I SA/Kr 1745/12

Dnia 12 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić wniosek. We wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie z dnia 18 grudnia 2012 r. J.K. (dalej: skarżący) podał, że ma 82 lata, jest inwalidą I grupy, leczy się kardiologicznie i "nie jest obeznany z prawem". Skarżący wskazał również, że mieszka sam, posiada dom o powierzchni 75 m2 z 1930 r. i nieruchomość rolną o powierzchni 0,31 ha. Pobiera emeryturę w kwocie 2 200 zł, miesięcznie i uiszcza opłaty: za energię elektryczną w kwocie 160 zł, za gaz – średnio 600 zł, za wywóz śmieci/ścieki około 200 zł. Ponosi również wydatki z tytułu zakupu leków w kwocie 160 zł miesięcznie oraz z tytułu podatku od nieruchomości - 507 zł rocznie. Skarżący posiada oszczędności w kwocie 20 676,89 zł, z których jak podał kwota 15 000 zł przeznaczona jest na pokrycie kosztów jego pogrzebu. W sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego skarżący zarzucił "sztuczne rozdzielenie" na trzy oddzielne sprawy, faktycznie jednej sprawy dotyczącej naliczenia podatku od nieruchomości za lata 2010, 2011, 2012. W dalszej części sprzeciwu skarżący podniósł m.in. że podatek naliczono na podstawie "fałszerstwa" oraz, że podatki podniesiono w sołectwie średnio o 350 %. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ) – zwanej dalej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą. Koszty te - a wśród nich wpis od skargi - są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (por. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z dnia 7 września 2006 r., II SA/Ol 588/06, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Sąd rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy zestawia przede wszystkim: wysokość środków jakimi strona dysponuje (oszczędności, bieżące dochody) z wielkością spodziewanych kosztów sądowych. Sąd bierze również pod uwagę sumę ponoszonych wydatków dotyczących bieżącej egzystencji. Ocenia jednak czy mają one charakter niezbędnych kosztów utrzymania czy też są to wydatki, z których strona może zrezygnować w związku z finansowaniem kosztów postępowania sądowego. Ciężar wykazania konieczności przyznania prawa pomocy ciąży na stronie, bo to ona prosi o wyjątkowe jej potraktowanie w porównaniu do pozostałych obywateli, którzy ponoszą koszty opłat sądowych. Na obecnym etapie postępowania, jedynym kosztem sądowym związanym ze sprawą, jest wpis od skargi w kwocie 100 zł. W pozostałych sprawach zawisłych przed tut. Sądem z inicjatywy skarżącego – I SA/Kr 1746/12 i 1747/12 wpisy wynoszą również po 100 zł. Także koszt wynajęcia fachowego pełnomocnika nie będzie wysoki w tego typu sprawach, na co zwrócił uwagę Referendarz sądowy przy tut. Sądzie w zaskarżonym postanowieniu. Obowiązujące przepisy (dotyczące adwokatów, radców prawnych lub doradców podatkowych) w takich przypadkach przewidują wynagrodzenie w wysokości 240 zł od każdej ze spraw (w przypadku adwokata z urzędu, o którego prosił skarżący kwota 240 zł wynika z §18 ust 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. 163 poz.1348 ze zm.). Łącznie spodziewana wysokość kosztów wyniosłaby więc za trzy skargi ok. 1 200 zł (biorąc pod uwagę również doliczenie 23% podatku od towarów i usług do wynagrodzenia adwokata). Biorąc zatem pod uwagę, że skarżący ma stałe źródło dochodu w postaci emerytury, która w dodatku nie jest niska, gdyż wynosi 2 200,37 zł netto, podczas gdy minimalne wynagrodzenie w naszym kraju kształtuje się od 1 stycznia 2013 r. na poziomie kwoty 1600 zł brutto, zdaniem Sądu skarżącego stać na uiszczenie wpisów w każdej z trzech spraw (łącznie 300 zł), jak również na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący mieszka sam, we własnym domu i nie ma nikogo na utrzymaniu, może zatem całe świadczenie emerytalne przeznaczać na własne potrzeby. Wydatki bieżące (bez podatku od nieruchomości) wynoszą ok. 1 020zł miesięcznie, co praktycznie pozwoliłoby skarżącemu pokryć należne koszty z wypłacanej mu emerytury bez nadmiernego ograniczania bieżących wydatków. Ponadto skarżący ma jeszcze oszczędności w kwocie 20 676,89 zł, z których może również pokryć koszty postępowania. Niezasadne są przy tym obawy skarżącego, że planowane koszty pogrzebu (szacowane na 15 000 zł) uniemożliwią mu sfinansowanie kosztów sądowych. Pozostała z oszczędności kwota ponad 5 000 zł powinna wystarczyć na planowane koszty sądowe, tym bardziej, że otrzymywana przez skarżącego emerytura w kwocie ponad 2 000 netto pozwoli w szybki sposób uzupełnić oszczędności. Dodać też należy, że na pokrycie wskazanych przez skarżącego kosztów pogrzebu wypłacany jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasiłek pogrzebowy (obecnie 4 000 zł), co również uzupełni posiadane środki. Bezzasadny jest również podniesiony przez skarżącego w sprzeciwie zarzut "sztucznego połączenia trzech spraw", bowiem zgodnie z art. 57 § 3 ppsa – jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność, przewodniczący zarządza rozdzielenia tych skarg. W takiej sytuacji (tj. gdy w piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt) obowiązek uiszczenia wpisu dotyczy każdej ze skarg objętej pismem. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki, które uzasadniałaby przyznanie skarżącemu prawa pomocy choćby w części. Tym samym na podstawie art. 245 § 3 ppsa, art. 246 § 1 pkt 1 ppsa oraz art.260 ppsa orzeczono jak w sentencji.