnięcia sprawy przez niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji), która nie byłaby możliwa do osiągnięcia bez stabilności, pewności i niewzruszalności rozstrzygnięć sądowych. Są także jedną z gwarancji powagi wymiaru sprawiedliwości.( tak: Sad Najwyższy w wyroku z 6.03.2014r., sygn. akt V CSK 203/13) Określona w art. 365 § 1 k.p.c. moc wiążąca stanowi pozytywny skutek prawomocności orzeczenia, w odróżnieniu od opisanej w art. 366 k.p.c. powagi rzeczy osądzonej, traktowanej jako negatywny skutek prawomocności wyroku, zaś oba te skutki składają się na tzw. prawomocność materialną orzeczenia. W literaturze rozumienie tych pojęć, ich zakres oraz określenie relacji między nimi nie jest jednolite i wywołuje spory. Jednakże w zasadzie jednolicie przyjmuje się, że podstawowym celem powyższych regulacji jest zapewnienie orzeczeniom prawomocnym formalnie cech niewzruszalności i stabilności w celu uniemożliwienia ich wzruszenia i zapewnienia należytej ochrony prawnej zawartym w nich rozstrzygnięciom. Jak trafnie wskazuje się w literaturze, ochrona taka nie byłaby zapewniona, gdyby możliwe było kwestionowanie przez dowolne osoby, organy państwa i instytucje stanu prawnego ukształtowanego korzystnie dla ubiegającego się o ochronę prawną przez prawomocne orzeczenie sądowe. W kontekście powyższych stanowisk wypracowanych przez orzecznictwo sądowe oraz doktrynę odrzucić należy zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości postępowania podatkowego, zwłaszcza w aspekcie wiodącego twierdzenia o nieuprawnionym zawężeniu podstaw ustaleń do treści prawomocnych wyroków sądów powszechnych. Organy w oparciu o powołane wyżej przepisy były bowiem nie tylko uprawnione, ale i zobowiązane do konstrukcji faktografii w oparciu o te orzeczenia. Co więcej, dotyczyło to nie tylko samej sentencji wyroków, ale i ich motywów; nie może wszak budzić uzasadnionych wątpliwości, że w aspekcie istoty prowadzonych postępowań motywy wyroków stanowiły konieczne uzupełnienie orzeczeń, jako niezbędne dla wyjaśnienia zakresu, w jakim indywidualizowały sentencje rozstrzygnięcia o przedmiocie sporu. Wobec związania organów przedmiotowymi wyrokami, tak w warstwie faktycznej, jak i prawnej prawidłowe było ich ustalenie, że zasądzone od skarżącego na rzecz spółki "K.", a następnie zapłacone przezeń na rzecz tej spółki kwoty stanowiły odszkodowanie za nienależyte wykonanie umowy. Ustalenia tego nie może podważyć powoływana przez skarżącego interpretacja indywidualna z nr IBPBI/415-770/12/AP z 8.10.2012r. odmiennie kwalifikująca poniesione koszty. Nie można bowiem tracić z pola widzenia - co słusznie akcentuje organ odwoławczy - iż we wniosku o wydanie owej interpretacji podatnik przedstawił nieadekwatny do rzeczywistego, determinowany własnym stanowiskiem stan faktyczny. Organ wydający interpretację w konsekwencji tego przyjął założenie, że "jeżeli wskazane we wniosku wydatki nie stanowią kary umownej, czy też odszkodowania, o którym mowa w art. 23 ust. 1 p. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a na wnioskodawcy, jako wykonawcy budynku w świetle odrębnych przepisów nie będących przepisami prawa podatkowego ciążył w ramach rękojmi obowiązek usunięcia usterek.." i stwierdził, że wtedy może on te kwoty zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Przywołane zaszłości, leżące u podstaw wydania interpretacji, a także szczególny, gdyż implikowany wyłącznie treścią wniosku charakter tej instytucji skutkować muszą odrzuceniem twierdzenia o jej wiążącym w kontrolowanych postępowaniach charakterze, jak i zarzutu naruszeniu zasad państwa prawa. W przedstawionym kontekście, jako prawnie irrelewantne ocenić natomiast należy postulaty skargi dotyczące konieczności uwzględnienia przez organy istoty wykonawstwa zastępczego w warunkach działalności gospodarczej, charakteru prawnego samodzielnego usunięcia przez wykonawcę usterek, czy zgoła samej praktyki gospodarczej. Z akt przedmiotowych spraw wynika, że materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Na każdym etapie postępowania umożliwiano skarżącemu składanie wyjaśnień, zapewniono możliwość uzupełniania materiału dowodowego, wzywano do przedłożenia dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia poszczególnych kwestii, a wnioski te były niewadliwie analizowane i rozpoznawane z wyjaśnieniem przyczyn takiego stanowiska. Wobec powyższego artykułowane przez skarżącego twierdzenia o wadliwości postępowania podatkowego determinowanego niewyjaśnieniem stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie przywołanego w skargach kontekstu sytuacyjnego i nieuprawnione ograniczenie się do treści wyroków sądów powszechnych są bezzasadne. Podobnie ocenić należy zarzuty w przedmiocie naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, czy respektowania słusznego interesu obywatela, a także wynikającej z art. 2 Konstytucji R.P. zasady państwa praworządnego. W następstwie przedstawionej oceny skonstatować należy bezzasadność zarzutów skargi w przedmiocie obrazy przepisów prawa materialnego. Wedle treści art. 23 ust. 1 p.19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Dokonane wyżej przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonych rozstrzygnięć ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Subsumpcja dokonana przez organy jest prawidłowa, albowiem bez wątpienia przywołany przepis prawa materialnego stanowi o niemożności zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwot zapłaconych przez skarżącego na rzecz spółki "K.", gdyż kwoty te stanowiły odszkodowanie za nienależyte wykonanie przez podwykonawcę zobowiązania, t.j. za wadliwie wykonane prace budowlane. Słusznie zauważa organ odwoławczy, że niemożność ta ma miejsce niezależnie od powiązania z celem, jakim było osiągnięcie przychodów, zatem niezależnie od związku przyczynowo-skutkowego między poniesionymi wydatkami, a osiągniętym przychodem wydatki mające wyżej opisany charakter sankcyjny podlegają wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów, co dyskwalifikuje zarzut naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe argumenty, tudzież przesądzający charakter ocen przedstawionych w wyrokach Sądu Apelacyjnego w Krakowie, tak co do podstaw faktycznych, jak i prawnych rozstrzygnięć przemawiają także za bezpodstawnością twierdzenia o naruszeniu art. 480 kodeksu cywilnego. W konsekwencji nie doszło do zawyżenia zobowiązań podatkowych skarżącego, stąd decyzje w przedmiocie odmowy stwierdzenia na jego rzecz nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009 i 2010, oraz utrzymujące je w mocy decyzje organu odwoławczego nie naruszają prawa, w tym art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze przedstawione motywy orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a.