I SA/Kr 1982/13

|Sygn. akt I SA/Kr 1982/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 sierpnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Bogusław Wolas, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014 r., ze skarg K.K., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12 września 2013 r. Nr [...],[...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, , - s k a r g i o d d a l a -, , , , Postanowieniami z dnia 12 września 2013 r., nr [..] i nr [..]Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie przez skarżącą K.K. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 22 marca 2013r. nr [..]w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 373 961 zł oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu organ przyjął, że wskazana decyzja organu I instancji, została doręczona skarżącej w sposób zastępczy, tj. w trybie przewidzianym przepisem art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), w dniu 10 kwietnia 2013 r. Tym samym 14 dniowy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia 11 kwietnia 203 r. i upłynął z dniem 24 kwietnia 2013 r. Odwołanie natomiast zostało złożone dopiero w dniu 31 sierpnia 2013 r. (dowód: stempel pocztowy z datą nadania). U podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oprócz powyższego leżało ponadto ustalenie, że w dniu 21 maja 2013 r. skarżąca otrzymała od Naczelnika Urzędu Skarbowego upomnienie do uregulowania należności z tytułu podatku PPR. Pismem z dnia 20 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania uzasadniając, iż decyzja nie została jej doręczona. We wniosku zaznaczyła, że otrzymując ww. upomnienie nie wiedziała której decyzji ono dotyczy. Informacje takie uzyskała w drodze rozmowy telefonicznej z pracownikiem urzędu. Następnie w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej organ wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu poprzez przedłożenie odwołania oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedłożyła odwołanie i podała, że w miesiącu kwietniu 2013 r. była nieobecna w K., przebywała za T. w związku z koniecznością opieki nad jej 12 miesięcznym wnukiem, co mogą poświadczyć świadkowie, tj. jej syn, synowa i rodzice synowej. Dokonując oceny prawnej w świetle art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, organ wskazał, że skarżąca nie tylko uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ale także nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Zdaniem organu podane przez skarżącą okoliczności nie uzasadniają przyjęcia braku winy w uchybieniu terminowi. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca, podniosła, że w kwietniu 2013 r. w rzeczywistości przebywała poza miejscem zamieszkania z powodu choroby oraz konieczności sprawowania opieki nad wnukiem, jednak po powrocie nie zastała w skrzynce żadnego awiza. Ponadto dodała, że po otrzymaniu upomnienia w dniu 21 maja 2013 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem organu nie dowiedziała się jakiej decyzji dotyczy upomnienie, dowiedziała się o tym dopiero w rozmowie telefonicznej w dniu 14 czerwca 2013 r. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej . wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonych postanowieniach. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy dotyczące zaskarżonych postanowień - sygn. akt od I SA/Kr 1982/14 do I SA/Kr 1983/14, w celu prowadzenia ich i rozstrzygnięcia pod wspólną sygn. I SA/Kr 1982/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddala. |Skargi są niezasadne i podlegają oddaleniu. | |W ocenie Sądu skarżony organ prawidłowo ocenił, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony z | |uchybieniem terminu do jego wniesienia, a nadto okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią przesłanki | |ekskulpacyjnej w zakresie uchybienia terminu. Konsekwencją zaś odmowy przywrócenia terminu było zasadne stwierdzenie uchybienia terminu| |do wniesienia odwołania. | |Odnosząc się na wstępie do kluczowego dla rozstrzygnięcia w obu kwestiach zagadnienia daty doręczenia decyzji, która wyznacza | |rozpoczęcie biegu terminu do złożenia odwołania przypomnieć należy, iż zgodnie treścią art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku | |niemożności doręczenia pisma adresatowi w jeden ze sposobów wskazanych w art. 148 (w jego mieszkaniu, w pracy lub w każdym innym | |miejscu) lub w art. 149 (pod czasową nieobecność adresata - pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu) poczta przechowuje | |pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (§ 1 pkt 1) lub pismo składa się na | |okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) – w przypadku doręczenia pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną | |osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 a powtórne zawiadomienie następuje w razie | |niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej | |skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat| |wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za | |dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). | |Przepis art. 150 Ordynacji podatkowej ustanawia fikcję prawną doręczenia pisma. Ta forma doręczenia stronie pisma może być zastosowania| |dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia w sposób właściwy (art. 148 Ordynacji podatkowej) lub zastępczy (art. 149 | |Ordynacji podatkowej). Do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 150 Ordynacji podatkowej może dojść tylko wtedy, | |gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce | |pocztowej bądź w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. | |W tym miejscu wypada przywołać pogląd, wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 września 2002 roku, sygn. akt SK 35/01 | |(OTK-A 2002/5/60). Dotyczył on wprost doręczenia w oparciu o przepisy postępowania cywilnego, jednakże z uwagi na podobieństwo | |regulacji odpowiednich norm Ordynacji podatkowej, pogląd wyrażony w tym wyroku w całej rozciągłości może zostać przyjęty w niniejszej | |sprawie. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego ogólną regułą jest, że na adresacie pisma spoczywa ciężar udowodnienia, że nie został | |zawiadomiony o przeznaczonym dla niego piśmie, złożonym w pocztowej placówce oddawczej. Słusznie też zarówno w omawianym | |rozstrzygnięciu, jak i orzecznictwie sądów cywilnych uznaje się, że dla obalenia skuteczności doręczenia zastępczego nie jest | |wystarczające samo zaprzeczenie przez adresata, iż nie powziął wiadomości o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym (por. postanowienie | |Sądu Najwyższego z dnia 4 września 1970 roku, sygn. akt I PZ 53/70, OSNCP 6/1971, poz. 100). | |Dla uznania, że decyzja z dnia 22 marca 2013 r. została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej konieczne | |było zatem wykazanie przez organ, że decyzja została wysłana (wyekspediowana) pod właściwy adres, a właściwa placówka Poczty Polskiej | |zawiadomiła skarżącą w sposób prawidłowy o nadejściu pisma i miejscu, gdzie i kiedy może je odebrać. Te przesłanki zostały niewątpliwie| |spełnione. Nie budzą bowiem wątpliwości ustalenia poczynione przez organ w przedmiocie ekspedycji decyzji do skarżącej oraz dat | |awizowania przesyłki w dniach 27 marca 2013 r. i 4 kwietnia 2013 r. gdyż potwierdza je prawidłowo oznaczona koperta zawierająca sporną | |przesyłkę. Słusznie zatem przyjął organ, że decyzja organu I instancji, została doręczona skarżącej w sposób zastępczy, w dniu 10 | |kwietnia 2013 r. Tym samym 14 dniowy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia 11 kwietnia 203 r. i upłynął z dniem 24 | |kwietnia 2013 r. | |Skarżąca podniosła w skardze, że nie została prawidłowo zawiadomiona przez Pocztę Polską o przesyłce zawierającą przedmiotową decyzję | |albowiem po powrocie do miejsca zamieszkania nie zastała żadnego awiza. Odnosząc się do tej argumentacji Sąd stwierdza, że dokonując | |ustaleń w tym zakresie organ oparł się w zasadniczej mierze na treści dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, które | |w ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości. Organ wykazując w ten sposób, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób niebudzący | |wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać a także przechowując pismo przez wymagany przepisami – przerzucił | |jednocześnie na skarżącą ciężar udowodnienia, że okoliczności zrekonstruowane w oparciu o dowód w postaci zwrotnego potwierdzenia | |odbioru nie odpowiadają rzeczywistości. Tymczasem pomimo wykazania przez organ przesłanek przyjęcia tego swoistego domniemania | |prawidłowości doręczenia - skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych przesłanek podważających wiarygodność adnotacji poczynionych | |na przesyłce zawierającej decyzję z dnia 22 marca 2013 r. | |Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że organ w sposób nie budzący wątpliwości ustalił prawidłowość i skuteczność doręczenia przesyłki | |zawierającej decyzję z dnia 22 marca 2013 r., co stanowi przesłankę stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. | |Przechodząc w dalszej kolejności do rozważań dotyczących wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Sąd stwierdza, że | |świetle treści przepisu art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech| |przesłanek, a mianowicie: | |1) uchybienie terminowi, | |2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, | |3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz | |4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. | |W badanej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca spełniła pierwszą oraz ostatnią z ww. przesłanek. | |Zarzuty skargi dotyczyły kwestii zachowania terminu do wniesienia wniosku oraz zasadności przyjęcia przez organ, że skarżąca nie | |uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastą piło bez jej winy. | |W ocenie Sądu organ słusznie przyjął, że skarżąca nie dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z | |treścią art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny | |uchybienia terminowi. Organ słusznie przyjął, że przyczyna uchybienia terminowi – brak wiedzy o wydanej decyzji – ustała w dniu 21 maja| |2013r. kiedy to skarżąca – jak sama we wniosku podała – dowiedziała się o facie wydania decyzji z otrzymanego upomnienia od organu oraz| |po rozmowie telefonicznej z pracownikiem organu, który poinformował ją jedynie o numerze decyzji, której dotyczy upomnienie. | |Okoliczność, że skarżąca dowiedziała się o fakcie wydania decyzji w dniu 14 czerwca 2013 r. po kolejnej rozmowie telefonicznej z | |pracownikiem organu została podniesiona przez skarżącą dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego, a nadto twierdzenia te | |pozostają w sprzeczności z treścią wniosku o przywrócenie terminu z dnia 20 czerwca 2014 r. W ocenie Sądu nawet jeżeli skarżąca w dniu | |powzięcia informacji o wydaniu decyzji miała wątpliwości co do jej przedmiotu nic nie stało na przeszkodzie, aby uzyskała potrzebne | |informacje osobiście. Z przedłożonych przez nią dokumentów wynika bowiem, że była hospitalizowana dopiero od dnia 30 czerwca 2013 r. | |Sąd uznał za prawidłową ocenę organów o nieuprawdopodobnieniu przez skarżącą braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia | |odwołania. W art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wprowadzono warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę | |do ewentualnego przywrócenia terminu. Spełnienie tego warunku należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł | |starannego działania. Przy tym osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją| |swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu | |i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (por. wyrok | |NSA z dnia 25 stycznia 2011r. I FSK 2000/09 opubl. LEX nr 785329). | |Przedstawione przez skarżącą okoliczności, że w kwietniu 2013 r. była nieobecna w miejscu zamieszkania bo przebywała za Trzebinią w | |związku z koniecznością opieki nad 12 miesięcznym wnukiem, nie mogą stanowić wystarczającego usprawiedliwienia w kontekście realizacji | |ww. warunku z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Sam fakt długotrwałego wyjazdu nie może być uznany za przeszkodę niezależną i | |uniemożliwiającą należyte zabezpieczenie się przez skarżącego przed możliwymi skutkami planowanej nieobecności np. poprzez zapewnienie | |możliwości odbierania korespondencji przez skarżącą. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, kiedy wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie | |podatkowe, o czym miała ona wiedzę. Słusznie zatem ocenił organ, że zaniechanie strony w zakresie zorganizowania odbioru kierowanej do | |niej korespondencji należy uznać za brak staranności w prowadzeniu swoich spraw. | |Na marginesie Sąd podkreśla, że we wniosku o przywrócenie terminu oraz w odwołaniu od decyzji skarżąca nie powoływała się na żadne | |okoliczności związane ze stanem swojego zdrowia. Ponadto przedłożone przez nią dokumenty medyczne świadczące o jej niedyspozycji | |dotyczą dopiero okresu od 30 czerwca 2014 r. do 4 lipca 2013 r. | |Mając powyższe na uwadze, Sąd skargi oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi. | |Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy skarg na zaskarżone decyzje, sąd działał w trybie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu | |przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu | |ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu skargi | |opierają się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów prawa przy identycznym stanie faktycznym – stąd, zdaniem sądu, zaistniał | |pomiędzy nimi związek, o którym mowa w art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a względy ekonomii | |procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dla obu stron postępowania dodatkowo przemawiały za połączeniem spraw, a| |strony postępowania nie wnosiły sprzeciwu co do ich połączenia. | | | | |