I SA/Kr 188/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 12 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.C. i P. G. (następców prawnych M. G.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 3 grudnia 2018 r. nr 1201-IOV-1.4103.176.2018.20 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec oraz sierpień – grudzień 2013 r. postanawia: odrzucić skargę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 stycznia 2019 r. skarżąca M. G. została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało przesłane na adres skarżącej, jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 8 i 18 lutego 2019 r. nie odebrała ona przesyłki z wezwaniem. W dniu 10 kwietnia 2019 r. (data stempla pocztowego) M. G. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, podając jednocześnie w jego treści wartość przedmiotu zaskarżenia. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 138/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Następnie postanowieniem z dnia 31 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 138/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę z uwagi na niewskazanie przez skarżącą wartości przedmiotu zaskarżenia w wyznaczonym terminie. Na postanowienie to M. G. wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 138/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie z uwagi na śmierć skarżącej M. G. Z kolei postanowieniem z dnia 10 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 138/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podjął postępowanie sądowe z udziałem następców prawnych skarżącej – E. C. i P. G. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt I FZ 187/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 lipca 2019 r. o odrzuceniu skargi. Uzasadniając swoje stanowisko NSA wskazał, że w części relacyjnej uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi WSA stwierdził, że przesyłka zawierająca wezwanie nie została przez skarżącą podjęta mimo podwójnego awizowania, wobec czego skutek w postaci doręczenia nastąpił w dniu 16 lutego 2019 r. NSA zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie przywołał jednak podstawy/źródła informacji zawartych w tym twierdzeniu. Nie można zatem zidentyfikować w oparciu o jakie dowody i ustalenia WSA tak wzmiankował oraz dlaczego skuteczne doręczenie miało nastąpić w dniu 16 lutego 2019 r. Zdaniem NSA, braki w tej mierze są o tyle istotne, że jeśli weźmie się pod uwagę zwróconą do WSA przesyłkę, to wynika z niej, iż pierwsza awizacja miała miejsce zaledwie 8 dni wcześniej, bo w dniu 8 lutego 2019 r. Data podana przez WSA nie mogła zatem być prawidłowa, a co było podstawą jej ustalenia pozostaje nieznane. W ocenie NSA, w części rozważań własnych sporządzonego uzasadnienia zabrakło również przedstawienia kompleksowej oceny na temat poprawności awizowania korespondencji adresowanej do skarżącej. Motyw WSA nawiązywał bowiem tylko do faktu nie uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi (tj. wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że przed wydaniem postanowienia z dnia 31 lipca 2019 r. o odrzuceniu skargi, Sąd pierwszej instancji wcześniej rozstrzygnął postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2019 r. o odmowie przywrócenia terminu do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. NSA zauważył, że w tego rodzaju orzeczeniach zasadniczo dokonuje się ustaleń co do rozpoczęcia biegu terminu uchybionej czynności procesowej, gdyż dla rozważenia zasadności/niezasadności wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu, konieczne jest uprzednie jednoznaczne stwierdzenie czy i kiedy rozpoczął bieg dany termin. Tymczasem w realiach wydanego postanowienia z dnia 15 kwietnia 2019 r. motyw Sądu "o braku podstaw do przywrócenia terminu" został, zdaniem NSA, ograniczony do przywołania twierdzenia strony i wyrażenia zapatrywania, że nie może być mowy o przywróceniu terminu, gdy ta twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu. W orzeczeniu tym nie przedstawiono oceny procesu doręczania przesyłki sądowej adresowanej do skarżącej. Natomiast stwierdzając w nim, że strona nie wskazała na okoliczności, które uniemożliwiałyby jej podjęcie czynności w terminie, którego bieg się rozpoczął i dodatkowo wywodzi, że w ogóle nie doszło do prawidłowego doręczenia wezwania (str. 3), WSA nie podaje dlaczego i z jaką datą bieg ten się jednak rozpoczął. Co więcej, WSA przedstawił w tej mierze wypowiedź warunkową w stosunku do zapatrywań strony, podnosząc, że: "Jeśli twierdzenia te okazałyby się prawdziwe, oznaczałoby to, że nie została dotąd prawidłowo wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, a termin nie rozpoczął swojego biegu. W takich okolicznościach nie ma podstaw do przywrócenia terminu.". Ponadto NSA zauważył, że - podobnie jak w zaskarżonym postanowieniu z dnia 31 lipca 2019 r. - w części relacyjnej tamtego uzasadnienia wskazano, że przesyłka zawierająca wezwanie nie została przez stronę podjęta mimo podwójnego awizowania, wobec czego skutek w postaci doręczenia nastąpił w dniu 16 lutego 2019 r., bez przywołania jednak podstawy oraz źródła informacji tym twierdzeniem objętych, a zwłaszcza rozumowania obejmującego ustalenie daty fikcji prawnej doręczenia spornej przesyłki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie postanowienia z dnia 15 kwietnia 2019 r. nie można więc przyjąć, aby nim wiążąco już oceniony został proces doręczenia awizowanej do strony przesyłki i tym samym kwestia rozpoczęcia biegu terminu do dokonania uchybionej czynności. Zabrakło w tym obszarze odpowiedniego stanowiska Sądu, zaś pisemne motywy miały wyłącznie charakter gołosłownej wzmianki o skutecznym doręczeniu przesyłki w dniu 16 lutego 2019 r. W związku z powyższym NSA uznał, że odrzucenie skargi było przedwczesne, w sytuacji braku odpowiedniego przesądzenia, że wezwanie sądowe do usunięcia braku formalnego skargi zostało skarżącej skutecznie doręczone. Dopiero od podjętej w tym kierunku dokładnej analizy akt sprawy, w tym danych zawartych w dokumencie "Potwierdzenie odbioru" dotyczącym przesyłki i naniesionych na jej kopercie adnotacji, zależą dalsze losy skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (tzn. jej formalne albo merytoryczne procedowanie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Niniejsze postanowienie zostało wydane na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia tut. Sądu z dnia 31 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 138/19 o odrzuceniu skargi. Zdaniem NSA, odrzucenie skargi było przedwczesne, w sytuacji braku odpowiedniego przesądzenia, że wezwanie sądowe do usunięcia braku formalnego skargi zostało skarżącej skutecznie doręczone. W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 215 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Obowiązek, o którym mowa w tym przepisie spoczywa m.in. na stronie wnoszącej skargę do sądu administracyjnego. Niedochowanie wymogu podania w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia stanowi brak formalny. Nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie takiego braku obliguje sąd do odrzucenia wniesionej skargi. Jak wynika z akt sprawy w treści skargi skarżąca nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia. Konieczne zatem stało się wezwanie jej do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało przesłane na podany w skardze adres skarżącej, jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 8 i 18 lutego 2019 r. nie odebrała ona przesyłki z wezwaniem. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie tryb doręczenia przewidziany w art. 73 p.p.s.a., który w § 1 stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma składa się je na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z § 2 tego przepisu zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z § 4 art. 73 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z całą stanowczością należy podkreślić, że skuteczność doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. jest uzależniona od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym artykule. Wskazać należy, że kwestie szczegółowe dotyczące doręczeń przez Pocztę Polską regulują przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640). W art. 3 pkt 23 Prawa pocztowego przyjęto, że użyte w ustawie określenie "przesyłka rejestrowana" oznacza przesyłkę pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru. Zgodnie natomiast z § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1026), jeżeli w chwili doręczania przesyłki rejestrowanej stwierdzono nieobecność adresata lub innych osób uprawnionych do jej odbioru, o których mowa w art. 37 Prawa pocztowego, zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zawiadomienie to ma postać papierową. Dokonując w niniejszej sprawie oceny spełnienia warunków doręczenia zastępczego w trybie art. 73 p.p.s.a. wezwania do usunięcia braków formalnych skargi należy stwierdzić, że na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 32) zamieszczono informację, że koperta zawiera wezwanie o wartość przedmiotu zaskarżenia. Ponadto wskazano, że przesyłki nie doręczono adresatowi, a w związku z tym pozostawiono ją w Agencji Pocztowej przy ul. [...] o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Z kolei na kopercie zawierającej wezwanie zamieszczono informację, że przesyłkę dwukrotnie awizowano w dniach 8 i 18 lutego 2019 r. Koperta oraz dołączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru zawierały zatem wszystkie wymagane elementy. Na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a. należy zatem uznać, iż przesyłka została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 22 lutego 2019 r., a termin do podania wartości przedmiotu zaskarżenia upływał w dniu 1 marca 2019 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Uczyniła to dopiero w dniu 10 kwietnia 2019 r. (data stempla pocztowego), a więc ponad miesiąc po wyznaczonym terminie. Odnośnie złożonego przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do podania wartości przedmiotu zaskarżenia wskazać należy, że postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 138/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia skarżącej tego terminu. Na postanowienie to skarżąca nie wniosła zażalenia. W związku z tym postanowieni to stało się prawomocne i wiążące dla tut. Sądu. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie oraz brak przywrócenia terminu do uzupełnienia tych braków, Wojewódzki Sąd Administracyjny był zobligowany do odrzucenia skargi o czym orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. - jak w sentencji.