I SA/Kr 2126/13

|Sygn. akt I SA/Kr 2126/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r., sprawy ze skargi K.J., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21 października 2013 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji, - skargę oddala - Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził jako organ egzekucyjny postępowanie egzekucyjne do majątku pana K.J., na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela: Wojewodę Małopolskiego w celu ściągnięcia grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowego . W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 10.06.2013 r. nr [...] dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. ZUS pismem z dnia 25.06.2013 r. (data wpływu do organu egzekucyjnego: 27.06.2013 r.) poinformował, że w związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej łączne prowadzenie egzekucji przejął Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. na podstawie art. 773 § 21 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz.296 ze zm.). K.J. w dniu 27.06.2013 r. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego pismo zatytułowane "skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego", które sprecyzowano pismem z dnia 15.07.2013 r. jako wniosek o zwolnienie z egzekucji zajętego świadczenia z ZUS . Wniosek był uzasadniony ciężką sytuacja materialna rodzinną i zdrowotną . Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 07.08.2013 r. nr [...] odmówił wyrażenia zgody na zwolnienie spod egzekucji świadczenia otrzymywanego przez K.J. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu postanowienia zwrócił uwagę , że art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005 r. z późn. zm.) powoływana dalej jako u.p.e.a. , ma na celu ochronę interesów zobowiązanego, jednakże jego zastosowanie nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji. Zatem zobowiązany w celu uzyskania zwolnienia spod egzekucji danego składnika majątkowego winien nie tylko wykazać argumenty przemawiające za zwolnieniem, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych. W ocenie Wojewody argumentacja jaka podnosi zobowiązany w celu uzyskania zwolnienia spod egzekucji świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest adekwatna do treści wniosku. Zwolnienie spod egzekucji danego składnika majątkowego nie chroni bowiem zobowiązanego od egzekucji w ogóle, co w przypadku przekonania zobowiązanego o trudnej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej, powinno być zamiarem jego działań. Ponadto wskazano, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz.1240 z 2009 r. z późn. zm.) osoba zobowiązana może zwrócić się do Wojewody Małopolskiego z wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie należności wynikającej z grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego. K.J. skorzystał z przysługującego mu prawa i wnioskiem z 29 marca 2012 r. zwrócił się do Wojewody M. o umorzenie należności wynikającej z mandatu karnego kredytowanego seria CR numer [...]. Wojewoda M. działając na podstawie przepisów ww. ustawy decyzją znak: [...] z 6 czerwca 2012 r. odmówił umorzenia ww. należności. Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy przez Ministra Finansów decyzją znak: [...] z 10 września 2012 r. Uwzględniając stanowisko wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 30.08.2013 r. nr [...] odmówił zwolnienia spod egzekucji świadczenia z ZUS zajętego na podstawie zawiadomienia z dnia 10.06.2013 r. K.J. pismem z dnia 17.09.2013 r. wniósł na powyższe postanowienie zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, wskazując na swoją bardzo tragiczną sytuację finansową. W zażaleniu nie przedstawiono natomiast konkretnych zarzutów do zaskarżonego postanowienia. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 21 października 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji . W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał , że niewątpliwie przesłanką obligatoryjną zawartą w art. 13 u.p.e.a., odnośnie zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego, jest uzyskanie przez niego na takie zwolnienie zgody wierzyciela. Brak zgody wyklucza możliwość pozytywnego uwzględnienia wniosku zobowiązanego, nawet gdyby organ egzekucyjny stwierdził, że ważny interes zobowiązanego za tym przemawia. Innymi słowy, najpierw zobowiązany powinien uzyskać zgodę wierzyciela, a dopiero wtedy organ egzekucyjny może pozytywnie rozpoznać wniosek zobowiązanego, jeżeli stwierdzi, że przemawia za tym ważny interes zobowiązanego. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznie nie zostały spełnione wszystkie z przesłanek zawartych w cytowanym powyżej art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co zdeterminowało organ egzekucyjny do wydania negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Strona składając wniosek o zwolnienie spod egzekucji nie uzyskała zgody wierzyciela na to zwolnienie. Jednoznacznie negatywne stanowisko wierzyciela zobowiązało organ egzekucyjny do wydania orzeczenia o odmowie zwolnienia spod egzekucji, bowiem stanowisko to w kwestii zwolnienia z egzekucji jest dla organu egzekucyjnego wiążące, niezależnie od przyczyn, z których zostało podjęte. Wynika to z faktu, że dysponentem postępowania egzekucyjnego jest wierzyciel. Podkreślono jednocześnie , że organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie, rozważył jednocześnie przesłankę ważnego interesu zobowiązanego, będącą swoistą klauzulą generalną, o której mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a.. Przesłanka ta rozpoznana została w kontekście okoliczności faktycznych wskazanych przez stronę, a dotyczących jej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej. Trafnie również wskazał organ egzekucyjny na stosowane ustawowe zwolnienia z egzekucji, które mają na celu ochronę dłużników przed nadmierną uciążliwością egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej nie zaprzeczył , że zobowiązany może znajdować się w trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej. Jednak brak zgody wierzyciela wyklucza możliwość pozytywnego uwzględnienia wniosku . Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, gdzie skarżący upatruje naruszenie prawa w sposobie wręczenia mandatu , który był następnie podstawą egzekucji . W jego ocenie przyjęcie mandatu zostało wymuszone przez uzbrojonego policjanta . Jednocześnie zwrócił uwagę na swoją trudną sytuacje finansową . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji . Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi, postanowienie nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2013 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych . Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 13 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela. Z powołanej regulacji wynika, że zwolnienie spod egzekucji składników majątkowych należących do zobowiązanego może nastąpić wyłącznie w przypadku łącznego zaistnienia trzech przesłanek. Zobowiązany musi złożyć wniosek, uzyskać na zwolnienie zgodę wierzyciela i za zwolnieniem musi przemawiać ważny interes zobowiązanego. Pojęcie "ważny interes zobowiązanego" należy niewątpliwie do kategorii pojęć nieostrych i w każdej sprawie musi być rozpatrywane indywidualnie. Przy czym "ważnego interesu zobowiązanego" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 789/08). Należy przy tym zaznaczyć, że jak wskazano wyżej, obligatoryjną przesłanką zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego z art. 13 § 1 u.p.e.a., jest uzyskanie przez niego na takie zwolnienie zgody wierzyciela. Brak zgody wyklucza możliwość pozytywnego uwzględnienia wniosku zobowiązanego, nawet gdyby organ egzekucyjny stwierdził, że ważny interes zobowiązanego za tym przemawia. Innymi słowy, najpierw zobowiązany powinien uzyskać zgodę wierzyciela, a dopiero wtedy organ egzekucyjny może pozytywnie rozpoznać wniosek zobowiązanego, jeżeli stwierdzi, że przemawia za tym ważny interes zobowiązanego. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, iż wierzyciel , rozważając wyrażenie zgody na zwolnienie z egzekucji świadczenia otrzymywanego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , rozważył również przesłankę ważnego interesu zobowiązanego. Wojewoda Małopolski wskazał bowiem, że nie wyraża zgody na zwolnienie świadczenia otrzymywanego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie organ wykazał, że po stronie wnioskodawcy nie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu zobowiązanego". Zobowiązany nie wykazał bowiem okoliczności dlaczego akurat egzekucja świadczenia otrzymywanego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ze względu na ważny interes zobowiązanego nie może być przeprowadzona . Zdaniem Sądu, organy prawidłowo oceniły, że okoliczności przedstawione we wniosku K. J. nie wyczerpują "ważnego interesu zobowiązanego", dającego podstawę do zastosowania zwolnienia z egzekucji, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a., a jedynie są ukierunkowane na całkowite zwolnienie z egzekucji dochodzonych należności . Sądy administracyjne zgodnie natomiast wskazują, że "przesłanka ważnego interesu zobowiązanych w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Zobowiązany musi więc wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych" (Zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2010 r, sygn. akt l SA/Bd 442/10, LEX nr 673058, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt l SA/Łd 997/07, LEX nr 863819). W sprawie oczywistym jest, że jedynym składnikiem majątkowym skarżącej, z którego może być prowadzona egzekucja administracyjna, jest świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych . Przychylenie się zatem do wniosku, a w dalszej kolejności zwolnienie spod zajęcia egzekucyjnego owego świadczenia , spowodowałoby, że egzekucja administracyjna stałaby się bezskuteczna. Skarżący jednocześnie nie wskazał innego składnika majątkowego, z którego mogłaby być prowadzona egzekucja administracyjna. Wobec powyższego kontrolowane postanowienia są prawidłowe. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do ich uchylenia, zgodnie z art. 145 p.p.s.a. W ocenie Sądu organy nie naruszyły przepisów ani dotyczących zasad prowadzenia postępowania, ani przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.