I SA/Kr 1844/13

WyrokWSA w Krakowie2014-01-23

Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Paweł Dąbek, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ogłoszenie upadłości spółki jawnej, której wspólnikiem jest osoba fizyczna, powoduje wygaśnięcie obowiązku podatkowego tego wspólnika w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, a w konsekwencji czy postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku tego wspólnika jest wadliwe z powodu błędu co do osoby zobowiązanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ogłoszenie upadłości spółki jawnej nie wywołuje bezpośrednich skutków dla odpowiedzialności wspólników tej spółki. Obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych obciąża wspólnika, a nie spółkę, co oznacza, że postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wspólnika jest prawidłowe, a zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest bezzasadny. Upadłość spółki nie jest tożsama z upadłością wspólnika.
Stan faktyczny
W sprawie toczyło się postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku R.C. w związku z zaległościami w podatku dochodowym od osób fizycznych. R.C. złożył zarzuty egzekucyjne, podnosząc nieistnienie obowiązku podlegającego egzekucji oraz błąd co do osoby zobowiązanego, argumentując, że ogłoszenie upadłości spółki jawnej, której był wspólnikiem, przeniosło obowiązek podatkowy na syndyka. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznały zarzuty za bezzasadne. R.C. wniósł skargę do WSA w Krakowie.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1844/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r., sprawy ze skargi R.C., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12 września 2013 r. nr [..], w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, - skargę oddala - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku R.C. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego obejmującego odsetki od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 9/2012r. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w ING Bank Śląski S.A. został doręczony zobowiązanemu dniu 21.05.2013r. Pismem z dnia 28.05.2013r. (data nadania: 28.05.2013r.) zobowiązany złożył zarzut: - nieistnienia po stronie zobowiązanego obowiązku podlegającego egzekucji (art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz - błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 w/w ustawy). Postanowieniem z dnia 26.07.2013r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uznania zasadności złożonych zarzutów. Zobowiązany nie godząc się z w/w rozstrzygnięciem złożył zażalenie podnosząc naruszenie art. 33 pkt 1 i 4 w zw. z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez odmowę ich zastosowania i nieumorzenie postępowania w sprawie, wynikające z błędnego przekonania organu, że po stronie zobowiązanego istnieje obowiązek podlegający egzekucji w administracji, a tym samym uznanie, że w sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany wskazał, iż postanowieniem z dnia 21.12.2011r. Sąd Rejonowy dla spraw upadłościowych i naprawczych ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku PPB "A" A.C. i Wspólnicy sp. j. (wspólnikiem upadłej spółki na dzień ogłoszenia upadłości był zobowiązany). Zobowiązany wywodził, iż moment ogłoszenia upadłości rozstrzyga m.in. kwestie związane z zaspokojeniem wierzycieli przez powołanego syndyka masy upadłościowej. Zobowiązany twierdził, iż to właśnie syndyk jako dysponent majątku upadłej spółki rozporządza mieniem, w tym wykonuje obowiązki podatkowe (jednocześnie zobowiązany wskazuje, iż upadłość nie pozbawiła statusu podatnika wspólników upadłej spółki jawnej). Na poparcie powyższego poglądu zobowiązany powołał przepisy ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, kładąc akcent na zmianę podmiotu odpowiedzialnego za realizację obowiązków podatkowych podatnika w toku postępowania upadłościowego. Zobowiązany dodatkowo przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.11.2001r. sygn. akt I SA/Gd 541/99 oraz interpretację Urzędu Skarbowego z dnia 21.04.2006r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 12 września 2013r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1, art. 33 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jest jednocześnie organem egzekucyjnym, jak i wierzycielem, toteż wydanie odrębnego postanowienia w/s stanowiska wierzyciela dotyczącego zgłoszonych zarzutów jest bezprzedmiotowe. Zgodnie bowiem z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.06.2007r. sygn. akt I FPS 4/06, postanowienia o stanowisku wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów są bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna, ten sam podmiot. Odnosząc się do zarzutów organ odwoławczy podał, iż nie podziela stanowiska zobowiązanego w zakresie nieistnienia po jego stronie obowiązku podlegającego egzekucji w związku z błędem co do osoby zobowiązanego. W myśl art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnicy osiągający dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej są obowiązani bez wezwania wpłacić w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy. Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu, o czym stanowi art. 7 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychody z udziału w spółce nie będącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 w/w ustawy. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe. Zatem na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatnikami tego podatku są wspólnicy spółki jawnej, a nie sama spółka. W konsekwencji na wspólniku spółki cywilnej ciążył obowiązek obliczenia i wpłacenia zaliczek oraz złożenia deklaracji o wysokości osiągniętego dochodu z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz zapłaty zaliczek na ten podatek. W niniejszej sprawie przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie złożonego w dniu 12.03.2013r. i podpisanego przez R.C. zeznania podatkowego PIT-36. Dane identyfikacyjne w/w deklaracji wskazują jako podatnika właśnie R.C.. Na podstawie w/w deklaracji wystawiono tytuł wykonawczy o nr SM 1/1969/13, który to wskazuje zobowiązanego tj. C.R.R. - i takie dane (łącznie z podaniem nr NIP) zawarte są w przedmiotowym tytule wykonawczym, jak i w złożonej deklaracji. W konsekwencji powyższego nie nastąpił błąd co do osoby zobowiązanego. To nie spółka jawna, a R.C. jest zobowiązanym do zapłaty odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 9/2012r. Błąd co do osoby zobowiązanego następuje natomiast w sytuacji gdy egzekucja toczy się do osoby niebędącej zobowiązanym chociaż noszącej to samo imię i nazwisko (nazwę). Obowiązku tego nie zmienia okoliczność, iż zarząd spółki jawnej został powierzony syndykowi. Postanowienie Sądu Rejonowego w K. Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych sygn. akt [...] z dnia 21.12.2011r., którym ogłoszono upadłość Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Budowlanego "A" A.C. i Wspólnicy sp. jawna dotyczyło upadłości spółki jawnej, a nie jej wspólników w tym zobowiązanego. Upadłość spółki nie wywołuje dla odpowiedzialności wspólników żadnych bezpośrednich skutków, rozumianych jako modyfikacja praw przynależnych wierzycielowi względem odpowiedzialnego wspólnika. Upadłość spółki nie jest również tożsama z upadłością wspólnika tej spółki (por. uchwale Sądu Najwyższego z dnia 05.08.2004r. sygn. akt III CZP 41/04). Przywołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28.11.2001 r. sygn. akt I SA/Gd 541/99 odnosi się natomiast uprawnień syndyka masy upadłości do złożenia wniosku o odroczenie terminu - zapadł zatem w innym stanie faktycznym i nie można przenosić jego skutków na niniejsze postępowanie. Interpretacja Urzędu Skarbowego nr [...] dotyczy indywidualnej sprawy podatnika i nie jest adekwatna do przedmiotu sprawy. Na powyższe postanowienie R.C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 33 pkt 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez odmowę ich zastosowania i nieumorzenie postępowania w sprawie, wynikające z błędnego przekonania organu, że po stronie skarżącego istnieje obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej, a tym samym uznanie, że w sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał twierdzenia zawarte w złożonym zażaleniu. Wskazując na postanowienie z dnia 21.12.2011r. Sądu Rejonowego dla Wydział VII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych, który ogłosił upadłość obejmującą likwidacją majątku PPB "A" A.C. i Wspólnicy sp. j., skarżący wywiódł, iż moment ogłoszenia upadłości rozstrzyga m.in. kwestie związane z zaspokojeniem wierzycieli przez powołanego syndyka masy upadłościowej. Skarżący twierdzi, iż to właśnie syndyk, jako dysponent majątku upadłej spółki rozporządza mieniem, w tym wykonuje obowiązki podatkowe. Jednocześnie zobowiązany wskazuje, iż upadłość nie pozbawiła statusu podatnika wspólników upadłej spółki jawnej. W zakresie zarzutu błędu co do osoby skarżący wiąże go z przejściem obowiązku zapłaty na spółkę jawną przez obciążenie jej masy upadłości. Jego zdaniem obowiązek wspólnika spółki jawnej wynikający z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustaje w chwili ogłoszenia upadłości spółki jawnej. Ze względu na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie postanowień obu instancji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wystawiony w kontrolowanej sprawie tytuł wykonawczy nr SM 1/1969/13 dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych za wrzesień 2012r. wskazuje jako podatnika R.C.. Z powyższego wynika zatem, iż to nie spółka jawna względem której ogłoszono upadłość, lecz jej wspólnik R.C. jest zobowiązanym do zapłaty odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień 2012r. Brak jest podstaw do uznania podnoszonego w zarzutach błędu co do osoby zobowiązanego, gdyż błąd taki następuje jedynie w sytuacji, gdy egzekucja toczy się do osoby niebędącej zobowiązanym. Oceny tej nie zmienia okoliczność, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 21.12.2011r. sygn. akt [...], ogłoszono upadłość Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Budowlanego "A". A.C. i Wspólnicy sp. jawna. Upadłość i związany z nią powierzony syndykowi zarząd spółki jawnej dotyczyły bowiem oczywiście samej tylko spółki jawnej, a nie jej wspólników, w tym skarżącego. Upadłość spółki nie wywołuje dla odpowiedzialności wspólników żadnych bezpośrednich skutków, rozumianych jako modyfikacja praw przynależnych wierzycielowi względem odpowiedzialnego wspólnika, a upadłość spółki nie może być utożsamiana z upadłością wspólnika tej spółki (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5.08.2004r. sygn. akt III CZP 41/04). Mając powyższe na uwadze, sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło