I SA/Kr 188/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-05-24

Skład orzekający: Grażyna Firek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o., która prowadzi działalność gospodarczą i posiada środki na rachunku bankowym oraz kapitał zapasowy, ale ponosi straty i ma zobowiązania, wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 2 PPSA, uzasadniający częściowe zwolnienie od tych kosztów?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza, uznając, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo strat i zobowiązań, spółka nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, posiada środki na rachunku bankowym i kapitał zapasowy, a wydatki związane z działalnością gospodarczą nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, takimi jak koszty sądowe. Spółka nie wykazała również braku możliwości zaciągnięcia kredytu.
Stan faktyczny
Spółka C. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. Referendarz WSA w Krakowie postanowieniem zwolnił spółkę od kosztów sądowych jedynie częściowo, wskazując na posiadanie przez spółkę znacznych środków finansowych. Spółka wniosła sprzeciw od tego postanowienia, domagając się pełnego zwolnienia od kosztów, argumentując, że środki z rachunku bankowego zostały rozdysponowane na inne zobowiązania. Sąd rozpoznał sprzeciw i utrzymał w mocy postanowienie referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

sygn. akt I SA/Kr 188/16 Kraków, dnia 24 maja 2016r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C. sp. z o.o. w K. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2016 r. w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 grudnia 2015r., znak [...], w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi C. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 grudnia 2015r., znak [...] , w przedmiocie podatku akcyzowego. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2016 r. zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 5 359 zł., w pozostałej części wniosek oddalił. Referendarz wskazał w postanowieniu, że strona skarżąca nie wykazała, aby utraciła płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Ponadto spółka osiąga znaczne przychody a na kocie bankowym posiada środki w kwocie 5 032,25 euro tj. ok. 21 437 zł. Biorąc więc pod uwagę przedstawione okoliczności oraz fakt, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie toczą się cztery postępowania, w których spółka jest stroną referendarz uznał, że uiszczenie kosztów sądowych w wysokości 5 359 zł., czyli ¼ części posiadanych środków w każdej ze wskazanych spraw, jest w zasięgu możliwości płatniczych strony skarżącej. C. sp. z o.o. w K. wniosło w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniosło zarzut naruszenia art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) poprzez stwierdzenie, że spółka ma dostateczne środki aby partycypować w kosztach postępowania do kwoty 5 359 zł, a nie – jak wnosiła – do kwoty 500 zł. Strona wniosła o zwolnienie od kosztów powyżej 500 zł, wskazując że środki z rachunku bankowego zostały już rozdysponowane na pokrycie innych zobowiązań spółki, w tym wynagrodzenia pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 259 p.p.s.a. od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów spółka prowadzi działalność produkcyjno - usługową. Jej kapitał zakładowy wynosi 100 000 zł. a kapitał zapasowy 79 449,69 zł. Wartość środków trwałych, według bilansu na dzień 31 grudnia 2015r. wynosiła 21 408,09 zł. a wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach na ten dzień stanowiła 14 930,59 zł. W dniu składania wniosku spółka posiadała w Banku Zachodnim WBK S.A. środki w wysokości 5 032,25 euro. W 2015r. poniosła ona stratę w wysokości 122 487,57 zł., przy przychodzie na poziomie 287 603,77 zł. Strona skarżąca ma do spłacenia kredyt w wysokości 60 525,02 zł. i pożyczkę w wysokości 10 000 zł. Ponosi też koszty wynajmu lokalu przy ul. W. w K. w wysokości 100 zł + vat miesięcznie oraz lokalu przy ul. Z. w K w wysokości 1500 zł miesięcznie. Za usługę tzw. "wirtualnego biura" uiszcza 100 zł + vat za miesiąc, z terminem płatności co pół roku, a rata z tytułu leasingu samochodu dostawczego marki Peugeot Boxer rocznik 2011 wynosi 1 600,98 zł. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak jest informacji, aby utraciła płynność finansową, to nie ma podstaw do traktowania jej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 144/14, Lex Omega nr 1495208). Wobec tego przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 53/14, Lex Omega nr 1450607). Ponadto, zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa sądów administracyjnych, wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. W konsekwencji nie uzasadniają one zwolnienia z kosztów sądowych (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 931/14, Lex Omega nr 1485472; z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 570/14, Lex Omega nr 1481613; z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1548/13, Lex Omega nr 1450460). Spółka nie wykazała braku możliwości zaciągnięcia kredytu czy pożyczki celem pozyskania środków na uiszczenie kosztów postępowania, a złożone dokumenty (umowa pożyczki, informacja banku o korzystaniu z usług kredytowych) wręcz wydają się potwierdzać istnienie takiej możliwości. Nie może też odnieść skutku powołanie się na regulowanie innych zobowiązań, w tym pracowniczych, bo – jak wyżej wskazano – zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Wreszcie spółka nie wykazała, aby posiadanie przez nią kapitału zapasowego było obowiązkowe (nie wykazano, ze zachodzi przypadek z art. 154 § 3 k.s.h., a z przepisów prawa nie wynika bezwzględny obowiązek utworzenia kapitału zapasowego w spółce z o.o.), nie wykazała nadto, aby wykorzystanie tego kapitału na pokrycie kosztów sądowych było niemożliwe. Z dokumentów wynika, że kapitał zapasowy spółki wynosi 79 449,69 zł, przekracza zatem wysokość należnego wpisu we wszystkich sprawach, toczących się ze skarg spółki. W tym stanie rzeczy rozważać byłoby można, czy spółka wykazała przesłanki częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jednak w tym zakresie art. 134 § 2 p.p.s.a. stoi na przeszkodzie wydaniu orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał je w mocy, za podstawę biorąc art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło