I SA/Kr 1856/02
WyrokWSA w Krakowie2005-01-24
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru (samochodu) na podstawie porównania z cenami obowiązującymi na rynku niemieckim, jeśli towar został sprowadzony z Francji, a jego stan techniczny nie został uwzględniony w kalkulacji?Ratio decidendi
Organy celne nie mogą zakwestionować zadeklarowanej wartości celnej towaru, opierając się wyłącznie na porównaniu z cenami obowiązującymi na rynku niemieckim, gdy towar pochodzi z Francji. Wartość celna powinna być ustalana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju eksportera. Ponadto, przy stosowaniu metody "ostatniej szansy" należy uwzględnić stan techniczny pojazdu, w tym jego ponadnormatywny przebieg i uszkodzenia, zgodnie z art. 85 § 1 Kodeksu celnego.Stan faktyczny
Skarżący zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy sprowadzony z Francji, deklarując jego wartość na podstawie faktury. Organy celne zakwestionowały tę wartość, opierając się na porównaniu z cenami z katalogu "EUROTAX Schwackeliste" (rynku niemieckiego) i stosując metodę "ostatniej szansy", nie uwzględniając stanu technicznego pojazdu ani kraju pochodzenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej, wskazując na nieprawidłowe ustalenie wartości celnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzekając, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005 r sprawy ze skargi W.K - "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 8 lipca 2002 r Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2.orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, 3.zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł( słownie: [...] złotych).
W dniu [...] 2001 r W. K. prowadzący działalność gospodarczą pod Firmą "A " zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki Volksvagen rok produkcji [...] , przywieziony z Francji.
Do zgłoszenia celnego skarżący załączył fakturę nr [...] z dnia [...] 2001 r, określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę [...]FRF.
Dyrektor Urzędu Celnego, działając na podstawie art.23 § 7 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) zakwestionował wiarygodność faktury z uwagi na jej niską cenę w stosunku do rzeczywistej wartości przedmiotowego pojazdu i decyzją z dnia [...] 2001 r uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe oraz określił kwotę wynikająca z długu celnego w wysokości [...] zł oraz objął w/w towar procedura dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
Prezes Głównego Urzędu Ceł , po rozpatrzeniu odwołania skarżącego , decyzją z dnia [...] 2001 r uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ , z uwagi na nie wystarczające uzasadnienie przyczyn zakwestionowania wartości celnej samochodu oraz przyczyn , dla których organ celny nie mógł ustalić wartości celnej towaru w sposób określony w art.25 - 28 Kodeksu celnego.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Urzędu Celnego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego , decyzją z dnia [...] 2002 r uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i określił kwotę wynikająca z długu celnego w wysokości [...] zł oraz objął przedmiotowy samochód procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził, że o zakwestionowaniu wiarygodności przedłożonej faktury zadecydowała przede wszystkim znacząco niska cena - [...]FRF - sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Przeprowadzone postępowanie celne potwierdziło jego zasadność , gdyż ustalona metodą zastępczą cena pojazdu znacząco odbiegała od ceny zadeklarowanej przez skarżącego. Analizując zadeklarowaną wartość pojazdu i porównując ją z wartościami transakcyjnymi wskazanymi w katalogu notowań cen pojazdów samochodowych na rynku zagranicznym "EUROTAX Schwackeliste w którym cena takiego pojazdu wynosi po przeliczeniu z DEM na FRF ) [...] FRF , organ celny zakwestionował wartość wynikająca z przedłożonej faktury.
Wartość celna przedmiotowego samochodu została ustalona na podstawie art.29 Kodeksu celnego tj. metodą "ostatniej szansy" .Dyrektor Urzędu Celnego podniósł, że postępowanie w tej kwestii zostało opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej i opublikowane w formie załącznika do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz.U.Nr 80, poz.908 ). W świetle w/w przepisu przy ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów tą metodą można oprzeć się na katalogach lub specjalistycznych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki , posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym, samym roku , co pojazd będący przedmiotem importu , dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od " wartości czystej" podatku VAT , podatku akcyzowego i cła.
W rozpatrywanej sprawie organ celny przyjął kwotę [...] zł tj. wartość rynkową tego pojazdu według katalogu "Informator rynkowy , Samochody samochodowe , , wydawnictwa EUROTAX " , określoną przez rzeczoznawcę pojazdów samochodowych w Ekspertyzie [...] z dnia [...] 2001 r , a następnie pomniejszył tę wartość o 22% z tytułu podatku VAT , o 6,4% z tytułu podatku akcyzowego oraz o 35% z tytułu cła. Wartość celna w/w pojazdu została ustalona na kwotę [...] zł tj. [...] FRF. Cło wymierzono według stawki celnej obniżonej 5% minimum [...] EUR tj. w kwocie [...] zł.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie , w którym zarzucił, iż zakwestionowanie zadeklarowanej wartości samochodu nastąpiło na podstawie przeprowadzonej kalkulacji tj. od wartości rynkowej w Polsce odliczono należności celne i podatkowe . Otrzymana w ten sposób kwota była wyższa od zadeklarowanej , dlatego uznano ją za niewiarygodną.
Organ celny powołał się na ekspertyzę stanu technicznego samochodu , którą skarżący dołączył na żądanie organu celnego . W dokumencie tym określono wartość katalogową pojazdu , nie uwzględniając faktycznego stanu technicznego samochodu określonego ponadnormatywnym zużyciem , czy uszkodzeniami . W opinii skarżącego , ekspertyza powinna uwzględniać wszystkie cechy pojazdu , które mają wpływ na jego wartość .
Ponadto skarżący zarzucił , że Dyrektor Urzędu Celnego powołał się na katalog Schwackeliste , w którym podane są ceny samochodów na rynku niemieckim , a w niniejszej sprawie pojazd był sprowadzony z Francji. Katalog ten podaje ceny w markach niemieckim , a nie we frankach francuskich i dotyczy pojazdów nieuszkodzonych o określonym stopniu zużycia. Skarżący podniósł , że ceny samochodów na rynku niemieckim są znacznie droższe od cen na rynku francuskim.
Przeprowadzona przez organ celny kalkulacja nie może być - zdaniem skarżącego - podstawą do zakwestionowania wartości celnej . W wyniku kalkulacji można jedynie ustalić wartość celną towaru. Przy ocenie wartości celnej towaru istotny jest kraj pochodzenia towaru i kraj handlu , a nie wartość towaru na rynku polskim .
W kalkulacji nie uwzględniono żadnych marż handlowych , natomiast cło odliczono według stawki advalorem , mimo że płaci się według stawki specyficznej .
Skarżący zarzucił, że w czasie rewizji towaru nie uwzględniono stanu pojazdu oraz , że nie został on zapoznany z jej wynikiem. W/w stwierdził , że zadeklarowana wartość samochodu była wartością rzeczywistą , a cena faktycznie zapłaconą.
Odwołanie zostało rozpatrzone przez Dyrektora Izby Celnej, na podstawie art.4 ust.1 ustawy z dnia 20.03.2002 r o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz.365 ) . Organ odwoławczy decyzją z dnia 8 lipca 2002 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i stwierdził , że cena podana w dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego nie jest bezwzględnie wiążąca dla organów celnych. Wartość transakcyjna nie zawsze odpowiada wartości towaru .Ocena wiarygodności danych musi być oparta na obiektywnych przesłankach , jakimi w przypadku samochodów mogą być katalogi specjalistyczne cen pojazdów używanych na rynkach zagranicznych.
Dyrektor Izby Celnej podniósł, że jak wynika z notatki znajdującej się w aktach sprawy , podstawą oceny były dane z katalogu "Schwackeliste - wartość [...] FRF oraz ekspertyza rzeczoznawcy samochodowego wystawiona w oparciu o katalog " Informator rynkowy. Samochody Osobowe " wydawnictwa EUROTAX
Organ odwoławczy podniósł , że skarżący w toku postępowania nie przedstawił żadnych wycen ,ani dowodów uzasadniających przyjęcie zadeklarowanej wartości jako wiarygodnej ceny sprowadzonego samochodu , a wykorzystany katalog Schwackeliste wykazuje cenę diametralnie różną od zawartej w zgłoszeniu celnym.
O zakwestionowaniu wiarygodności przedłożonej faktury zadecydowała przede wszystkim rażąco niska cena przedmiotowego samochodu w stosunku do jego rzeczywistej wartości .Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie celne potwierdziło - zdaniem organu odwoławczego - jego zasadność , gdyż ustalona metodą zastępczą cena pojazdu odbiegała o ok.100% od ceny zadeklarowanej przez skarżącego.
Wskazane okoliczności stanowiły zatem podstawę do odmówienia wiarygodności przedłożonej faktury.
Dokonując ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu organ I instancji prawidłowo zastosował - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - metodę określoną w art.29 Kodeksu celnego , zgodnie z opinią Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej .Przyjmując za podstawę cenę pojazdu o takich samych parametrach technicznych , jak pojazd będący przedmiotem importu , organ celny pomniejszył te cenę o należności podatkowo-celne .
