I SA/Kr 2160/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.09.2013r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2005r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w ½ części, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30.09.2013r., nr [....], w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2005r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M.Z. ur. w 1970r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem D.Z. ur. w 1972r. oraz synem K.Z. ur. w 1996r. Jej wynagrodzenie, po potrąceniach dokonywanych z tytułu postępowań egzekucyjnych wynosi 1245,07 zł., miesięcznie , netto. W 2013r. uzyskała ona dochód w wysokości 42 414,02 zł. D.Z. otrzymuje natomiast wynagrodzenie, które po potrąceniach komorniczych wynosi 2 862,52 zł., miesięcznie , netto. W 2013r. uzyskał on dochód w wysokości 97 148,46 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : czynsz – 660 zł., opłatę za energię elektryczną – 220 zł., opłatę za telewizję kablową UPC – 130 zł. opłatę za treningi pływania syna – 180 zł. Ponadto D.Z. na podstawie ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w K., dnia 17.04.2008r. zobowiązany jest do płacenia alimentów na rzecz małoletniej P.S. w kwocie 600 zł., miesięcznie. Małżonkowie są zadłużeni na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. S. w K. na kwotę 3 945,20 zł. W stosunku do M.Z. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne pod sygn. [...], w którym do zapłaty naliczona jest łączna suma 99 685,85 zł. W stosunku do D.Z. prowadzone jest natomiast przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym postępowanie egzekucyjne o sygn. [...], w którym należność główna wynosi 80 325,33 zł. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. również prowadzi w stosunku do niego postępowania egzekucyjne o sygn. akt [...],[...],[...], w których do zapłaty wyliczone są następujące należności; 6 473,32 zł., 3 744,09 zł., 6 615,31 zł. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro, jest ona natomiast wraz z mężem właścicielką mieszkania o pow. 46 m2 kupionego w 1997r. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie tylko w części. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Oznacza to , że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia ). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania , jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11). Z całą pewnością więc zasada partycypacji w kosztach prowadzonego postępowania ma zastosowanie w przypadku kiedy oboje małżonkowie uzyskują stały miesięczny dochód w łącznej wysokości 4 107,59 zł. (1 245,07 zł. + 2 862,52 zł. = 4 107,59 zł.). Oczywiście stopień partycypacji musi być uzależniony z jednej strony od sytuacji majątkowej strony skarżącej, z drugiej zaś od wysokości należnych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie wpis sądowy od skargi wynosi 909 zł. Biorąc pod uwagę wysokość tej sumy, wysokość dochodów małżonków , wydatki na bieżące potrzeby oraz stopień ich zadłużenia stwierdzić należy , iż zasadne jest zwolnienie wnioskodawczyni od kosztów sądowych w ½ części. Strona skarżąca nie ma bowiem oszczędności a zdobycie środków pieniężnych z zewnętrznych źródeł finansowania, w obliczu prowadzonych egzekucji, jest z kolei mało realne. Uiszczenie zatem całej przedmiotowej sumy byłoby zbyt dużym obciążeniem dla budżetu domowego. Rozstrzygnięcie takie nie pozbawia strony skarżącej zupełnie pomocy Państwa ale i nie obciąża jej w całości kosztami sądowymi, co spowodowałoby pogorszenie warunków bytowych rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.