I SA/Kr 1742/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.10.2009r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2001, 2005, 2006, 2007, postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek L.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.10.2009r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2001, 2005, 2006, 2007, W uzasadnieniu wniosku, zawartym w nim "oświadczeniu o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" czytelne są tylko informacje, iż wnioskodawca nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych ani kosztów adwokata; nie ma dochodów, środków do życia; korzysta z pomocy matki, która jest na rencie oraz że jest właścicielem mieszkania o pow. 20 m2 " w budynku zajętym w egzekucji komorniczej". Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty sądowe czy koszty wynagrodzenia pełnomocnika w razie przyznania prawa pomocy (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych L.O.. Stąd też został on wezwany do przedłożenia; - spisu jego miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, - oświadczenia określającego z jakich źródeł pochodzą pieniądze na jego utrzymanie, - dowodu przekazu lub przelewu renty matki, za ostatni miesiąc, - oświadczenia określającego czy inni domownicy uzyskują jakieś dochody, uwzględniającego ich wysokość, wraz z odpowiednimi zaświadczeniami informującymi o wysokości tych dochodów, - zeznań podatkowych o wysokości osiągniętych dochodów przez L.O. i wszystkich domowników w roku 2011 lub oświadczeń o ich przychodach uzyskanych w tym roku z uwzględnieniem dochodów, - spisu posiadanych przez L.O. nieruchomości wraz z podaniem ich wielkości i położenia oraz odpisami z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopiami) na tą okoliczność, - wyciągów z kont bankowych L.O. i wszystkich domowników obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z lokat bankowych L.O. i wszystkich domowników, - zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych przez L.O. samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji) lub o ich braku. Do wezwania dołączono też pouczenie, iż wszelkie oświadczenia i spisy powinny być sporządzone litrami drukowanymi lub czcionką maszynową. Tymczasem wnioskodawca przesłał do tut. Sądu pismo z dnia 25.04.2012r., które w przeważającej części jest nieczytelne. Trzeba więc stwierdzić, że L.O. nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku. Strona skarżąca powinna się zatem liczyć, iż w przypadku wyżej opisanego zachowania orzekający nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10). Mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy, iż L.O. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn.akt II FZ 253/2010). W związku z tym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270).