Odnośnie zarzutu nie uwzględnienia w wartości celnej towaru stanu technicznego pojazdu organ odwoławczy powołał się na Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 marca 2001 r zmieniające rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. Nr 17, poz.204) , zgodnie z którym jako odpad zostały zaklasyfikowane pojazdy wycofane z eksploatacji - nie zarejestrowane lub niezdolne do ruchu. Przepisy te zostały wprowadzone w celu wyeliminowania importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych , dlatego służby celne nie odliczyły od " uśrednionej" wartości rynkowej z katalogu , czy ekspertyzy , określonego w procencie stopnia zużycia ,czy uszkodzenia pojazdu ,gdyż taki samochód nie może być objęty procedurą dopuszczenia do obrotu. Dotyczy to także korekt z tytułu ponadnormatywnego zużycia ( w tym przebiegu ).
Podstawę do wyliczeń wartości celnej były wydawnictwo "Schwackeliste,, oraz ekspertyza sporządzona w oparciu o informator rynkowy wydawnictwa EUROTAX , które podają bieżące ceny na rynku reprezentatywnym dla Unii Europejskiej tj. na rynku niemieckim oraz na rynku polskim. W ocenie organu odwoławczego , są to informacje o cenach średnich pojazdów , ustalone na podstawie analizy prowadzonej na reprezentatywnej próbie samochodów używanych z całego obszaru odpowiednich krajów. Dane te uwzględniają spadek ceny w wyniku wieku , przebiegu i stanu technicznego pojazdów.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie celne w niniejszej sprawie prowadzone było zgodnie z obowiązującymi przepisami i wbrew zarzutom skargi nie naruszono przepisów proceduralnych .
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący powtórzył dotychczasowe argumenty zawarte w odwołaniu do decyzji organu I instancji . Ponadto skarżący dodatkowo zarzucił zaskarżonej decyzji jej niezgodność z prawem poprzez naruszenie art.23 § 7 i § 9 , art.29 , art.85 § 1 oraz art.3 § 1 pkt.15 Kodeksu celnego , a ponadto naruszenie art.1222, art.127 , art.139 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) . w Ocenie skarżącego w Kodeksu celnym brak jest podstaw prawnych , aby kwestionować wartość celną to waru na podstawie przeprowadzonej kalkulacji . Oceny wartości celnej należy dokonać w czasie rewizji celnej , uwzględniając wszystkie cechy towaru , które mogą mieć wpływ na jego wartość. W niniejszej sprawie funkcjonariusz celny w rewizji celnej nie uwzględnił stanu technicznego pojazdu oraz uszkodzeń powłoki lakierniczej , mimo iż pojazd przeszedł pozytywnie badanie techniczne. Powołane przez Dyrektora Izby Celnej przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie klasyfikacji odpadów, w żaden sposób nie wiążą się z przepisami Działu III Kodeksu celnego dotyczącymi wartości celnej. Zgodnie z art.85 § 1 w/w ustawy należało przyjąć stan towaru z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Jeżeli organ celny nie uwzględnił stanu towaru , to tym samym złamał prawo i naruszył zasadę praworządności.
Skarżący podniósł , że sprowadzony przez niego samochód był zarejestrowany i zdolny do ruchu , przeszedł pozytywnie badanie techniczne , a więc mimo uszkodzeń nie był odpadem.
Organy celne w swych rozstrzygnięciach oparły się na katalogu "Schwackeliste" , w którym podane są ceny samochodów nie uszkodzonych , przy określonym stopniu zużycia dla danego rocznika i obowiązujące na rynku niemieckim Sprowadzony przez skarżącego pojazd był zakupiony we Francji, przy czym wiadomym jest, że ceny w Niemczech są znacznie wyższe od cen na rynku francuskim.
Skarżący podniósł , że ceną faktycznie zapłaconą za sprowadzony pojazd była kwota [...] FRF i nie była to cena " okazyjna". W związku z tym stwierdzenie Dyrektora Urzędu celnego, zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji , iż wartość celna jest niezależna od ceny zapłaconej przez importera jest sprzeczne z art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego .
Organ celny nie uwzględnił w przeprowadzonej kalkulacji marż handlowych , mimo , że - w ocenie skarżącego - marże takie są pobierane przez sprzedających na giełdzie , jak i w komisach .
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , a dodatkowo stwierdził, że organy celne są upoważnione do oceny przedłożonych dokumentów pod względem ich wiarygodności formalnej i materialnej. W rozpatrywanej sprawie organ celny zakwestionował przedłożoną fakturę pod względem materialnym , o czym zadecydowała niska cena w stosunku do rzeczywistej wartości zgłoszonego towaru. Wartość transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać rzeczywistą jego cenę Cena podana w dokumentach dołączonych do zgłoszenia celnego nie jest bezwzględnie wiążąca dla organów celnych , a zwłaszcza w sytuacji , gdy wartość transakcyjna nie zawsze odpowiada rzeczywistej wartości towaru. Ocena wiarygodności musi być oparta na obiektywnych przesłankach , jakimi w przypadku samochodów są katalogi specjalistyczne cen pojazdów używanych na rynkach zagranicznych . Jak wynika z akt sprawy podstawą oceny były dane z katalogu "EUROTAX Schwackeliste " oraz ekspertyza wystawiona w oparciu o katalog "Informator rynkowy . Samochody Osobowe EUROTAX".
Konsekwencją merytorycznego zakwestionowania przedstawionej faktury w odniesieniu do przedmiotowego samochodu jest ustalenie jego wartości celnej w oparciu o przepisy Kodeksu celnego . W przypadku samochodów używanych stosuje się metodę określona w art.29 tej ustawy.
Postępowanie celne dowiodło , że ustalona metodą " ostatniej szansy" cena pojazdu odbiegała o ok,100% od ceny zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym.
Za nieuzasadniony Dyrektor Izby Celnej uznał zarzut skarżącego dotyczący zastosowania niewłaściwej stawki celnej , gdyż w niniejszej sprawie zastosowanie miała stawka tzw. mieszana tj.5% od wartości celnej , nie mniej niż równowartość [...] EUR.
Odnośnie nie uwzględnienia stanu towaru organ celny wyjaśnił, że zarzut jest bezzasadny , gdyż w wyniku przeprowadzonej rewizji towaru funkcjonariusz celny ustalił i uwzględnił stan techniczny pojazdu , bo w przeciwnym razie nie doszłoby do podważenia wiarygodności deklarowanej wartości transakcyjnej.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w toku prowadzonego postępowania nie naruszono przepisów proceduralnych , a wydane decyzje zawierają ocenę zebranego materiału dowodowego i wyczerpująco wyjaśniają przesłanki dokonanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) .
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpatrywanej sprawie organy celne naruszyły przepisy prawa materialnego w zakresie niżej opisanym.
Podstawą wymiaru cła jest wartość celna towaru , która zgodnie z art.23 § 1 Kodeksu celnego jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.
Wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego ( art.23 § 7 ).Przepis ten upoważnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem materialnym dotyczącym informacji w nich zawartych, w celu wyeliminowania przypadków wprowadzania na polski obszar celny towarów o zaniżonej wartości celnej. Dopuszczalność wyeliminowania zasady określonej w art.23 § 1 Kodeksu celnego uzależniona jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek : 1/ brak wiarygodności dokumentów lub brak samych dokumentów , 2/ wskazania przez organ celny przyczyn braku wiarygodności dokumentów .
W rozpatrywanej sprawie ograny celne nie kwestionując formalnej wiarygodności dokumentów stwierdzających wartość celną sprowadzonego przez skarżącego samochodu zakwestionowały jego wartość transakcyjną z uwagi na niską cenę wskazaną w fakturze zakupu w stosunku do jego rzeczywistej wartości .
Stanowisko to jest nie zgodne z przytoczonym wyżej art.23 § 1 Kodeksu , celnego, zgodnie z którym wartością celną jest cena faktycznie zapłacona lub należna . Ocena prawna zawarta w zaskarżonej decyzji budzi zastrzeżenia . Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika , że rażąco niska cena pojazdu podana w załączonej do zgłoszenia celnego fakturze uzasadniała odmowę przyjęcia wartości transakcyjnej z tego powodu , że cena zawarta w katalogu "Schwackeliste" różniła się od ceny deklarowanej przez skarżącego. Katalog ten , jak twierdzi Dyrektor Izby Celnej , zawiera " ceny bieżące na rynku reprezentatywnym dla Unii Europejskiej rynku niemieckim... ". Wynika z tego , że Dyrektor Izby Celnej utożsamia wartość celną samochodu z jego wartością rynkową rozumianą jako " cena unijna " . Rzeczą powszechnie wiadomą jest , że nie istnieje jedna cena samochodu obowiązująca we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Z wyjaśnień do katalogu "Schwackeliste" wynika, , że wartości pojazdów używanych wymienione w tym katalogu określane są jako " notowania" i są one wynikiem przeprowadzanej na całym terenie Niemiec ciągłej obserwacji rynku. Nie ma zatem wątpliwości , że dane zawarte w tym katalogu odnoszą się wyłącznie do cen obowiązujących na rynku niemieckim . W rozpatrywanej sprawie pojazd został zakupiony we Francji , a zatem materiałem porównawczym dla oceny wiarygodności zadeklarowanej wartości transakcyjnej nie mogły być ceny obowiązujące w Niemczech.
Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniającej jej odrzucenie na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego jest dopuszczalne wtedy , gdy okaże się że była ona rażąco niska . Stwierdzenie , że cena była rażąco niska zakłada jej porównanie z innymi cenami . Ustalenie tych "innych" cen nie może być intuicyjne ani dowolne. Ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy . Organ celny musi wykazać , że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym . Podkreślić należy , że odrzucenie wartości transakcyjnej nie może nastąpić przez proste porównanie wysokości cen deklarowanych przez importera z wartością ustaloną przez organ celny. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd , że kwestionowanie materialnej wiarygodności informacji i dokumentów powinno następować z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności zakupu ( wyrok NSA z dnia 20.02.2001 r , syg.akt I SA/Łd 14/00 , ONSA 2002,Nr 2, poz.76 ).
Niedopuszczalne jest ustalenie zaniżenia ceny transakcyjnej przez jej porównanie z cenami samochodów podobnych obowiązującymi na rynkach innych krajów , niż kraj eksportu . Weryfikacja zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru w pierwszej kolejności musi skutecznie podważyć dane wynikające z przedłożonych dokumentów przy uwzględnieniu cen obowiązujących w miejscu zawarcia transakcji, aby można było ustalić wartość celną towaru w oparciu o jedną z metod wskazanych w Kodeksie celnym.
Rażąco niska cena w stosunku do wartości towaru w kraju eksportera może stanowić podstawę do zakwestionowania wiarygodności dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru na podstawie art.23 § 7 Kodeksu celnego .
W rozpatrywanej sprawie nie przeprowadzono żadnego postępowania na okoliczność ustalenia cen obowiązujących w miejscu zawarcia przez skarżącego transakcji kupna samochodu .W związku z powyższym organ celny powinien przeprowadzić w tym zakresie stosowne postępowanie . Dopiero wtedy , gdy organ celny stwierdzi, że istnieją uzasadnione przyczyny do zakwestionowania zadeklarowanej wartości celnej towaru , ustala tę wartość w oparciu o jedną z metod określonych w art.25 - 29 Kodeksu celnego.
Sąd nie podzielił stanowiska organów celnych odnośnie braku podstaw do uwzględnienia w wartości celnej towaru stanu technicznego pojazdu z uwagi na jego ponadnormatywny przebieg. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 marca 2001 r zmieniające rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. Nr 17, poz.204) dotyczy pojazdów wycofanych z eksploatacji - niezarejestrowanych lub niezdolnych do ruchu. Z akt sprawy wynika , że pojazd sprowadzony przez skarżącego był zdolny do ruchu w momencie dokonania zgłoszenia celnego, zatem wskazane przepisy nie mają zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Stosując metodę "ostatniej szansy" przy ustalaniu ceny samochodu na podstawie katalogu "EUROTAX" należy uwzględnić korekty dotyczące stanu technicznego pojazdu tj. ponadnormatywny przebieg , braki i uszkodzenia , które mają istotny wpływ na wartość samochodu . Obowiązek taki wynika bezpośrednio z art.85 § 1 Kodeksu celnego , zgodnie z którym należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego . A zatem wartość celna pozostaje w ścisłym i nierozerwalnym związku ze stanem towaru . Odmienne stanowisko organów celnych w tym zakresie nie tylko , że ma żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach , ale stanowi oczywiste naruszenie wskazanego przepisu.
Niezależnie od powyższego Studium 1.1 określające postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych , stanowiące załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.09.1999 r - Wyjaśnienia dotyczące wartością celnej i powołane w zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w pkt.17 stanowi , że wartość cena powinna być ustalona " w rozsądny sposób" , a zalecane metody wyceny powinny być stosowane " z rozsądną elastycznością " Zgodnie z pkt.23 Studium można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość ( nadzwyczajne zużycie , naprawy , remonty , akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia ).
Są nie podzielił natomiast stanowiska skarżącego odnośnie zastosowania niewłaściwej stawki celnej w pełni podzielając pogląd Dyrektora Izby Celnej w tej kwestii.
Uznając że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym , Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art.152 w/w ustawy uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło