I SA/Kr 2005/03

WyrokWSA w Krakowie2005-10-06

Skład orzekający: Józef Gach, Bogusław Wolas, Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek na zakup udziału we współwłasności działki związanej z lokalem mieszkalnym, poniesiony w roku 2002 na podstawie umowy przedwstępnej z 2001 roku, może być odliczony od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2002 roku, w sytuacji gdy akt notarialny przenoszący własność został sporządzony w 2002 roku?
Ratio decidendi
Wydatki na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obejmują także wartość udziału we współwłasności nieruchomości, ponieważ bez zapłaty tej wartości podatnik nie osiągnąłby zamierzonego celu mieszkalnego. W przypadku zakupu lokalu stanowiącego odrębną własność, wydatek na cele mieszkaniowe obejmuje także wartość udziału we współwłasności nieruchomości, co oznacza, że organy podatkowe błędnie odmówiły przyznania ulgi.
Stan faktyczny
Skarżący S. i T. K. odliczyli w zeznaniu podatkowym za 2002 rok wydatek na zakup działki związanej z zakupem lokalu mieszkalnego. Urząd Skarbowy zakwestionował to odliczenie, uznając, że brak było podstaw prawnych, ponieważ akt notarialny przenoszący własność został sporządzony dopiero w czerwcu 2002 roku. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do sądu, argumentując, że umowa przedwstępna zakupu lokalu i udziału w gruncie została zawarta w 2001 roku, a wydatki na zakup gruntu zostały poniesione w 2002 roku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach Sędziowie: WSA Bogusław Wolas WSA Maria Zawadzka (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005r. sprawy ze skargi S. i T. K. na decyzję Izby Skarbowej w Krakowie Ośrodek Zamiejscowy z dnia 22 września 2003r Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 40,78 zł (czterdzieści złotych 78/100). Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku Nr [...] Urząd Skarbowy działając na podstawie art. 207 w związku z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa oraz art.45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. Nr 14 poz. 176 ze zm./ /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm./, określił S. K. i T. K.zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 roku w kwocie 1.019,60 zł. W uzasadnieniu tych decyzji Urząd Skarbowy orzekł, iż w toku czynności sprawdzających, mających na celu ustalenie stanu faktycznego, w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności złożonego przez współmałżonków zeznania podatkowego PIT-37 za 2002 rok, ustalił, iż skarżący dokonali odliczenia wydatków na zakup działki w kwocie 1.382,53 zł w 2002 roku, pomimo, iż brak było do tego podstaw prawnych. W odwołaniu od tych decyzji skarżący S. K. i T. K. wnieśli o pozytywne rozpoznanie ich odwołania od zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż [...]września 2001 roku, na podstawie aktu notarialnego Rep[...]dokonali zakupu lokalu mieszkalnego, którego wartość określono na kwotę 103.565 zł, w tym wartość udziału we współwłasności działki związanej z własnością przedmiotowego lokalu określono na kwotę 10.395 zł. W 2001 roku ponieśli ok. 70% wydatków związanych z zakupem lokali i na podstawie ustawy z 21 listopada 2001 roku nabyli prawo do odliczenia od podatku wydatków na kontynuację inwestycji w 2002 roku. Skarżący podnieśli ponadto, iż precyzyjna kwota wydatków poniesionych na zakup działki mogła być wykazana dopiero w 2002 roku, po zakończeniu inwestycji przez firmę budowlaną i dopiero wtedy, [...] czerwca 2002 roku, aktem notarialnym, nastąpiło przeniesienie praw własności nastąpiło, pomimo tego Urząd Skarbowy nie uznał im ulgi na zakup gruntu. Decyzja z dnia [...]września 2003 roku Nr [...], Izba Skarbowa, działając w trybie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Izba Skarbowa po przeanalizowaniu akt sprawy nie znalazła podstaw do uchylania zaskarżonych decyzji, mając na uwadze stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 roku o zmianie ustawy dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz. U. Nr 134 poz. 1509/, podatnikom, którzy w latach 1997-2001 nabyli prawo do odliczenia od podatku wydatków poniesionych na cele określone między innymi w art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit. a, .to jest zakupu gruntu (udziału we współwłasności gruntu) w brzmieniu obowiązującym przed l stycznia 2002 roku, przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo do odliczeń od podatku dalszych wydatków na kontynuację po 1 stycznia 2001 roku. W aktach sprawy znajduje się przedwstępna umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego z dnia [...] września 2001 roku, z której wynika, że przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny wraz ze związanym z nim udziałem we współwłasności nieruchomości wspólnej, w tym udziału we współwłasności działki. Z § 8 pkt 5 tej umowy wynika, iż strona kupująca wpłaci w formie zaliczki wartość udziału we współwłasności działki w kwocie 10.395 zł w terminie do 31 stycznia 2002 roku. Wpłat na zakup lokalu skarżący dokonywali zgodnie a harmonogramem. W dniu [...] stycznia 2002 roku skarżący dokonali wpłaty 16.012,13 zł, z czego kwota 10.395 zł dotyczyła udziału w działce. Stosowny akt notarialny został sporządzony w dniu [...] czerwca 2002 roku, zatem z powyższego, zdaniem Izby Skarbowej, iż wszelkie wydatki związane z zakupem udziału we współwłasności działki poniesione zostały dopiero w 2002 roku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skarżący S. K. i T. K. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji, podnosząc, iż z zakupem lokalu hipotecznego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym nierozerwalnie związany jest zakup udziału w gruncie. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę w całości podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie zauważyć należy, iż sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie z uwagi na przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./, który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione* do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz. U. Nr 134 poz. 1509/, podatnikom, którzy w latach 1997-2001 nabyli prawo do odliczenia od podatku wydatków poniesionych na cele określone między innymi w art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit. a do f w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 roku, przysługuje na zasadach określonych w tej ustawie prawo do odliczeń od podatku dalszych wydatków na kontynuację po 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2004 roku. Z treści zaś art. 27 a ust. 1 pkt. 1 wynika, iż podatek dochodowy od osób fizycznych (...) zmniejsza się, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na zakup gruntu lub odpłatne przeniesienie prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego (lit. a) oraz zakup nowowybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonaniu działalności gospodarczej (lit. d). Skarżący S. K. i T. K. do początku 2001 roku ponosili wydatki w postaci zaliczek na zakup lokalu mieszkalnego w nowobudowanym budynku przez firmę "B." sp. z o.o. z siedzibą w Cz. k/K.która wybudowała ten budynek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Ostatecznie w dniu [...] czerwca 2002 roku zawarli aktem notarialnym Rep. A [...] - umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego umowę sprzedaży, na mocy której "B." sp. z o.o. z siedzibą w Cz. k/K.ustanowili odrębną własność lokalu mieszkalnego nr 13 położonego na ul. R. w budynku 21 e, z którym związany jest udział wynoszący 73/10000 części nieruchomości wspólnej, a to we współwłasności działki oraz w częściach wspólnych budynku, a następnie lokal ten nabyli wraz z udziałem wynoszący 73/10000 części we współwłasności budynku i innych urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali lub dotychczasowego właściciela nieruchomości oraz we działki nr 155/17. Zatem S. K. i T. K. i lokal wraz z udziałem we współwłasności nieruchomości wspólnej. Zgodnie w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali /Dz. U. Nr 85 poz. 388 ze zm./, udział właściciela lokalu we współwłasności nieruchomości jest prawem związanym z własnością lokalu. Prawo własności lokalu jest prawem związanym ze współwłasnością (w części ułamkowej) nieruchomości wspólnej, co oznacza, iż nie jest prawnie możliwe przeniesienia własności lokalu bez jednoczesnego przeniesienia udziału we współwłasności nieruchomości. Działa to również w odwrotną stronę, to znaczy, nie można być współwłaścicielem gruntu pod budynkiem, ani części wspólnych budynku, nie będąc właścicielem lokalu. Nie można, zatem kupić lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębna własność nie kupując udziału we współwłasności części wspólnych budynku i gruntu pod nim. Podobnie jak nie można twierdzić, iż skarżący przez cały 2001 rok płacił raty za lokal, a należność za grunt uiścił dopiero w 2002 roku przy podpisaniu aktu notarialnego. W przypadku lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność wydatek na cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 27 a ust. 1 pkt. 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje także wartość udziału we współwłasności nieruchomości, bowiem bez zapłaty wspomnianej wartości podatnik nie osiągnąłby zamierzonego celu mieszkalnego. W pełni, zatem należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia 6 stycznia 1999 roku sygn. akt III SA 4616/97, iż przy zakupie lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności, wydatek na cele mieszkaniowe obejmuje także wartość udziału we współwłasności nieruchomości. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe błędnie ustaliły, iż skarżącemu nie przysługuje kwota ulgi w wysokości 1.382,53 zł, z tytułu zakupu lokalu mieszkalnego wraz ze związanym udziałem we współwłasności budynku i działki, a zatem zaskarżoną decyzje należało uchylić. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji

Powołane przepisy

art. 207art. 21 § 3 ustawyart.45 ust. 6 ustawyart. 233 § 1 pkt 1art. 4 ust. 2 ustawyart. 27art. 97 § 1 ustawyart. 3 ust. 2 ustawyart. 145 § 1 pkt 1 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło