I SA/Kr 1998/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżących R. M. i W. P.– M. o zwolnienie od wpisu sądowego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie sprostowania i uzupełninia wyniku kontroli postanawia: I. oddalić wniosek, II. odrzucić skargę. Zarządzeniem Sędziego WSA w Krakowie, z dnia 20 marca 2015 r. pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych. Odpis powyższego zarządzenia wraz z pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia doręczono skarżącym w dniu 4 maja 2015 r. Następnie zarządzeniem z dnia 25 maja 2015 r. skarżący zostali wezwani do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 8 stycznia 2015 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100,00 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis ww. zarządzenia skarżący odebrali w dniu 8 czerwca 2015 r. jednakże w zakreślonym terminie – do dnia 15 czerwca 2015 r. skarżący nie opłacili skargi, natomiast w dniu 12 czerwca 2015 r. złożyli kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy – poprzez zwolnienie od wpisu sądowego. We wniosku podali, że wystąpiły nowe okoliczności, które uzasadniają zwolnienie od wpisu w postaci zwiększenia się zobowiązań finansowych i wydatków. Na poparcie podnoszonych argumentów skarżący nie dołączyli żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W orzecznictwie podnosi się, że w sytuacji gdy po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy i odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, Sąd ma obowiązek - stosownie do art. 220 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. 2012, poz. 270 z późniejszymi zmianami) – dalej p.p.s.a., ponownie wezwać stronę do uiszczenia wpisu od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania, co też uczyniono na gruncie niniejszej sprawy. Jeżeli natomiast strona po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany (tak: postanowienie NSA z dnia 21 marca 2012 r., II GZ 95/12, wszystkie orzeczenia opublikowane na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że o ile postanowienia wydane w przedmiocie prawa pomocy, jako niekończące postępowania w danej sprawie nie posiadają atrybutu powagi rzeczy osądzonej i można je - stosownie do art. 165 cytowanej ustawy - uchylać i zmieniać wskutek zmiany okoliczności sprawy, to nie można twierdzić, że postanowienia wydane w tym przedmiocie nie posiadają cechy prawomocności (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2014 r. I SA/Kr 383/12). Stosownie bowiem do art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu, a więc także i postanowienie staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy (m. in. od postanowień NSA zapadłych po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie sądu I instancji w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jak to miało miejsce na gruncie tej sprawy). Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r., III RN 144/02). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Jeżeli zatem Sąd po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowił prawomocnym orzeczeniem odmówić stronie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów oraz wezwał stronę do uiszczenia należnej opłaty, wystąpienie z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie, nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania Sądu. Mając na względzie powyższe uwagi stwierdzić należy, że pomimo prawidłowo doręczonego wezwania do wykonania zarządzenia z dnia 8 stycznia 2015 r. w przedmiocie uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, skarżący nie uiścili wpisu w wyznaczonym terminie, dlatego też Sąd orzekł jak w pkt II postanowienia – tj. odrzucił skargę, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w zakresie całkowitym lub częściowym, o czym stanowi art. 245 § 1 p.p.s.a. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizyczne, w zakresie częściowym (np. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, natomiast ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04). W rozpoznawanej sprawie jest to już drugi wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy. Wcześniejszy wniosek został pozostawiony bez rozpoznania. Jak już Sąd uzasadniał powyżej, przepisy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie podjęli jakichkolwiek starań by wykazać zasadność wniosku, stąd też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 § 3 orzeczono jak w pkt I.