I SA/Kr 1935/13
PostanowienieWSA w Krakowie2014-04-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez osobę prawną powinien zostać oddalony, jeśli strona nie współpracuje z sądem i nie przedkłada wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez osobę prawną powinien zostać oddalony, jeśli strona nie współpracuje z sądem i nie przedkłada wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy skutkuje niemożnością oceny jego stanu majątkowego i tym samym brakiem podstaw do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. s.j. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. Wraz ze skargą wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych, jednak spółka nie zrealizowała wezwania. Referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt I SA/Kr 1935/13 Kraków, dnia 10 kwietnia 2014 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G Sp. z o.o. s.j. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 października 2013r., znak [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013r. postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa została wszczęta wskutek skargi G. Sp. z o.o. (obecnie: G.Sp. z o.o. s.j.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 października 2013r., znak [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013r. Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że kapitał zakładowy spółki wynosi 51 000 zł. a wartość jej środków trwałych 30 898 658,15 zł. Wysokość zysku podmiotu za 2012 rok wyniosła, według bilansu, 1 311 774,87 zł. Spółka podała, że posiada rachunki w trzech bankach; łączna kwota zgromadzonych na nich nie przekracza 400 zł. Strona skarżąca podniosła, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i ma trudności z regulowaniem zobowiązań a połowa nieruchomości o wartości ponad 12 milionów złotych została przewłaszczona na zabezpieczenie zobowiązania z tytułu umorzenia akcji.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 8 stycznia 2014r. spółka została wezwana do przedłożenia wyciągów z kont bankowych spółki obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy oraz obrazujących ich obecny stan, zeznania podatkowego za 2012 rok, zaświadczenia z odpowiedniego urzędu skarbowego o wysokości uzyskanego przez stronę skarżącą dochodu w 2013r. lub braku dochodu w tym roku, zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie spółki, ostatniego zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT, bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2012r., oświadczenia określającego ilu pracowników zatrudnia spółka, spisu posiadanych nieruchomości z podaniem numerów ksiąg wieczystych dla nich prowadzonych oraz harmonogramów spłat rat kredytowych. Wezwania tego nie zrealizowała.
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2014r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
G. Sp. z o.o. s.j. wniosła w terminie sprzeciw od powyższego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż
w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane
w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej, nie posiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy przy tym wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te- a wśród nich wpis- są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie- na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863).
Trzeba podkreślić, że – jak wynika z brzmienia art. 246 § 2 p.p.s.a.- to na podmiocie, ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa ciężar wykazania okoliczności, od których ustawa uzależnia przyznanie prawa pomocy. Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może -jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości- wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów tych okoliczności. Jednakże na tym możliwości sądu w zakresie badania finansowego strony się kończą. Bez współpracy podmiotu, ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie posiada żadnych (przy prawie pomocy w zakresie całkowitym) albo dostatecznych (przy prawie pomocy w zakresie częściowym) środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy strona wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki nie wykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy, ponieważ rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). Jeżeli tego nie zrobi, uznać trzeba, iż zainteresowana nie wykazała- w rozumieniu art. 246 § 2 p.p.s.a.- że nie posiada żadnych, albo przynajmniej dostatecznych środków na poniesienie kosztów, związanych ze sprawą.
W niniejszej sprawie orzecznik (referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie), korzystając z możliwości, jakie daje art. 255 p.p.s.a., zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2014r. wezwał skarżącą spółkę do przedstawienia szeregu dokumentów, które pozwalałyby ocenić jej sytuację finansową przez pryzmat ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wezwanie nie zostało jednak zrealizowane, a tym samym strona skarżąca zaniechała wykazania swojej sytuacji finansowej. Takie działanie uniemożliwia Sądowi ocenę, czy istotnie nie posiada ona żadnych czy przynajmniej dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Co za tym idzie, okoliczność tę należy uznać za nie wykazaną przez stronę skarżącą, a wniosek w tym zakresie należało oddalić.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak
w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło