I SA/Kr 1916/14

|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Ewelina Knapczyk – Drabik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 października 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku pana Z. G. na podstawie tytułu wykonawczego o nr SW-25/69/2010, wystawionego przez Wójta Gminy K. na zaległość z tytułu opłaty adiacenckiej za rok 2007. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia 6 lipca 2010r. nr [...] dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym. Odpis tego tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 12 lipca 2010r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu. W dniu 1 grudnia 2010r. zobowiązany złożył w Urzędzie Skarbowym w P. pismo zatytułowane "wniosek o uchylenie egzekucji w całości", kwestionując m. in. zasadność zaległości objętej w/w tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny przedmiotowy wniosek przekazał wierzycielowi tj. Wójtowi Gminy K.postanowieniem z dnia 9 grudnia 2010r nr [...], do załatwienia zgodnie z właściwością. Na to postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, który postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011r. nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie przekazania pisma strony wierzycielowi jako właściwemu w załatwieniu sprawy. Dyrektor wskazał, że w przedmiotowej sprawie organem właściwym do zakończenia sprawy merytorycznym rozstrzygnięciem jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.. Wobec tego, że wskazane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało zaskarżone w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2011r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie wniosku strony do czasu zakończenia sprawy prawomocnym wyrokiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym postanowieniem z dnia 24.01.2012r. sygn. akt I SA/Kr 443/11 odrzucił skargę Z. G.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. po ponownym rozpatrzeniu wniosku strony - uznanego jako zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne - postanowieniem z dnia 12 września 2014r. nr [...] odmówił uznania zarzutu. W zażaleniu na to postanowienie Z. G. zażądał jego uchylenia, a także uchylenia opisanego na wstępie tytułu wykonawczego, powołując się przy tym na przedawnienie zobowiązania. Postanowieniem z dnia 10 października 2014r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267) w związku z art. 18, art. 17 oraz art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w powyższym zakresie. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż przedmiotowy zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego został złożony po upływie siedmiodniowego terminu od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu został skutecznie doręczony w dniu 12 lipca 2010r., podczas gdy zarzuty (wniosek) zostały zgłoszone w dniu 1 grudnia 2010r. a więc po ustawowym terminie (termin ten upłynął w dniu 19 lipca 2010r.) i nie zawierały wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów. Uchybienie terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. do złożenia zarzutów spowodowało bezskuteczność czynności zobowiązanej polegających na zgłoszeniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania w tym zakresie. W takim bowiem przypadku nie ma podstaw do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu. Stwierdzając uchybienie terminu do złożenia zarzutów organ pierwszej instancji winien więc odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a., ewentualnie umorzyć postępowanie w sprawie zarzutów, a nie odmówić uwzględnienia zarzutów, rozpatrując je merytorycznie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z. G. wyraził niezadowolenie ze sposobu prowadzenia postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. i Dyrektora Izby Skarbowej i ponowił zarzuty sformułowane w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r, poz. 270 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając zaskarżone postanowienie w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu I instancji, jednakże z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2011r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie "wniosku z dnia 27.11.2010r. do czasu zakończenia sprawy prawomocnym wyrokiem". Abstrahując od oceny zasadności tego rozstrzygnięcia, stwierdzić należy w oparciu akta sprawy, iż zawieszenie tego postępowania stało się faktem z chwilą wprowadzenia do obrotu prawnego postanowienia o zawieszeniu postępowania. Ta czynność procesowa nie została w żaden sposób anulowana. Nie zostało bowiem podjęte postępowanie a mimo to Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. – po otrzymaniu prawomocnego postanowienia tut. Sadu z dnia 24 stycznia 2012r. sygn. I SA/Kr 443/11 o odrzuceniu skargi Z. G. od postanowienia w sprawie przekazania pisma organowi - wydał postanowienie rozstrzygające sprawę merytorycznie. Ten sam błąd popełnił Dyrektor Izby Skarbowej, rozpoznając sprawę merytorycznie w trybie odwoławczym. Tymczasem, podstawowym skutkiem zawieszenia postępowania administracyjnego jest wstrzymanie dalszego jego biegu. Oznacza to przede wszystkim niedopuszczalność podejmowania przez podmioty postępowania czynności procesowych. Istota zawieszenia postępowania sprowadza się więc do tego, że w trakcie zawieszonego postępowania sprawa nie ma biegu, co oznacza, że nie są podejmowane żadne czynności, za wyjątkiem wskazanych w przepisach, a przede wszystkim takie jak merytoryczne załatwienie sprawy. Zakres czynności podejmowanych w czasie zawieszenia postępowania określa art. 102 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten - mający zastosowanie w sprawie na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.) – stanowi, iż w czasie zawieszenia postepowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Co istotne, przepis art. 97 § 2 Kodeksu postepowania administracyjnego stanowi, iż gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postepowanie z urzędu lub na żądanie strony. Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż podjęcie zawieszonego postępowania jest obligatoryjne, a w związku z tym, zważywszy na racjonalizm ustawodawcy, który nie wprowadza regulacji prawnych przypadkowo, czy też niecelowo, nie może budzić wątpliwości, iż niedochowanie tego obowiązku nie pozostaje obojętne dla dalszego postępowania. Z przytoczonych przepisów wynika więc, że katalog czynności, które organ może podjąć w czasie zawieszonego postępowania jest zamknięty, zatem każda inna czynność niż wymieniona w ww. przepisach wykraczająca poza jego zakres jest bezskuteczna. W tym zakresie poglądy orzecznictwa sądowo-administracyjnego są jednolite, por. przykładowo wyroki; WSA w Warszawie z 25 maja 2005r. sygn. III SA/Wa 159/05, z 17 marca 2014r. sygn. VII SA/Wa 1842/13, z 14 kwietnia 2011r. sygn. I SA/Wa 2259/10, WSA w Krakowie z 14 listopada 2013r. sygn.. III SA/Kr 482/13, z dnia 13 listopada 2013r. sygn.. II SAB/Kr 181/13 i wiele innych dostępnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Za taką też czynność należy uznać wydanie merytorycznych rozstrzygnięć w sprawie w obydwu instancjach. Jak już bowiem podniesiono, postanowienia te zostały wydane w okresie gdy postępowanie w sprawie było zawieszone. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie uchyla się spod oceny Sądu, czego konsekwencją jest niezasadność rozpatrywania zarzutów skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji rozstrzygnie w pierwszej kolejności kwestię zawieszenia postępowania i wyda w tym przedmiocie stosowne postanowienie, a dopiero w następnej kolejności zbada przesłanki uwzględnienia zarzutów zgłoszonych na prowadzone postępowanie egzekucyjne, także w kontekście terminowości ich zgłoszenia. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz powołanych wyżej przepisów, orzeczono jak w sentencji wyroku.