I SA/Kr 1942/03
WyrokWSA w Krakowie2004-09-16
Skład orzekający: Józef Michaldo, Maria Zawadzka, Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na wkład budowlany w mieszkanie, które następnie zostało darowane córce, mogą być uznane za wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniające do ulgi podatkowej?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na wkład budowlany w mieszkanie, które następnie zostało darowane córce, nie mogą być uznane za wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ulga mieszkaniowa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy wydatki prowadzą do zakupu lokalu mieszkalnego na własność podatnika, który w ten sposób zaspokaja własne potrzeby mieszkaniowe. Darowanie wkładu budowlanego córce oznacza utratę prawa do tej ulgi, nawet jeśli podatnicy faktycznie zamieszkiwali w lokalu.Stan faktyczny
Skarżący ponieśli wydatki na wkład budowlany w mieszkanie, które następnie darowali swojej córce, która to córka nabyła lokal na własność. Organy podatkowe odmówiły przyznania ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uznając, że wydatki nie były przeznaczone na własne potrzeby mieszkaniowe skarżących. Skarżący wnieśli skargę, argumentując, że faktyczne poniesienie wydatku i zamieszkiwanie w lokalu powinno wystarczyć do skorzystania z ulgi.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo Sędziowie: WSA Maria Zawadzka (spr) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004r. sprawy ze skargi Z. P. oraz E. G. - P. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 26 sierpnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999r. -skargę oddala-
I SA/Kr 1942/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2003 roku nr. [...],[...] Urząd Skarbowy K., na podstawie art. 207 § l i art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr. 137 poz. 926 z późn. zm./, oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. nr. 90 poz 416 z 1993 roku z późn.zm/ określił zobowiązanie Z. P. i E. G. - P. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy podniósł, iż dokonał weryfikacji złożonej w dniu [...] maja 2000 roku korekty zeznania Pit - 33 za rok podatkowy 1999, ustalając łączny dochód Z. P. za 1999 rok na kwotę [...] zł, zaś łączny dochód E. G. - P. na kwotę [...] zł. Po odliczeniu od dochodu Z. P. kwoty [...] zł wydatków na cele rehabilitacyjne, a od dochodu E. G. - P. kwoty [...] zł składek na rzecz izby lekarskiej oraz kwoty [...] dotyczącej kwoty na ubezpieczenie społeczne podatnika, wyliczono łączny dochód małżonków za 1999 rok na kwotę [...] zł a podatek dochodowy po odliczeniach na kwotę [...] zł. Organ I Instancji, w odliczeniach od podatku nie uznał kwoty [...] zł, stanowiącej 19% poniesionych wydatków w kwocie [...] zł, na finansowanie lokalu mieszkalnego położonego w budynku przy ul. S. [...] w K.. Organ podatkowy ustalił bowiem, iż skarżący nie spełnili podstawowej przesłanki zawartej w art. 27a ust. l pkt. l lit.d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą odliczenie dokonane na podstawie powołanego przepisu jest dopuszczalne, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na zakup w nowo wybudowanego mieszkalnego lub zakup lokalu mieszkalnego w takim budynku, od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej.
Organ podatkowy ustalił, iż E. G. - P. podpisała umowę z firmą Remontowo-Budowlaną I. o sfinansowanie kosztów budowy mieszkania własnościowo-hipotecznego, ponosząc, koszty jego zakupu i wykończenia, jednak przed spisaniem aktu notarialnego zakupu przedmiotowego lokalu, w dniu [...] marca 2000 roku Z. P. i E. G. P. darowali swojej córce, M. P. - B. cały wkład budowlany w tej nieruchomości. W związku z powyższym, w akcie notarialnym z dnia [...] marca 2000 roku, to M. P. -B. nabyła przedmiotowe mieszkanie na własność.
Oznacza to, że kwoty wydatkowane przez skarżących nie zostały przeznaczone na własne potrzeby mieszkaniowe w rozumieniu art. 27a ust. l pkt.l lit.d powołanej ustawy.
Była to raczej forma finansowania wkładu budowlanego córki, co skutkowało niemożnością skorzystania z ulgi mieszkaniowej, z tytułu zakupu lokalu mieszkalnego.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji do Izby Skarbowej w K. wnieśli małżonkowie Z. P. i E. G. - P. w dniu [...] czerwca 2003 roku.
Odwołujący zarzucili decyzji naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 121 § l, 122, 123 § l i 187 § l oraz 19 i 192 Ordynacji podatkowej, na skutek dowolności w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 27 a ust. l pkt. l lit.d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wnosząc o uchylenie decyzji w części dotyczącej: nie uznania odliczenia od podatku kwoty [...] zł, stanowiącej 19% wydatków poniesionych na sfinansowanie budowy lokalu przedmiotowego lokalu mieszkalnego oraz nie uznania za koszty uzyskania przychodu kwoty [...] zł, co do której nie mieli możliwości wypowiedzenia się w trakcie przeprowadzonego postępowania podatkowego i stąd tej okoliczności nie można uznać za udowodnioną, jak również stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z błędnym wykazaniem w załączniku Pit - P, przychodu stanowiącego wartość zwróconego wkładu budowlanego w wysokości [...] zł na skutek nie dokonania odliczenia z powyższego tytułu, wobec przekroczenia limitu obowiązującego w 1999 roku.
Ponadto skarżący podnieśli w odwołaniu, iż ponosili koszty budowy oraz wykończenia lokalu mieszkalnego, a od momentu przekazania mieszkania przez firmę "I." mieszkali w nim, decydując się jednocześnie na sprzedaż swojego poprzedniego mieszkania, na dowód czego przedstawili przedwstępną umowę sprzedaży mieszkania przy ul. J. [...]. Ślub córki wpłynął na to, że musieli zmienić swoje plany. Jednak z uwagi na fakt, iż mieszkali w przedmiotowym mieszkaniu od sierpnia 1999 roku do marca 2000 roku, wypełnili przesłankę z art. 27a ust. l lit.d ustawy o podatku dochodowym, to jest ponieśli wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe.
Decyzją z dnia 26 sierpnia 2003 roku nr. [...] działając na podstawie przepisów art. 233 § l pkt. l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacji podatkowej Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Izba Skarbowa potwierdziła wyliczenia Urzędu Skarbowego odnośnie wysokości dochodów skarżących za 1998 rok oraz wysokości podatku dochodowego oraz podniosła, iż zgodnie z treścią art. 27a ust. l lit.d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatek, o którym mowa w art. 3 ust. l obliczony zgodnie z art. 27 zmniejsza się na zasadach określonych w ust. 2-17, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na zakup nowowybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonaniu działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, Organ II Instancji uznał, iż kwoty wpłacane przez skarżących do firmy "I." nie zostały wydatkowane na własne potrzeby mieszkaniowe, gdyż skarżący nie stali się właścicielami mieszkania położonego w K.. Scedowanie przez nich swoich uprawnień na córkę, oznacza utratę uprawnienia do ulgi z art. 27a ust. l lit.d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Izba Skarbowa odmówiła przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków wskazanych przez skarżących, ponieważ uznała, iż ich zeznania nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż decydującym w tej sprawie jest to, że odwołujący nie stali się właścicielami przedmiotowego mieszkania. Odnośnie braku możliwości wypowiedzenia się w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego, w przedmiocie nie uznania za koszt kwoty [...] zł Izba Skarbowa podniosła, iż Urząd Skarbowy w dniu [...] lutego 2003 roku zapoznał pełnomocnika skarżących z całością zebranego w sprawie materiału, jednak w zakreślonym terminie pełnomocnik nie wniósł zastrzeżeń. Po upływie terminu dostarczył jedynie dwa rachunki: jeden na kwotę [...] zł, a drugi na kwotę [...] zł., jednak nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających wydatkowanie kwoty [...] zł zatem Urząd uznał, iż brak jest podstaw do zaliczenia w koszty uzyskania przychodu tej kwoty. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Urząd Skarbowy uznał koszty z najmu 50% kwoty wynikającej z rachunku na kwotę [...] zł. Ponadto Izba Skarbowa uznała, że brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż wycofany w 1999 roku wkład budowlany w kwocie [...] zł należało doliczyć do dochodu tego roku, gdyż w 1996 roku, to jest w roku wpłaty wkładu do spółdzielni i został on doliczony do dochodu do opodatkowania.
Niesłuszny jest także zdaniem Izby Skarbowej zarzut skarżących, w przedmiocie naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 121 § l, 122,123 § l i 187 § l oraz 19 i 192 Ordynacji podatkowej, ponieważ w toczącym się postępowaniu brał udział pełnomocnik skarżących A. K., a przed wydaniem decyzji został zapoznany z całością zgromadzonego w sprawie materiału.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której Z. P. i E. G. - P. domagają się stwierdzenia nieważności lub uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia od Izby Skarbowej kosztów postępowania. Zdaniem skarżących, wykładnia gramatyczna art. 27a ust. l lit.d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż warunkiem zastosowania ulgi jest konieczność faktycznego poniesienia wydatku na cele mieszkaniowe, a jednocześnie własne potrzeby podatnika.
Twierdzenie Izby Skarbowej uzależniające wypełnienie przesłanki "zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych" wyłącznie od uzyskania prawa własności do lokalu jest nieprawidłowe i jako wykładnia rozszerzająca dokonana na niekorzyść podatnika jest niedopuszczalna. Dokonując w latach 1998-1999 wpłat pieniężnych na poczet lokalu mieszkalnego przy ul S. działali z zamiarem zakupu tego lokalu po zakończeniu budowy. Nawet zamieszkali w tym lokalu w okresie od maja 1999 roku do marca 2000 roku. Dlatego uważają, iż wypełnili przesłanki z powołanego przepisu, tym bardziej, iż ustawodawca dokonując zapisu w ustawie w brzemieniu "na zakup lokalu mieszkalnego", nie posłużył się przymiotnikiem "własnego", możliwość więc podatnik ma możliwość odliczenia wydatku w ramach ulgi mieszkaniowej, pod warunkiem wykazania, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na zakup lokalu mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej stanowisko zajęte przez organy podatkowe jest prawidłowe.
Zgodnie z treścią art. 27a ust. l lit.d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatek dochodowy od osób fizycznych obliczony zgodnie z treścią art. 27 powołanej ustawy, zmniejsza się na zasadach określonych w ust. 2-17, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na zakup nowowybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonaniu działalności gospodarczej. Ustawodawca wymaga zatem, aby wydatki na zakup lokalu były wydatkowane celem zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, a więc prowadziły do zakupu lokalu mieszkalnego na własność podatnika, który w ten sposób ma zaspokoić własne potrzeby mieszkaniowe. Na tej podstawie skarżący, pomimo, iż nie posiadali tytułu prawnego do budowanego mieszkania, po podpisaniu z firmą "I." umowy o sfinansowanie kosztów budowy mieszkania własnościowo-hipotecznego mogli odpisywać od podatku 19% kosztów poniesionych na budowę i wykończenia tego mieszkania.
Skoro jednak zdecydowali się darować córce M. P. - B. wkład budowlany wraz z zaliczką i dalszymi sumami wpłacanymi na poczet ceny mieszkania, co spowodowało, iż w konsekwencji to ona została właścicielką przedmiotowego mieszkania, podpisując w dniu [...] marca 2000 roku umowę notarialną kupna lokalu przy ul. S. [...], to nie można uznać, aby ponieśli wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, (gdyż zaspokoili, co najwyżej potrzeby mieszkaniowe córki), a w konsekwencji utracili prawo do ulgi na podstawie art. 27a ust. l lit.d powołanej ustawy.
Fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez skarżących w okresie od maja 1998 do marca 1999 roku niczego nie zmienia, ponieważ nie jest on sam w sobie przesłanką do uzyskania ulgi podatkowej.
Rozpoznając sprawę oparto się na art 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym , że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. nr. 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło