I SA/Kr 1876/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 września 2014r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2009r. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 września 2014 r. nr [...] poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A.S. oraz synami: F.S. (lat 7) i A.S. (lat 4). Skarżący pracuje w firmie D. Sp. z o.o. w K. i uzyskuje z tego tytułu z wynagrodzeniem 6 400 zł brutto miesięcznie (4 530,53 zł netto). Z kwoty tej potrącana jest suma 2 265,26 zł, w związku z zajęciem egzekucyjnym. Skarżący jest również jedynym wspólnikiem ww. Spółki i posiada 1 099 udziałów o łącznej wartości 549 500 zł. Jej kapitał zakładowy wynosi natomiast 850 000 zł. Żona skarżącego zatrudniona jest w Urzędzie Miejskim na stanowisku inspektora i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 3 544,34 zł brutto miesięcznie (2 552,77 zł netto). Jest ona nadto właścicielką samochodu ciężarowego Suzuki Grand Vitara, rok prod. 2009. Rodzina mieszka w domu, którego właścicielami są: A.S. w 1/4 części, F.S. w 1/4 części oraz G.O. w 1/2 części. Miesięczne wydatki rodziny w styczniu 2015 r. wyniosły 3 386,04 zł. i obejmowały: opłatę za przedszkole – 312,00 zł, opłatę za telewizję – 99 zł, opłatę za wywóz śmieci – 35 zł, opłatę za telefon – 80 zł, opłatę za gaz 678,44 zł, opłatę za wodę – 173,75 zł opłatę za energię elektryczną – 207,85 zł, koszty paliwa – 400 zł, koszty wyżywienia – 800 zł, koszty odzieży – 250 zł, koszty lekarstw – 350 zł. W piśmie przewodnim stanowiącym odpowiedź na wezwanie referendarza sądowego do uzupełniana wniosku, skarżący podał, że zajęcie jego wynagrodzenia zostało obecnie uchylone. Za ww. pismem skarżący przedłożył kserokopie następujących dokumentów: faktury za gaz i wodę, karty leczenia małoletnich synów (hemofilia), wyciągi z kont bankowych – swojego i żony, zaświadczenia z zakładów pracy skarżącego i jego żony o wysokości uzyskiwanych zarobków, odpis księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, na której zamieszkuje skarżący z rodziną. Postanowieniem z dnia 19 marca 2015r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego skarżący zarzucił błędne uznanie, że nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podał, że kwota 1 432 zł, która pozostaje jego rodzinie po odjęciu od dochodu gospodarstwa miesięcznych wydatków, jest niezbędna do utrzymania rodziny, tj. zaspokojenia jej podstawowych potrzeb, na które składają się nie tylko bieżące i stałe opłaty. Skarżący zauważył również, że sam fakt bycia udziałowcem nie przesądza o wysokich możliwościach finansowych. Odwołując się do orzecznictwa podał, ze rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę rzeczywistą sytuację materialną wnioskodawcy nie jego domniemane dochody i możliwości finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Powyższe oznacza, że skuteczne (w terminie) wniesienie sprzeciwu przeciwko postanowieniu referendarza w przedmiocie prawa pomocy powoduje, że wniosek o jej przyznanie podlega ponownemu rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Ponadto należy wskazać, że następstwem skutecznego wniesienia sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej zaskarżonego orzeczenia w całości, nawet jeśli strona zaskarżyła jedynie niekorzystną dla siebie część tego orzeczenia. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest traktowana jako wyjątek od generalnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy nie przysługuje zatem innym osobom, aniżeli tym, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, niejednokrotnie uniemożliwiającej im zaspokojenie niezbędnych nawet potrzeb bytowych, stąd dawniej opisywaną instytucję nazywano "prawem ubogich" (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r., I GZ 97/14, wszystkie orzeczenia na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, natomiast ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy do Sądu. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się zwolnienia go od kosztów sądowych. Sąd zauważa, że zarówno skarżący jak i jego żona mają stałe zatrudnienie, a kwota jaka przypada na wspólne gospodarstwo czteroosobowej rodziny wynosi 7 083,30 zł netto. Ponadto z wyciągu z rachunku bankowego żony skarżącego wynika, że na jej rachunek bankowy (poza wynagrodzeniem za pracę) wpływają kwoty tytułem dokonywanych przez nią wpłat własnych (między innymi na kwotę 2 000 zł i 3 000 zł) oraz przelewów z jej innego rachunku bankowego (np. na kwotę 1 800 zł). Przy czym skarżący nie ujawnił źródeł pochodzenia tych kwot. Dodać też należy, że spółka, której jedynym wspólnikiem jest skarżący, posiada stosunkowo wysoki kapitał zakładowy 850 000 zł W związku z powyższym, zdaniem Sądu, sytuacja majątkowa skarżąca pozwala na poniesienie prze niego kosztów niniejszego postępowania. Należy zwrócić uwagę, że wyjątkowość instytucji prawa pomocy wymaga przyjęcia, że strona ubiegająca się o przyznanie jej prawa pomocy powinna uprzednio podjąć wszelkie niezbędne działania, aby we własnym zakresie (bądź z pomocą np. bliskich) zdobyć fundusze na pokrycie wydatków wiążących się z wszczętym przez siebie postępowaniem sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., I FZ 88/14). Z akt sprawy wynika, że skarżący takimi funduszami dysponuje. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.