I SA/Kr 2146/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr) WSA Anna Znamiec Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 października 2003r Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 16,90 zł (szesnaście złotych 90/100). I S A/Kr 2146/03 Uzasadnienie W dniu [...] kwietnia 2003r. A. I. osiągający m.in. przychody z działów specjalnych złożył roczne zeznanie podatkowe PIT 36 za 2002r., w którym wykazał odliczenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 854zł. Następnie, w dniu[...] czerwca 2003r. A.I.złożył korektę zeznania podatkowego, w którym dodatkowo wykazał odliczenie z tytułu darowizny w wysokości 600zł. Urząd Skarbowy wyniku przeprowadzonego postępowania ustalił, że odliczona zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zmianami) kwota składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 854zł. dotyczy składek na ubezpieczenie, wpłacanych do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W dniu [...]sierpnia 2003r. Urząd Skarbowy wydał decyzję nr PD 1 b/4110-426/03, określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 422,60zł. W wydanej decyzji Urząd Skarbowy zakwestionował prawo do odliczania od dochodu składek wpłacanych do KRUS. Od decyzji Urzędu Skarbowego A. I. wniósł odwołanie, domagając się uchylenia tejże decyzji, podnosząc, że wpłacone do KRUS składki z tytułu ubezpieczenia społecznego zostały przez niego odliczone prawidłowo. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Od powyższej decyzji w dniu [...] listopada 2003r. A. I.wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wnosząc o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu decyzji A. I. podniósł, że w rzeczywistości organy podatkowe kierowały się treścią pisma Ministerstwa Finansów nr PB2/MK-044-315/2000r. skierowanego do podległych jednostek, w którym to piśmie wyrażono pogląd, że rolnikom nie przysługuje /prawo odliczenia składek wpłacanych na KRUS. Skarżący zarzucił organom podatkowym naruszenie konstytucyjnej zasady równości obywateli poprzez przyjętą interpretację art. 26 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dopuszczającą możliwość odliczenia od dochodu jedynie składek na ZUS. Dodatkowo Skarżący przytoczył korzystny dla siebie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2002r. o sygn. III S.A. 1143/01. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc, że ww. art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwala na odliczenie od dochodu kwot zapłaconych składek, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, a więc składek wynikających z przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137 poz. 887 ze zmianami). Składki opłacane przez rolników są natomiast składkami określonymi w ustawie z 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 71 poz. 342 ze zmianami) i jako takie nie podlegają, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, odliczeniu. Jednocześnie, Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie zauważył, że przytoczone w skardze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie i nie może stanowić wykładni prawa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga jest zasadna Przepis art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidywał w literalnym brzmieniu obowiązującym w 2002r. możliwość odliczenia przez podatnika od dochodu składek, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych zapłaconych bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe w swoich decyzjach utożsamiły użyte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, sformułowanie "składek, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych" z odwołaniem ustawodawcy wyłącznie do ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, z ze zmianami). Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz. U. z 1998r. Nr 7 poz. 25 ze zmianami) nie zawiera w swoim tytule określenia "systemie ubezpieczeń społecznych..." co dla organów podatkowych stanowiło wystarczającą podstawę do nieuznania prawa do odliczenia od dochodu składek zapłaconych w oparciu o przepisy tejże ustawy. Zdaniem orzekającego w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarówno ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jak i ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników są rozwiązaniami ustawowymi o charakterze systemowym. Tworzą bowiem kompletne uregulowania dotyczące osób podlegających ubezpieczeniom, warunków ubezpieczenia, rodzajów i terminów opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe. W obu przypadkach składki mają charakter przymusowych, publicznoprawnych świadczeń w zamian za ochronę tworzoną przez publiczne instytucje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Opłacane składki na ubezpieczenie rentowe, emerytalne, chorobowe i wypadkowe na podstawie obu przywołanych ustaw mają więc charakter ubezpieczeń społecznych, a nie ubezpieczeń prywatnych, komercyjnych Skoro obie ustawy tworzą system ubezpieczeń społecznych to należy przyjąć, że składki wpłacane na podstawie obu ustaw są składkami, określonymi "w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych" i jako takie podlegają odliczeniu od dochodu na zasadzie art. 26 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2003r. Dopiero bowiem z dniem l stycznia 2004r. przepis ten został znowelizowany przez art. 1 pkt 19 lit. a) tiret drugie ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202 poz. 1956), który nadał mu nowe brzmienie odwołujące się w sposób wyraźny do ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami). W oparciu więc o art. 145 §1 pkt 1 lit. a powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji, orzekając jednocześnie o kosztach na zasadzie art. 200 cyt. ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.