I SA/Kr 175/08
WyrokWSA w Krakowie2009-09-23
Skład orzekający: WSA Grażyna Firek, WSA Urszula Zięba, WSA Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji ustalającą podatek od nieruchomości, pomimo braku należytego udokumentowania doręczenia decyzji organu I instancji jednemu ze współwłaścicieli oraz wątpliwości co do terminowości złożenia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe uchybienia organu odwoławczego obejmowały brak udokumentowania doręczenia decyzji organu I instancji jednemu ze współwłaścicieli (J. P.) oraz brak ustaleń dotyczących terminowości złożenia odwołania przez skarżących, mimo istnienia wątpliwości w tym zakresie. Sąd podkreślił, że obowiązek ustalenia dopuszczalności odwołania i jego terminowości spoczywa na organie odwoławczym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi współwłaścicieli nieruchomości (W. P., K. P., J. P.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta ustalającą podatek od nieruchomości. Skarżący zarzucali błędne naliczenie podatku według stawek dla działalności gospodarczej, podczas gdy nieruchomość miała być przeznaczona na cele mieszkalne, oraz domagali się zwolnienia części gruntów z podatku rolnego. W toku postępowania sądowego ujawniono brak dowodów doręczenia decyzji organu I instancji jednemu ze współwłaścicieli (J. P.) oraz wątpliwości co do terminowości złożenia odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i określono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 175/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Julia Kamieniarz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2009 r., sprawy ze skargi K. P., W. P., J. P., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 15 października 2007 r. Nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości, I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu prawomocności wyroku
Organ I instancji Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] ustalił podatnikom W. P., K. P. i J. P. podatek od nieruchomości w kwocie 1.498, 00 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli W. P., K. P. i J. P. zarzucając naruszenie art. 21§1 pkt 2 i §5 m , art. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U Nr 137, poz. 926 ze zm.- dalej O.p), art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust.1 i 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 121,poz. 844 ze zm. - dalej. u.p.o.l.), art. 12 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 3 i 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym ( tekst jedn. Dz. U z 1993r. Nr 94 poz.431-dalej .u.p.r.) oraz uchwały nr 2/8/2006 Rady Miasta Krakowa z dnia 01 grudnia 2006r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości i wnieśli o: uchylenie zaskarżonej decyzji, naliczenie podatku od budynków mieszkalnych wg stawki 0,38 PLN/m², zwolnienie działek nr [...] i [...]od podatku rolnego na okres 5 lat.
W uzasadnieniu odwołania podnieśli, że Burmistrz Miasta i Gminy nałożył na podatników łączny podatek za 2007r. w kwocie 1.498 zł. Składniki podatku to podatek od nieruchomości o pow. 213 m² pomnożony przez 6.10 zł za m² co daje sumę 1.299,30 zł oraz podatek od gruntów o powierzchni 1806 m² pomnożonych o sumę 0,11 zł co daje 198,66 zł . Podatek od nieruchomości został naliczony tak jakby właściciele prowadzili działalność gospodarczą. Właściciele nie prowadzą działalności gospodarczej, nie mają zarejestrowanej firmy a dom nabyli od Komornika Sądu Rejonowego. Komornik sprzedawał przedmiotową nieruchomość położoną przy ul. K. w L. jako dom mieszkalny. Odwołujący się nabyli dom jako dom mieszkalny i takie będzie przeznaczenie. Burmistrz Miasta nie uwzględnił w procedurze naliczania podatku rolnego i zwolnienie od podatku rolnego na okres 5 lat.
Organ II instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 października 2007r. znak: [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że istota sporu miedzy stronami postępowania sprowadza się w istocie do ustalenia wg jakich stawek: związanych z pozostałymi nieruchomościami czy też wg stawek jak dla budynków mieszkalnych, powinna być opodatkowana przedmiotowa nieruchomość. Zdaniem podatników, nieruchomość powinna być opodatkowana wg stawek jak dla budynków mieszkalnych a działka o pow. 1806 m² zwolniona od podatku z uwagi na jej zakup związany z poszerzeniem gospodarstwa rolnego ( tak obliczono w złożonej deklaracji) a wg organu wg stawki związanej z pozostałymi budynkami i gruntami.
Zgodnie z informacją wynikającą z wypisu z ewidencji gruntów i budynków oraz dotychczas stosowanego opodatkowania , sporna nieruchomość znajduje się na terenie rekreacyjno- wypoczynkowym zabudowanym wieloma budynkami letniskowymi, wybudowanymi w latach 80-tych jako domy wczasowe dla pracowników. Wymieniony budynek wg organu podatkowego I instancji nigdy nie był budynkiem mieszkalnym a z ewidencji ludności wiadomo jest, że nikt nigdy w tym budynku nie był meldowany a grunt który jest przedmiotem opodatkowania jest wyłączony z produkcji rolnej właśnie ze względu na położenie na terenach rekreacyjno-wypoczynkowych zabudowanych i oznaczonych w ewidencji gruntów Bi (inne tereny zabudowane i Bz tereny rekreacyjno-wypoczynkowe).
Organ II instancji wskazał również, że z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne o kartograficzne (Dz. U Nr 100, poz. 1086 ze zm.) który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego , wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych , statystyki państwowej i gospodarki gruntami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych w tym i w postępowaniu podatkowym.
Argumenty podnoszone przez podatników odnoszące się do tego, że nie prowadzą oni działalności gospodarczej, nie mają zarejestrowanej firmy a nieruchomość nabyli od Komornika, nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji bowiem to nie zamysł kupujących czy sprzedającego ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy a stan faktyczny jaki istnieje w momencie podejmowania decyzji.
Skargę do Sądu na powyższe rozstrzygnięcie złożyli podatnicy W. P., K. P. i J. P. Skarżący zarzucili rażącą obrazę art. 233§1pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. w zw z art. 1 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. wnosząc o :
1. uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia 15 października 2007r.,
2. dopuszczenie jako dowód decyzji nakazu płatniczego od nieruchomości posadowionych na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...],
3. dopuszczenie jako dowód decyzji nakazu płatniczego od nieruchomości posadowionych na działkach w okolicy krzyża (trzy domy),
4. dopuszczenie jako dowód decyzji nr [...] z 24 kwietnia 2002r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego,
5. dopuszczenie jako dowód zdjęcia lotniczego działek [..] i [...] wykonane na zlecenie ARiMR w celu dopłat rolniczych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołuje się na przepisy prawa krajowego bez połączenia ich z przepisami wspólnotowymi. Od 01 maja 2004r. część polskiego porządku prawnego stało się również prawo wspólnotowe. Prawo wspólnotowe ma pierwszeństwo w przypadku sprzeczności z prawem wspólnotowym.
W celu uniknięcia lub wygrania sporu z przedstawicielami fiskusa warto również uwzględnić interpretacje przepisów prawa płynącą z orzecznictwa ETS. Inwestor który kupuje od Komornika inwestycje, która jest sprzedawana jako dom mieszkalny nie może ponosić konsekwencji tego, że dana nieruchomość była kiedyś np. domem wczasowym.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego.
Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowo-administracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Analizując akta postępowania podatkowego i badając w pierwszej kolejności prawidłowość przeprowadzonego w sprawie postępowania – jeszcze przed rozważeniem merytorycznej zasadności zarzutów skargi – Sąd dopatrzył się takich naruszeń prawa, które spowodowały konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.
Skarga okazała się więc zasadna, jednakże z innych przyczyn niż te, które wskazano w środku zaskarżenia.
Jak wynika z akt administracyjnych stronami postępowania przed organem I instancji byli współwłaściciele spornej nieruchomości; małżonkowie W. P. i K. P. oraz ich syn J. P.. Tymczasem, jak domniemywać można z karty 11 akt podatkowych decyzję organu I instancji doręczono W. i K. P. natomiast brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że decyzja ta została doręczona J. P..
Organ odwoławczy wezwany do udokumentowania powyższej okoliczności oraz przedstawienia kompletnego dwustronnego dowodu doręczenia decyzji W. i K. P., nie wykonał tego obowiązku, zawiadamiając jedynie o wyjaśnieniach organu I instancji wskazujących na to, że ten akta każdorazowo przesyłał odpowiednim organom stosownie do przepisów postępowania.
Mimo więc, że J. P. także złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, nie ustalono w postępowaniu podatkowym w jakiej dacie otrzymał on powyższą decyzję − a z uwagi na nieprzedstawienie żądanych dokumentów, także Sąd takich ustaleń poczynić w chwili obecnej nie może.
Kolejnym uchybieniem organu odwoławczego jest brak jakichkolwiek ustaleń czy rozstrzygnięć dotyczących terminowości złożenia przez skarżących odwołania, któremu nadano bieg w postępowaniu podatkowym mimo, iż dokumenty zawarte w aktach postępowania nasuwają istotne wątpliwości co do tej terminowości.
Skoro prawdziwym jest − wynikający z kserokopii dowodu doręczenia korespondencji W. i K. P. (k.11) − wniosek, iż dowód ten dotyczy decyzji organu I instancji przyjąć należy, iż decyzja ta została doręczona tym skarżącym w dniu 19 lutego 2007r. Termin do złożenia odwołania upływał więc w dniu 5 marca 2007r. Odwołanie zawarte w piśmie z dnia 5 marca 2007 roku, do którego nie jest dołączona koperta, opatrzone jest prezentatą "Kancelarii Ogólnej" i datą "12.03.2007". Brak jest jednak adnotacji o złożeniu pisma "osobiście". Według wyjaśnień organu, udzielonych na żądanie Sądu, odwołanie wpłynęło do kancelarii Urzędu Miasta i zostało tam zarejestrowane w dniu 12 marca 2007r. Nie jest to jednak dla Sądu data pewna, skoro organ odwoławczy w swej decyzji wspomina o odwołaniu zawartym w piśmie z dnia 5 marca 2007r a skarżący dysponują kserokopią dowodu nadania korespondencji do Burmistrza Miasta z dniu 5 marca 2007r. Wobec braku koperty Sąd nie ma więc uzasadnionych podstaw do przyjęcia, iż powyższy dowód nadania dotyczy przedmiotowego odwołania.
Na marginesie zauważyć należy, iż prowadzenie postępowania w tym zakresie przez Sąd może mieć jedynie subsydiarny charakter a obowiązek poczynienia wiążących ustaleń w tym zakresie ciąży na organie odwoławczym, który we wstępnym postępowaniu podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione z uchybieniem terminu oraz czy spełnia wymagania co do treści. W zależności od wyniku tych czynności organ odwoławczy jest obowiązany nadać bieg postępowaniu odwoławczemu lub wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 228 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa /Dz. U. 2005r nr 8 poz. 60 ze zm./.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi we wskazanym wyżej zakresie stosowne postępowanie, polegające na odnalezieniu i dołączeniu brakujących dokumentów, uzyskaniu precyzyjnych wyjaśnień od skarżących dotyczących sposobu nadania lub złożenia odwołania, oraz pozyskaniu od nich oryginału dowodu nadania odwołania, w przypadku gdy w istocie pismo to wniesione zostało za pośrednictwem poczty. Nie zapomni też organ o odpowiednim udokumentowaniu faktu i daty doręczenia decyzji organu I instancji odwołującemu i skarżącemu J. P.
Opisane wyżej uchybienia spowodowały uznanie przez Sąd, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.
Wobec powyższego, zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylono na podstawie wskazanego wyżej przepisu a w kwestii jej wykonania orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania w wyroku nie orzeczono ponieważ strona zwolniona w całości od kosztów sądowych wniosku w tym przedmiocie nie złożyła a ewentualne orzeczenie co do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym przez pełnomocnika z urzędu wydane zostanie przez referendarza WSA, po złożeniu przez pełnomocnika stosownego wniosku / art. 224, 250, i 258 § 2 pkt. 8/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło