I SA/Kr 1817/03
WyrokWSA w Krakowie2005-01-14
Skład orzekający: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, WSA Stanisław Grzeszek, WSA Maria Zawadzka (spr)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek na zakup lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność, obejmujący również wartość udziału we współwłasności nieruchomości wspólnej (w tym gruntu), poniesiony przed 1 stycznia 2002 roku, uprawnia do skorzystania z ulgi mieszkaniowej na podstawie przepisów obowiązujących przed tą datą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatek na zakup lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność, który nierozerwalnie wiąże się z nabyciem udziału we współwłasności nieruchomości wspólnej (w tym gruntu), powinien być traktowany jako całość w kontekście ulgi mieszkaniowej. Skoro skarżący ponosili wydatki na zakup lokalu i związanego z nim udziału we współwłasności przed 1 stycznia 2002 roku, organy podatkowe błędnie odmówiły im prawa do ulgi, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwolnienie z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 rok do określonej kwoty, związanej z wydatkami na cele mieszkaniowe. Organy podatkowe odmówiły przyznania ulgi, uznając, że wydatek na zakup gruntu został poniesiony po 1 stycznia 2002 roku, co wykluczało zastosowanie przepisów przejściowych. Skarżący argumentowali, że zakup lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w gruncie stanowił jedną całość i nastąpił przed wskazanym terminem. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez Izbę Skarbową, sprawa trafiła do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk WSA Stanisław Grzeszek WSA Maria Zawadzka (spr) Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie ograniczenia wysokości poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 47,35 zł ( czterdzieści siedem złotych 35/100).
Decyzją z dnia [...]czerwca 2003 roku Nr [...] Urząd Skarbowy działając na podstawie art. 207 w związku z art. 22 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm./, na wniosek J. K.z dnia[...] maja 2003 roku zwolnił płatnika o numerze NIP: [...]z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 roku do kwoty 7.516,40 zł zaliczki równej 19% poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe i nie zrealizowanych do 31 grudnia 2002 roku.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku Nr [...] Urząd Skarbowy, działając na podstawie art. 207 w związku z art. 22 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm./, na wniosek I.Ch.K. z dnia[...] maja 2003 roku zwolnił płatnika o numerze NIP: [...] H. z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 roku do kwoty 7.516,40 zł zaliczki równej 19% poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe i nie zrealizowanych do 31 grudnia 2002 roku.
W uzasadnieniu tych decyzji Urząd Skarbowy orzekł, iż w toku czynności sprawdzających, mających na celu ustalenie stanu faktycznego, w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności złożonego wspólnie ze współmałżonkiem zeznania podatkowego PIT-37 za 2002 rok, ustalił, iż skarżącym nie przysługuje kwota 1.183,97 zł, z tytułu zakupu w 2002 roku udziału w gruncie, związanego z zakupionym lokalem mieszkalnym, ponieważ nie znajduje ona uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odwołaniu od tych decyzji skarżący I.Ch.K. oraz J.K. wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji, podnosząc, iż wydatki poniesione przez nich w 2001 roku na zakup mieszkania hipotecznego, wyraźnie określają, iż są to wydatki obejmujące zakup lokalu mieszkalnego i działki, co wynika treści ust. V aktu notarialnego Rep. [...] dlatego należy uwzględnić je w rozliczeniu za 2002 rok.
Skarżący podnieśli ponadto, iż precyzyjna kwota wydatków poniesionych na zakup działki mogła być wykazana dopiero w 2002 roku, po zakończeniu inwestycji przez firmę "P." S.A.
Decyzja z dnia [...] sierpnia 2003 roku Nr [...], Izba Skarbowa, działając w trybie art. 233 § l pkt l Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Izba Skarbowa po przeanalizowaniu akt sprawy nie znalazła podstaw do uchylania zaskarżonych decyzji, mając na uwadze stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz. U. Nr 134 póz. 15097, podatnikom, którzy w latach 1997-2001 nabyli prawo do odliczenia od podatku wydatków poniesionych na cele określone między innymi w art. 27 a ust. l pkt l lit.a, to jest zakupu gruntu (udziału we współwłasności gruntu) w brzmieniu obowiązującym przed l stycznia 2002 roku, przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo do odliczeń od podatku dalszych wydatków na kontynuację po l stycznia 2001 roku. W przypadku zakupu od firmy budowlanej nowowybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w budynku, odliczeniu w ramach odrębnych limitów podlegają wydatki poniesione na zakup budynku lub lokalu mieszkalnego w granicach określonych w art. 27 a ust. 2 w brzmieniu obowiązującym przed l stycznia 2002 roku, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz wydatki poniesione na zakup gruntu, w granicach określonych w art. 271 ust. 3 pkt. 2, w brzmieniu obowiązującym przed l stycznia 2002 roku, jeżeli podatnik rozpoczął ich ponoszenie przed l stycznia 2002 roku i dysponuje dowodami ich poniesienia. Izba Skarbowa stwierdziła, iż w przypadku skarżących, nie ma zastosowania ulga na zakup gruntu, ponieważ nie rozpoczęli oni wydatku na ten cel przed l stycznia 2002 roku. Powołany akt notarialny z 2001 roku w niniejszej sprawie jest bez znaczenia, ponieważ określał on wyłącznie cenę lokalu mieszkalnego wraz ze związanym z jego własnością udziałem we współwłasności budynku i działki. Wydatek na zakup udziałów w gruncie zgodnie z powyższym aktem notarialnym został przez skarżących, zdaniem Izby Skarbowej poniesiony [...]grudnia 2002 roku, a zatem ulga im nie przysługuje.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skarżący J. K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż z zakupem lokalu hipotecznego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym nierozerwalnie związany jest zakup udziału w gruncie
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę w całości podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz. U. Nr 134 poz. 1509/, podatnikom, którzy w latach 1997-2001 nabyli prawo do odliczenia od podatku wydatków poniesionych na cele określone między innymi w art. 27 a ust. l pkt l lit. a do f w brzmieniu obowiązującym przed l stycznia 2002 roku, przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo do odliczeń od podatku dalszych wydatków na kontynuację po l stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku. Z treści zaś art. 27 a ust. l pkt. l wynika, iż podatek dochodowy od osób fizycznych (...) zmniejsza się, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego (lit. a) oraz zakup nowowybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonaniu działalności gospodarczej (lit. d).
Skarżący J. K.wraz z żoną do początku 2001 roku ponosili wydatki w postaci zaliczek na zakup lokalu mieszkalnego w nowobudowanym budynku przez firmę "P." S.A. z siedzibą w Krakowie, która wybudowała ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Ostatecznie w dniu [...] grudnia 2002 roku zawarli aktem notarialnym Rep. A [...] umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego umowę sprzedaży oraz akt ustanowienia hipoteki, na mocy której "P.' S.A. z siedzibą w K. oraz J. K. wraz z żoną ustanowili odrębną własność lokalu mieszkalnego nr [...] położonego na ul. R. w budynku [...], z którym związany jest udział wynoszący 48/2885 części nieruchomości wspólnej, a to we współwłasności działki oraz w częściach wspólnych budynku, a następnie lokal ten nabyli wraz z udziałem wynoszący 48/2885 części we współwłasności budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali lub dotychczasowego właściciela nieruchomości oraz we współwłasności działki nr 149/15. Zatem J. K. wraz z żoną nabyli lokal wraz z udziałem we współwłasności nieruchomości wspólnej.
Zgodnie w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali /Dz. U. Nr 85 poz. 388 ze zm./, udział właściciela lokalu we współwłasności nieruchomości jest prawem związanym z własnością lokalu. Prawo własności lokalu jest prawem związanym ze współwłasnością (w części ułamkowej) nieruchomości wspólnej, co oznacza, iż nie jest prawnie możliwe przeniesienia własności lokalu bez jednoczesnego przeniesienia udziału we współwłasności nieruchomości. Działa to również w odwrotną stronę, to znaczy, nie można być współwłaścicielem gruntu pod budynkiem, ani części wspólnych budynku, nie będąc właścicielem lokalu. Nie można zatem kupić lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębna własność nie kupując udziału we współwłasności części wspólnych budynku i gruntu pod nim. Podobnie jak nie można twierdzić, iż skarżący wraz z żoną przez cały 2001 rok płacił raty za lokal, a należność za grunt uiścił dopiero [...] grudnia 2002 roku przy podpisaniu aktu notarialnego. W przypadku lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność wydatek na cele mieszkaniowe o którym mowa w art. 27 a ust. l pkt. l lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje także wartość udziału we współwłasności nieruchomości, bowiem bez zapłaty wspomnianej wartości podatnik nie osiągnąłby zamierzonego celu mieszkalnego. W pełni zatem należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia [...] stycznia 1999 roku sygn. akt III SA 4616/97, iż przy zakupie lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności, wydatek na cele mieszkaniowe obejmuje także wartość udziału we współwłasności nieruchomości.
W przedmiotowej sprawie organy podatkowe zwolniły płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych do kwoty 7.516,40
zł, tj. zaliczki równej 19% poniesionych wydatków na cele mieszkaniowe nie zrealizowane do dnia 31 grudnia 2002 roku, jednak błędnie ustaliły, iż skarżącemu nie przysługuje kwota ulgi w wysokości 1.183,97 zł, z tytułu zakupu lokalu mieszkalnego wraz ze związanym udziałem we współwłasności budynku i działki, a zatem obie zaskarżone decyzje należało uchylić.
Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło