I SA/Kr 1769/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2006 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za rok podatkowy 1997 postanawia : - wniosek odrzucić - Skarżący B. P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 sierpnia 2006 r., nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za rok podatkowy 1997. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu 19 lutego 2007 r. wraz z pouczeniem, że przysługuje na nie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia, za pośrednictwem WSA w Krakowie. Skarżący nie zaskarżył ww. postanowienia. W związku z tym został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 256 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 26 marca 2007 r. Ponieważ skarżący w zakreślonym terminie nie uiścił wskazanego wpisu, postanowieniem z dnia 22 maja 2007 r. skarga została odrzucona. Postanowienie to jest prawomocne. W piśmie z dnia 10 stycznia 2013 r. skarżący, działający przez pełnomocnika z urzędu, wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu podał on, że skarżący starał się uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych składając ku temu stosowne dokumenty i formularze. Sąd odmówił mu jednak zwolnienia od kosztów uzasadniając to faktem, że jego sytuacja jest na tyle dobra, że pozwala mu uiścić wpis od złożonej skargi min. ze względu na fakt, że posiada nieruchomości, których spieniężenie pozwoliłoby mu na uzyskanie środków do prowadzenia sprawy sądowej. Pełnomocnik wskazał, że sytuacja skarżącego była jednak zła albowiem po odjęciu niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem domu, zakupem leków, opału, rachunkami za media itp. na utrzymanie siebie i żony pozostawało mu miesięcznie nieco ponad 500 zł. Skarżący nie miał środków na uiszczenie wpisu, dlatego jego skarga została odrzucona. Postanowieniem z dnia 26 października 2012 r., wydanym w sprawie I SO/Kr 15/12, skarżący, pomimo że jego sytuacja finansowa nie zmieniła się, został zwolniony od kosztów sądowych, jak również został mu wyznaczony pełnomocnik z urzędu. Skoro zatem sytuacja majątkowa strony w dacie złożenia skargi była taka sama jak w chwili obecnej to uznać należy, że w obu datach istniała podstawa do zwolnienia go od kosztów. Co za tym idzie nieuiszczenie przez skarżącego wpisu uznać należy za niezawinione, gdyż brak środków finansowych niewątpliwie istniał w dacie wezwania go do uiszczenia wpisu. Pełnomocnik powołał się na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 641/08, w którym Sąd stwierdził, że "przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli strona przyznaje, że nie dokonała czynności w terminie i jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się to bez jej winy, z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać". W sprawie zachodzi także przesłanka wyjątkowego wypadku, o której mowa w art. 87§5 p.p.s.a., w związku z czym wniosek o przywrócenie terminu winien zostać uwzględniony pomimo upływu roku od wyznaczonego terminu dokonania czynności. Skarżący od blisko 10 lat stara się bowiem uzyskać niesłusznie, jego zdaniem, naliczony przez Gminę Z. podatek od nieruchomości. Skarżący ma głębokie poczucie krzywdy z tego tytułu, tym bardziej, że brak zwolnienia od kosztów sądowych i odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu spowodowała nierozpoznanie w sposób merytoryczny wniesionych przez niego skarg, które zostały odrzucone z przyczyn formalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87§1 i §2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 87§5 p.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Stosownie natomiast do treści art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sąd stwierdza, że wskazane przez pełnomocnika skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie mogą być uznane za wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Należy podkreślić, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu został złożony po około pięciu latach i siedmiu miesiącach od odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu w zakreślonym terminie, a więc ze znacznym przekroczeniem roku od uchybienia terminu. Wnioskodawca nie wskazał przy tym wyjątkowych okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przywrócenia terminu. Za taką nie może być bowiem uznana okoliczność odmowy zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu i wskazywany brak podstaw do takiego rozstrzygnięcia. Jeżeli skarżący nie zgadzał się z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2007 r. to mógł je zakwestionować wnosząc zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, o którym to prawie został zresztą pouczony. Z możliwości tej jednak nie skorzystał. Skoro nie podjął działań mających na celu podważenie postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, powoływanie się obecnie na "wyjątkowy przypadek" nie jest zasadne. Pojęcie wyjątkowego przypadku jest wprawdzie pojęciem niedookreślonym, jednakże należy je wykładać ścieśniająco, w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt II OZ 961/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa nie stanowi co należy rozumieć przez sytuację wyjątkową. Należy przyjąć, że są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 197). Podnoszone przez pełnomocnika skarżącego fakty, które stanowią próbę polemiki z zapadłymi w sprawie prawomocnymi orzeczeniami Sądu nie mogą być uznane za okoliczności, które przez ponad rok uniemożliwiały skarżącemu złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Brak przesłanki "wyjątkowego przypadku" musi prowadzić do odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 134/2008, z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/2011, postanowienia WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 38/2011, z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1401/11). W takiej sytuacji nie jest dopuszczalne badanie przez Sąd kwestii związanych z przesłanką braku winy w uchybieniu terminu. Z tego też względu Sąd odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi jako niedopuszczalny na zasadzie art. 88 p.p.s.a.