I SA/Kr 190/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-05-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o., która prowadzi działalność gospodarczą, posiada środki na rachunku bankowym i kapitał zapasowy, ale ponosi stratę i ma zobowiązania, wykazała brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 2 PPSA?Ratio decidendi
Spółka z o.o. nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego, ponieważ mimo straty i posiadanych zobowiązań, nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, posiada środki na rachunku bankowym oraz kapitał zapasowy. Zobowiązania cywilnoprawne, w tym koszty prowadzenia działalności, nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, takimi jak koszty sądowe. Wobec tego, postanowienie referendarza o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych zostało utrzymane w mocy.Stan faktyczny
Spółka C. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. Referendarz WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2016 r. zwolnił spółkę od kosztów sądowych ponad kwotę 5 359 zł, uznając, że spółka posiada wystarczające środki finansowe. Spółka wniosła sprzeciw od tego postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów PPSA i domagając się zwolnienia od kosztów powyżej 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt I SA/Kr 190/16 Kraków, dnia 24 maja 2016r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C. sp. z o.o. w K. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2016 r. w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 grudnia 2015r., znak [...], w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi C. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 grudnia 2015r., znak [...] , w przedmiocie podatku akcyzowego.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2016 r. zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 5 359 zł., w pozostałej części wniosek oddalił. Referendarz wskazał w postanowieniu, że strona skarżąca nie wykazała, aby utraciła płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym. Ponadto spółka osiąga znaczne przychody a na kocie bankowym posiada środki w kwocie 5 032,25 euro tj. ok. 21 437 zł. Biorąc więc pod uwagę przedstawione okoliczności oraz fakt, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie toczą się cztery postępowania, w których spółka jest stroną referendarz uznał, że uiszczenie kosztów sądowych w wysokości 5 359 zł., czyli ¼ części posiadanych środków w każdej ze wskazanych spraw, jest w zasięgu możliwości płatniczych strony skarżącej.
C. sp. z o.o. w K. wniosło w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniosło zarzut naruszenia art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) poprzez stwierdzenie, że spółka ma dostateczne środki aby partycypować w kosztach postępowania do kwoty 5 359 zł, a nie – jak wnosiła – do kwoty 500 zł. Strona wniosła o zwolnienie od kosztów powyżej 500 zł, wskazując że środki z rachunku bankowego zostały już rozdysponowane na pokrycie innych zobowiązań spółki, w tym wynagrodzenia pracowników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 p.p.s.a. od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów spółka prowadzi działalność produkcyjno - usługową. Jej kapitał zakładowy wynosi 100 000 zł. a kapitał zapasowy 79 449,69 zł. Wartość środków trwałych, według bilansu na dzień 31 grudnia 2015r. wynosiła 21 408,09 zł. a wartość środków pieniężnych w kasie i na rachunkach na ten dzień stanowiła 14 930,59 zł. W dniu składania wniosku spółka posiadała w Banku Zachodnim WBK S.A. środki w wysokości 5 032,25 euro. W 2015r. poniosła ona stratę w wysokości 122 487,57 zł., przy przychodzie na poziomie 287 603,77 zł. Strona skarżąca ma do spłacenia kredyt w wysokości 60 525,02 zł. i pożyczkę w wysokości 10 000 zł. Ponosi też koszty wynajmu lokalu przy ul. W. w K. w wysokości 100 zł + vat miesięcznie oraz lokalu przy ul. Z. w K w wysokości 1500 zł miesięcznie. Za usługę tzw. "wirtualnego biura" uiszcza 100 zł + vat za miesiąc, z terminem płatności co pół roku, a rata z tytułu leasingu samochodu dostawczego marki Peugeot Boxer rocznik 2011 wynosi 1 600,98 zł.
W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli spółka prowadzi działalność gospodarczą i brak jest informacji, aby utraciła płynność finansową, to nie ma podstaw do traktowania jej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II GZ 144/14, Lex Omega nr 1495208). Wobec tego przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 53/14, Lex Omega nr 1450607). Ponadto, zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa sądów administracyjnych, wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. W konsekwencji nie uzasadniają one zwolnienia z kosztów sądowych (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 931/14, Lex Omega nr 1485472; z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 570/14, Lex Omega nr 1481613; z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1548/13, Lex Omega nr 1450460).
Spółka nie wykazała braku możliwości zaciągnięcia kredytu czy pożyczki celem pozyskania środków na uiszczenie kosztów postępowania, a złożone dokumenty (umowa pożyczki, informacja banku o korzystaniu z usług kredytowych) wręcz wydają się potwierdzać istnienie takiej możliwości. Nie może też odnieść skutku powołanie się na regulowanie innych zobowiązań, w tym pracowniczych, bo – jak wyżej wskazano – zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Wreszcie spółka nie wykazała, aby posiadanie przez nią kapitału zapasowego było obowiązkowe (nie wykazano, ze zachodzi przypadek z art. 154 § 3 k.s.h., a z przepisów prawa nie wynika bezwzględny obowiązek utworzenia kapitału zapasowego w spółce z o.o.), nie wykazała nadto, aby wykorzystanie tego kapitału na pokrycie kosztów sądowych było niemożliwe. Z dokumentów wynika, że kapitał zapasowy spółki wynosi 79 449,69 zł, przekracza zatem wysokość należnego wpisu we wszystkich sprawach, toczących się ze skarg spółki. W tym stanie rzeczy rozważać byłoby można, czy spółka wykazała przesłanki częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jednak w tym zakresie art. 134 § 2 p.p.s.a. stoi na przeszkodzie wydaniu orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej.
Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał je w mocy, za podstawę biorąc art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło