I SA/Kr 1774/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Biura Turystycznego "S" [...] sp. j. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31.08.2010r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2002r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Biura Turystycznego "S" [...] sp. j. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31.08.2010r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2002r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów kapitał zakładowy spółki wynosi 571 598,60 zł. a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu 76 278,19 zł. Firma zaprzestała prowadzenia podstawowej swojej działalności czyli działalności turystycznej. Pięć z pośród sześciu autobusów będących własnością spółki zostało zajętych przez organ egzekucyjny. W kasie firmy nie ma obecnie środków pieniężnych a saldo konta w Banku Zachodnim WBK S.A. wynosi – 83,89 zł. Z kolei podstawa opodatkowania podatkiem VAT dostawy towarów oraz świadczenia usług przez podmiot w miesiącu październiku 2010r. wyniosła 2000 zł. Jedynymi wspólnikami spółki mającymi po 50% udziałów są E. N. – B. i W. B. E. N. – B. z tytułu umowy o pracę w "ST" sp. z o.o. uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1 669,05 zł. netto, miesięcznie. W miesiącu listopadzie 2010r. uzyskała ponadto 500 zł. netto. Jej łączny dochód w 2009r. wyniósł 62 655,52 zł. (z czego z tytułu działalności spółki 38 550 ,49 zł. ) W. B. otrzymuje emeryturę w wysokości 1 519,86 zł. miesięcznie , netto. W miesiącu listopadzie 2010r. uzyskał ponadto 500 zł. netto. Jego łączny dochód w 2009r. wyniósł natomiast 64 930,89 zł. (z czego z tytułu działalności spółki 38 550 ,49 zł. ). Na dzień 15.12.2010r. saldo jego konta w Banku Handlowym w W. S.A. II/O K. (citibank handlowy) wnosiło 12 190,56 zł. Saldo konta E. N. – B. w tym banku na dzień 01.12.2010r. wynosiło z kolei 635,51 zł. Miesięczne wydatki małżonków obejmują opłatę za gaz – ok. 400 zł. , opłatę na rzecz MPO – ok. 140 zł. , opłatę za energię elektryczną - ok. 300 zł. , opłatę za wodę – ok. 20 zł., opłatę za telefon – ok. 190 zł. , opłatę za telewizję satelitarną – ok. 130 zł. , pozostałe wydatki – ok. 400 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Analizując więc wniosek tego rodzaju, wypada najpierw zbadać kondycję finansową podmiotu. Później natomiast biorąc pod uwagę jego możliwości płatnicze, z jednej strony i zasadność, w związku z nimi, przeniesienia ciężaru kosztów postępowania na pozostałe podmioty i współobywateli, z drugiej strony, podjąć należy racjonalne rozstrzygnięcie. Trzeba bowiem mieć na względzie ,iż w przypadku pozytywnego orzeczenia koszty postępowania ponoszą praktycznie inne podmioty i współobywatele. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) W rozpatrywanym przypadku sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Działalność spółki cały czas generuje dochód dla jej wspólników a pojawienie się trudności finansowych podmiotu nie może stać się od razu przesłanką do przyznania praw pomocy. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę charakter i konstrukcję prawną spółki jawnej, w której k_@POCZ@__ażdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką (por. art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych Dz.U z 2000r. ,nr 94 poz. 1037 z p.zm.) Obydwoje wspólnicy Biura Turystycznego "S" E.N. – B., W. B. sp. j. w K. poza dochodami ze spółki uzyskują natomiast stałe miesięczne dochody z innych źródeł, E. N. – B. z tytułu umowy o pracę a W. B. w postaci emerytury. Miesięcznie dysponują razem budżetem w wysokości 4 188,91 zł. a swoje koszty utrzymania określają na kwotę ok. 1580 zł. Przy czym zaznaczyć trzeba , iż część ich wydatków na utrzymanie trudno zaliczyć do kategorii koniecznych, dotyczy to np. kosztów abonamentu telewizji satelitarnej, które można zmniejszyć. Zwrócić także należy uwagę , iż jak na osoby ubiegające się o przyznanie prawa pomocy gospodarka finansowa małżonków jest niekonsekwentna w zakresie oszczędzania. E. N. – B. w miesiącu listopadzie 2010r. przelała bowiem na rzecz: Polskiej Akcji Humanitarnej – program dożywiania dzieciom, Fundacji Instytutu P. Skargi, Dzieła Pomocy Ojca Pio, Caritas Polska, w sumie 400 zł. (po 100 zł. dla każdej z organizacji ). Oczywiście pomoc charytatywna jest działalnością chwalebną ale w sytuacji starania się o pomoc Państwa poddać należy pod wątpliwość jej konieczność, zwłaszcza w takim zakresie. Wreszcie przytoczyć należy argument dotyczący posiadanych przez W.B. środków finansowych zgromadzonych na kocie osobistym w kwocie 12 190,56 zł. Suma ta znacznie przekracza koszty sądowe na obecnym etapie postępowania i to biorąc pod uwagę wszystkie cztery sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1773 - 76/10. Łączna kwota wpisów od skarg w w/w sprawach wynosi bowiem 6 944 zł. Biorąc pod uwagę powyższe zwolnienie strony skarżącej w takich okolicznościach byłoby niezasadne. W związku tym , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.