I SA/Kr 1685/09
WyrokWSA w Krakowie2010-01-27
Skład orzekający: WSA Inga Gołowska, WSA Piotr Głowacki, WSA Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik może skutecznie zmienić sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na podatek liniowy (art. 30c ustawy o PIT) po upływie terminu określonego w art. 9a ust. 2 tej ustawy, powołując się na błędne informacje udzielone przez pracownika urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin do złożenia oświadczenia o wyborze opodatkowania podatkiem liniowym (art. 9a ust. 2 ustawy o PIT) jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. W związku z tym, złożenie wniosku o wsteczną zmianę formy opodatkowania po upływie tego terminu, nawet jeśli podatnik twierdzi, że został wprowadzony w błąd przez pracownika urzędu, nie może skutkować zmianą sposobu opodatkowania. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o wsteczną zmianę sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2008 rok i lata następne na podatek liniowy. Twierdził, że został wprowadzony w błąd przez pracownika urzędu przy wypełnianiu oświadczenia o wyborze formy opodatkowania w dniu rejestracji firmy. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że termin na złożenie oświadczenia o wyborze podatku liniowego upłynął. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Podatnik złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1685/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r., sprawy ze skargi J. T., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23 września 2009 r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej;, skargę oddala.
Decyzją z dnia 22 czerwca 2009r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 9a ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej z zasad ogólnych określonych w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na zasady określone w art. 30c ustawy, jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 8.05.2009r. podatnik J. T. złożyła wniosek o wsteczną zmianę sposobu opodatkowania przychodów uzyskanych z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2008 rok jak również w latach następnych. W powyższym wniosku wskazała, że zakładając firmę w Punkcie Obsługi Przedsiębiorcy Urzędu Miasta w dniu 11.04.2008r. wypełniła dokumenty związane z rejestracją firmy, w tym miedzy innymi oświadczenie o wyborze formy opodatkowania na 2008 rok, twierdząc, że pracownik który je przyjmował poinstruował ją dokładnie w jaki sposób należy je wypełnić, a następnie dokonał ich przyjęcia. Ponadto wskazała, że została wprowadzona w błąd przez tegoż pracownika, który udzielił niewłaściwych wskazówek w kwestii wypełnienia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania na 2008 rok, co skutkowało tym, że nie poinformowała o wyborze podatku liniowego.
Zgodnie ze w/w art. 9a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnicy osiągający dochody ze źródła o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 tj. pozarolniczej działalności gospodarczej są opodatkowani na zasadach określonych w tej ustawie. Oznacza to, iż podstawową formą opodatkowania podatkiem dochodowym dochodów z działalności gospodarczej są zasady ogólne. W myśl art. 9a ust. 2 ustawy podatkowej podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 3 mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. tj. podatek wynoszący 19% podstawy obliczenia podatku. W tym przypadku podatnicy są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do dnia 20 stycznia roku podatkowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania, a jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Ponadto stosownie do ust. 4 tego artykułu wybór sposobu opodatkowania dokonany w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 2, dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży w tym terminie pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowaniu form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Organ wskazał następnie, że termin do złożenia pisemnego oświadczenia jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu, co oznacza, że po jego upływie podatnik traci prawo do skorzystania z tego uprawnienia.
W związku z tym rzekomo błędna informacja udzielona przez pracownika Punktu Obsługi Przedsiębiorcy w zakresie wypełnienia złożonego w dniu 11 kwietnia 2008r. oświadczenia o wyborze formy opodatkowania na 2008 rok nie ma wpływu na to, aby skutecznie złożyć oświadczenie dotyczące zmiany formy opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. z zasad ogólnych określonych w art. 27 ustawy podatkowej na zasady określone w art. 30c ustawy (podatek liniowy) po upływie terminu o którym mowa w art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. T. zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 207 § 2 Ordynacja podatkowej poprzez brak jego zastosowania, a tym samym brak rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji co do istoty sprawy i wydania decyzji stwierdzającej, iż skarżąca za 2008 rok i w latach następnych podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 208 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji umarzającej postępowanie przy braku podstaw do umorzenia;
3. dokonanie błędnych ustaleń faktycznych poprzez ustalenie, iż skarżąca nie spełniła wymogów opisanych w art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezbędnych dla objęcia jej opodatkowaniem na zasadach określonych w art. 30c tej ustawy.
W uzasadnieniu zarzutów wskazano, że organ pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy co do jej istoty, ponieważ wniosek skarżącej dotyczył stwierdzenia przez organ podatkowy, iż skarżąca jest objęta podatkiem liniowym, gdyż dopełniła wymaganych ku temu czynności, a tylko wprowadzenie jej w błąd przez pracownika UMK spowodowało, iż w sposób niekompletny wypełniła oświadczenie o wyborze sposobu opodatkowania. W celu wyjaśnienia tej kwestii odwołująca złożyła szereg wniosków dowodowych.
W oparciu o powyższe odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 23 września 2009r. Nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutów, zawartych w odwołaniu, organ wskazał, że J. T. w dniu 11 kwietnia 2008r. złożyła oświadczenie, iż w roku 2008 będzie prowadziła księgę przychodów i rozchodów według zasad ogólnych. Tym samym oświadczyła, iż uzyskiwane przychody będą opodatkowane w roku 2008 i w latach następnych według zasad ogólnych określonych w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Literalne brzmienie art. 9a w/w ustawy wskazuje, że jedynym warunkiem umożliwiającym podatnikowi wybór formy opodatkowania określonej w art. 30c jest złożenie przez niego oświadczenia w odpowiednim terminie. Złożenie przez J. T. w dniu 8 maja 2009r. wniosku o wsteczną zmianę tej formy opodatkowania na podatek liniowy nie może skutkować zmianą formy opodatkowania. Termin do złożenia oświadczenia jest terminem prawa materialnego, nie można go przywracać, nawet jeśli podatnik uprawdopodobni, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Ponadto powyższy termin ma charakter terminu zawitego, co oznacza, że czynności, które obwarowano terminem, nie można skutecznie dokonać po jego upływie. Powyższe oznacza, że z dniem upływu terminu do złożenia oświadczenia, wygasa definitywnie możliwość zmiany formy opodatkowania w danym roku podatkowym.
Argumentacja o błędnej informacji jaką podatnik uzyskał od pracownika Punktu Obsługi Przedsiębiorcy w UMK nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, ponieważ nie ma możliwości wstecznej zmiany sposobu opodatkowania na podatek liniowy.
Ponadto z przedmiotowego oświadczenia wynika, iż wolą podatnika było opodatkowanie na zasadach ogólnych i nie jest istotne przekonanie i intencje J. T., ale złożony wniosek, który nie budzi zastrzeżeń co do treści.
W zakresie zarzutu braku rozstrzygnięcia co do istoty sprawy i braku wydania decyzji stwierdzającej, iż J. T. za 2008 rok i w latach następnych podlega opodatkowaniu podatkiem liniowym, organ wskazał, iż przedmiotowa sprawa dotyczy zmiany formy opodatkowania przychodów na podatek liniowy po złożeniu oświadczenia o prowadzeniu księgi przychodów i rozchodów na zasadach ogólnych. Nie można przywrócić terminu do złożenia pisemnego oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, a zatem brak jest istoty sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia. W związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Odnosząc się natomiast do wniosków dowodowych i żądania uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w odwołaniu, w tym dowodu z przesłuchania świadków oraz przesłuchania J. T., organ wskazał, iż wniesione pismo pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy tj. na wydanie niniejszej decyzji w trybie art. 233 Ordynacji podatkowej. Kwestia przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków oraz z przesłuchania J. T., została już przez Dyrektora Izby Skarbowej przeanalizowana i zakończyła się wydaniem w dniu 1 września 2009r. postanowienia odmawiającego przeprowadzenia rozprawy, na które nie służy prawo wniesienia zażalenia. Zatem ponowna analiza tego zagadnienia jest niemożliwa.
Jednocześnie organ odwoławczy podał, że pełnomocnik podatnika podkreślił, iż J. T. w złożonym piśmie z dnia 8 maja 2009r. nietrafnie sformułowała swój wniosek, zatem nie wnosi o wsteczną zmianę sposobu opodatkowania na podatek liniowy, ale o ustalenie, iż za 2008 rok i w latach następnych podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Argument ten nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie, ponieważ brak jest podstaw prawnych, by po złożeniu przez J. T. oświadczenia o wyborze formy opodatkowania na rok 2008 dokonać wnioskowanej zmiany.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła J. T. przywołując zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez brak jego zastosowania i nieprzeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącą, a mających znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Uzasadniając powyższy wskazała, że główną kwestią sporną jest sposób interpretacji oświadczenia złożonego w dniu 11 kwietnia 2008r., a zatem wszelkie okoliczności mogące pomóc w ustaleniu jej woli są istotne i organy podatkowe powinny były te okoliczności wyjaśnić. Powyższe ustalenia pozwoliłyby na wykazanie słuszności twierdzeń skarżącej co do faktu, iż przedmiotowe oświadczenie miało na celu objęcie jej podatkiem liniowym. Ponadto skarżąca wskazała, że bezcelowym byłoby składanie oświadczenia o objęciu opodatkowaniem na zasadach ogólnych, ponieważ do jego zastosowania takiego oświadczenia nie trzeba w ogóle składać. W ocenie skarżącej złożyła ona oświadczenie, które w żadnym innym wypadku nie musiałoby zostać złożone oraz dokonała na wniosku takich skreśleń, które w sposób jasny wskazują na wolę objęcia jej jedynym możliwym w tej sytuacji podatkiem, tj. podatkiem liniowym. Skarżąca wskazała przy tym, że po złożeniu oświadczenia dokonywała wszelkich czynności przed organem podatkowym ze świadomością, iż jest opodatkowana podatkiem liniowym.
W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej, jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nie zostały dotknięte naruszeniami prawa mogącymi skutkować ich uchyleniem.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 9a ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 3 mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c. tj. podatek wynoszący 19% podstawy obliczenia podatku. W tym przypadku podatnicy są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do dnia 20 stycznia roku podatkowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania, a jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego - do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Stosownie zaś do ust. 4, wskazanego art. 9a, wybór sposobu opodatkowania dokonany w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 2, dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 stycznia roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tego sposobu opodatkowania lub złoży w tym terminie pisemny wniosek lub oświadczenie o zastosowaniu form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Przepisy te w sposób jasny i precyzyjny wskazują warunki wyboru (zmiany) sposobu opodatkowania, wprowadzając wymóg złożenia pisemnego oświadczenia i zakreślając termin dla takiego oświadczenia, który ma charakter terminu prawa materialnego. Oznacza to, że po upływie powyższego terminu podatnik traci uprawnienie do skutecznego złożenia takiego oświadczenia i uzyskania tym samym zmiany formy opodatkowania.
Złożenie zatem, w kontrolowanej sprawie, wniosku o wsteczną zmianę tej formy opodatkowania na podatek liniowy, po upływie terminu wskazanego w art. 9a ust. 2 w/w ustawy podatkowej, a więc dopiero w dniu 8 maja 2009r. nie może doprowadzić do stwierdzenia zmiany formy opodatkowania na postulowaną przez skarżącą. Skarżąca nie spełniła więc wymogów opisanych w art. 9a ust. 2, niezbędnych dla objęcia jej opodatkowaniem na zasadach określonych w art. 30c w/w ustawy. W związku z tym zaistniały - także w ocenie Sądu - podstawy do umorzenia postępowania w zakresie powyższego wniosku, jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej.
Pozostałe zarzuty wskazywane w skardze również nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim w prowadzonym przez organy podatkowe postępowaniu strona skarżąca nie wykazała, aby złożyła w formie pisemnej oświadczenie wymagane w art. 9a ust.2 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w którym dokonałaby wyboru liniowej formy opodatkowania. W związku z tym okoliczności wskazywane przez skarżącą, a to wprowadzenie jej w błąd przez urzędników czy żądanie dokonania wykładni jej oświadczenia z dnia 10 kwietnia 2008r. (k. 3 akt adm.) ponad osnowę dokumentu, pozostają bez znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dowody te zmierzają bowiem do wykazywania osobistego przekonania skarżącej co do skutecznej zmiany formy opodatkowania przy zdecydowanie odmiennej treści pisemnego oświadczenia. Zatem w ocenie Sądu nie stanowi naruszenia prawa mającego wpływ na wynik postępowania, nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów osobowych oraz rozprawy administracyjnej. Podstawy tej odmowy zostały prawidłowo uzasadnione przez organ odwoławczy w postanowieniu z dnia 1.09.2009r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło