I SA/Kr 1856/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-01-30

Skład orzekający: Sędzia Grażyna Firek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym, ale posiada znaczny majątek, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, nawet jeśli wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli posiada znaczny majątek, który może generować pożytki lub służyć jako zabezpieczenie. Sama strata nie jest równoznaczna z brakiem płynności finansowej ani niemożnością poniesienia wydatków sądowych.
Stan faktyczny
Spółka "M" Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku od gier. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wykazując stratę w ostatnim roku obrotowym, ale posiadając znaczny majątek i kapitał zakładowy. Referendarz WSA oddalił wniosek, a spółka wniosła sprzeciw, argumentując, że uniemożliwia jej to dostęp do drogi sądowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

sygn. akt I SA/Kr 1856/11 Kraków, dnia 30 stycznia 2012r. POSTANOWIENIE Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "M" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 września 2011r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za miesiąc styczeń 2010r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi "M" Sp. z o.o. w K.na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 6 września 2011r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za miesiąc styczeń 2010r. Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o majątku i dochodach oraz akt sprawy wynika, że "M" Sp z o.o. w K. zajmuje się głównie działalnością w zakresie gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych, produkcją gier, zabawek, działalnością hotelarską , restauracyjną, rozrywkową i rekreacyjną. Kapitał zakładowy spółki wynosi 1 928 000 zł., kapitał zapasowy – 4 038 9791,11 zł, wartość środków trwałych 31 038 967,68 zł. Rachunek zysków i strat z dnia 31.03.2011r. wykazuje, że ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości - 9 890 506,67 zł. przy przychodzie na poziomie 169 514 157 zł. Na dzień 31 grudnia 2010r. spółka posiadała w kasie i na rachunkach kwotę 12 316 251,94 zł. W chwili obecnej ma rachunek bankowy w Banku Spółdzielczym, na którym na dzień 31 października 2011r. zgromadzona była kwota 13 161,91 zł. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2011r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Strona skarżąca wniosła w terminie sprzeciw od tego orzeczenia. Podniosła w nim, że oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych prowadzi do nieuzasadnionego odebrania jej drogi sądowej. Zarzuciła, że środki posiadane na koncie bankowym nie są wystarczające do uiszczenia wpisów we wszystkich sprawach, prowadzonych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Zwróciła też uwagę, że jej majątek stanowią w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które w obecnym stanie prawnym nie mogą zostać spieniężone. Nadto sprzedaż majątku spółki miałaby charakter nieodwracalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej, nie posiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), zaś instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy będący formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w wyjątkowych przypadkach. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, nr 1, poz. 8). Sąd zatem ocenia zasadność wniosku w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.). Analiza sytuacji finansowej strony skarżącej nie może doprowadzić, w ocenie Sądu, do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Spółka prowadzi działalność gospodarczej znacznych rozmiarów o czym świadczy wielkość przychodów za 2010r.; wysoka wartość kapitału zakładowego spółki; dysponowanie środkami trwałymi wycenianymi na sumę 31 038 967,68 oraz kapitałem zapasowym w wysokości 4 038 9791,11 zł. . Sąd podziela przy tym pogląd, że posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 listopada 2004r. , sygn. FZ 465/04, z dnia 19 listopada 2004r., sygn. FZ 463/04, z dnia 12 stycznia 2005r. , sygn. FZ 415/04, niepubl.; z dnia 28 czerwca 2005r., sygn. II GZ 56/05, dostępne w bazie orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem w rozpoznawanych sprawach wymagany od strony skarżącej wpis od skarg wynosi łącznie na obecnym etapie około siedemdziesiąt tysięcy zł. W ocenie Sądu posiadany majątek może przynosić pożytki, może też służyć jako zabezpieczenie zaciągniętych pożyczek czy kredytów, jeżeli właścicielowi brakuje środków finansowych na bieżące wydatki w tym i na koszty sądowe. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 kwietnia 2011r. , sygn. I FZ 10/11, Lex Omega nr 786063 i z dnia 29 maja 2009r. , sygn. I OZ 563/09, Lex Omega nr 574123). Dla przyznania prawa pomocy nie jest wystarczające wykazanie, iż rok 2010 został zamknięty stratą. Istotna jest bowiem analiza całościowej sytuacji finansowej, na którą po pierwsze składają się jak wyżej wskazano posiadany znaczny majątek, ale też ocena, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu. Tym bardziej nie może być uznane za równoznaczne z niemożliwością poniesienia jakichkolwiek wydatków, związanych z postępowaniem sądowym. Okoliczność, że znaczna część majątku ruchomego spółki (automaty) nie może zostać sprzedana również nie wystarcza dla przyjęcia, aby zachodziły podstawy do zwolnienia osoby prawnej od kosztów sądowych. Skarżąca spółka nie wskazała, jaką część jej majątku stanowią automaty do gier, jednak przy wykazanej, znacznej wysokości aktywów oraz kapitału zakładowego i zapasowego spółki przyjąć należy, że spółka posiada bądź może pozyskać środki, wystarczające na poniesienie wydatków, związanych ze swoim udziałem w sprawie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło