I SA/Kr 187/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.12.2008r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek L.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.12.2008r., nr [...], w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty sądowe czy koszty wynagrodzenia pełnomocnika w razie przyznania prawa pomocy (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedmiotowy wniosek nie zawierał jednak praktycznie żadnych danych o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych L.O., które mogłyby podlegać ocenie w kontekście przesłanek prawa pomocy. Stąd też został on wezwany do przedłożenia: - spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, - oświadczenia określającego miesięczny dochód L.O. wraz z zaświadczeniem o zarobkach lub przekazem , przelewem świadczenia lub innym tytułem uzyskiwania dochodu, - dowodu przekazu lub przelewu renty matki, za ostatni miesiąc, - oświadczenia określającego czy inni domownicy uzyskują jakieś dochody, uwzględniającego ich wysokość, wraz z odpowiednimi zaświadczeniami informującymi o wysokości tych dochodów, - zeznań podatkowych o wysokości osiągniętych dochodów przez L. O. i wszystkich domowników w roku 2010 lub oświadczeń o ich przychodach uzyskanych w tym roku z uwzględnieniem dochodów, - spisu posiadanych przez L.O. nieruchomości wraz z podaniem ich wielkości i położenia oraz odpisami z ksiąg wieczystych (lub ich kserokopiami) na tą okoliczność, - wyciągów z kont bankowych L.O. i wszystkich domowników obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z lokat bankowych L.O. i wszystkich domowników, - zaświadczenia z właściwego Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych przez L.O. samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji) lub o ich braku, Do wezwania dołączono też pouczenie, iż wszelkie oświadczenia i spisy powinny być sporządzone litrami drukowanymi lub czcionką maszynową. Wezwanie zostało odebrane przez wnioskodawcę dnia 05.03.2012r. natomiast odpowiedz L. O. wpłynęła do tut. Sądu dnia 27.03.2012r. czyli już po upływie wyznaczonego 7 dniowego terminu. Pismo strony skarżącej z dnia 08.03.2012r. będące odpowiedzią na wezwanie wysłane zostało bowiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które z kolei przesłało je do tut. Sądu. Wymagane dokumenty nie zostały jednak przesłane a sama treść tego pisma niewiele wyśnia faktów dotyczących sytuacji L.O.. Podkreślić też trzeba, że pismo w przeważającej części jest nieczytelne. Orzekającemu udało się odszyfrować jedynie, iż : mama ma rentę zajętą przez komornika do 800 zł., wnioskodawca nie ma konta ani lokat a spisu nieruchomości nie może zrobić bo komornik sprzedał na licytacji... Biorąc pod uwagę powyższe trzeba stwierdzić , iż strona skarżąca nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku. Sąd dokonując oceny możliwości płatniczych danej strony musi natomiast przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności . W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków żeby uznać je za konieczne lub za zbędne, zwłaszcza w obliczu faktu starania się o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem brak którychkolwiek z tych danych , skutecznie to uniemożliwia. Strona skarżąca powinna się zatem liczyć, iż w przypadku wyżej opisanego zachowania Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08).Mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów związanych z procesem, stwierdzić należy, iż L.O. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09,). W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.).