I SA/Kr 1705/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-10-14

Skład orzekający: Sędzia WSA Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uzupełnienie postanowienia w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, złożony przez pełnomocnika z urzędu po śmierci strony, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może uzupełnić postanowienie w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, nawet jeśli strona zmarła przed złożeniem wniosku przez pełnomocnika z urzędu, pod warunkiem, że wniosek został złożony w ustawowym terminie i dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd ma również prawo obniżyć przyznane wynagrodzenie w uzasadnionych przypadkach, biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika.
Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu, adwokat F.A., złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, domagając się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek został złożony po śmierci strony skarżącej, A.O., która zmarła przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania. Pełnomocnik argumentował, że sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie wiedząc o śmierci klienta.
Rozstrzygnięcie
Uzupełniono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2016 r. poprzez przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz adwokata F.A. kwoty 240 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, podwyższonej o 23% stawkę podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Maja Chodacka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skarg A.O., reprezentowanego przez opiekuna prawnego M.G. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 sierpnia 2015 r., nr: [...] i [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. oraz w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: uzupełnić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2016r., sygn. akt I SA/Kr 1705/15 poprzez przyznanie od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata F.A. wykonującemu zawód w Kancelarii Radców Prawnych Sp.p. w K., przy ul. K., kwoty 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu, podwyższonej dodatkowo o 23 % stawkę podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2016r. WSA w Krakowie umorzył postępowanie sądowe w sprawie A.O., reprezentowanego przez opiekuna prawnego M.G. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 sierpnia 2015r., w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. oraz w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec 2011r. wraz z odsetkami za zwłokę. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 sierpnia 2016 r. Powołany z urzędu pełnomocnik w osobie adw. F.A. wnioskiem z dnia 1 września 2016 r. ( data nadania w placówce pocztowej) wniósł o uzupełnienie ww. postanowienia z dnia 22 sierpnia 2016 r. poprzez przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie wiedząc o śmierci skarżącego w dniu 23 maja 2016 r. sporządził i następnego dnia wniósł do sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W treści opinii zawarł wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały uiszczone w całości lub w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 157 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu (§ 1). Wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym (§ 2). Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów (§ 3). Powołany przepis znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na art. 166 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiący, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W niniejszej sprawie wniosek o uzupełnienie postanowienia został złożony w wymaganym terminie - postanowienie z dnia 22 sierpnia 2016r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 26 sierpnia 2016r., a wniosek o jego uzupełnienie został złożony dnia 1 września 2016r. Wniosek zawierał oświadczenie o braku opłacenia kosztów pomocy prawnej w całości lub w części. Zgodnie z art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 powyższego rozporządzenia stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została wszczęta w październiku 2015 r. i zakończona w I instancji po dniu wejścia w życie powołanego rozporządzenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 marca 2016 r.). Natomiast pełnomocnik z urzędu złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku, w dniu 24 maja 2016 r. czyli po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy tego rozporządzenia. Z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego reprezentował go w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, za co przyznano mu już wynagrodzenie w kwocie 480 zł. Do rozważenia została zatem kwestia przyznania pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 1705/15. Należy jednak zauważyć, że wyrok ten dotyczył dwóch spraw, a połączenie spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie pozbawia ich odrębności oraz nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy te są nadal samodzielnymi sprawami (por. H. Knysiak-Molczyk komentarz do art. 111 Lex Polonica oraz wyrok NSA z dnia 1.04.2010 r., sygn. akt II OSK 2060/09, a także postanowienie NSA z dnia 10.06.2008 r., sygn. akt II FZ 231/08). Oznacza to, że w każdej z tych spraw należy przyznać pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Zatem zgodnie z ww. przepisami pełnomocnik skarżącego za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku powinien otrzymać kwotę 480 zł. Należy jednak zauważyć, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie przepis art. 250 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach sąd może obniżyć wynagrodzenie. Zdaniem Sądu, takim uzasadnionym przypadkiem w niniejszej sprawie jest to, że pełnomocnik skarżącego sporządził tylko jedną opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w której opisał stan faktyczny sprawy oraz stwierdził, że w sprawie nie zachodzą podstawy uzasadniające wniesienie skargi kasacyjnej. Biorąc zatem pod uwagę nakład pracy adwokata w sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd uznał, że należna pełnomocnikowi z urzędu opłata wynosi 50% z 480 zł, czyli 240 zł i powinna być podwyższona o kwotę 23 % stawkę podatku VAT. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 250 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu– orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło