I SA/Kr 2173/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 02.11.2010r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 02.11.2010r. nr [...],w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" akt sprawy I SA/Kr 145/09 oraz nadesłanych dokumentów, B.B. ur. w 1969r. prowadzi gospodarstwo domowe wraz ze swoją żoną B.B. ur. w 1968r. oraz córką K.B. ur. w 1995r. B.B. zatrudniony jest w "W" sp. z o.o. w W. i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1386 zł. miesięcznie, brutto. B.B. zatrudniona jest natomiast w "D" sp. z o.o. w W. również otrzymuje 1386 zł. miesięcznie, brutto. W 2009r. B.B. uzyskał z tytułu umowy o pracę 16 737,45 zł. dochodu, natomiast z tytułu posiadanych udziałów w: "M" sp.j. B. & B. (47% udziałów), "P" B. & B. sp.j. ZPCHR (50 % udziałów) , "P" sp.j. i Wspólnicy sp. j. (48,50 % udziałów) poniósł stratę w wysokości 202 142,84 zł. przy 653 473,68 zł. przychodu. Trzeba jednak zaznaczyć iż same udziały w "P" B. & B. sp.j. ZPCHR przyniosły mu w tym roku 109 326,20 zł. dochodu. Z kolei B.B. z tytułu umowy o pracę w 2009r. uzyskała dochód w wysokości 14 020,21 zł. natomiast z tytułu posiadanych udziałów w : "M" sp.j. B. & B. (3% udziałów) , "P" sp.j. i Wspólnicy sp.j. (1,5 % udziałów) poniosła stratę w wysokości 19 881 zł. Rodzina mieszka w domu jednorodzinnym S.K. - szwagra B.B. Wnioskodawca jest właścicielem działki letniskowej znajdującej się w miejscowości Laskowa o pow. 0,28 ha, dla której Sąd Rejonowy w L. , Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...] oraz nieruchomości położonej w B. gm. G., dla której Sad Rejonowy w T., IX Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w T. prowadzi księgę wieczystą [...]. Obie nieruchomości zostały zajęte w ramach postępowań egzekucyjnych. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą ok. 1740 zł. i obejmują: opłatę za gaz – 400 zł. , opłatę za wodę – 100 zł. , opłatę za energię elektryczną – 270 zł. , opłatę za telefon – 170 zł. , koszty żywności – 800 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Warto też zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego, dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych B. B. Stąd też został on wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni. Nie przysłała bowiem: - zeznań podatkowych B. B. i B. B., za 2010r. lub zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego dotyczących wysokości ich dochodów w tym roku, - spisu posiadanych nieruchomości z podaniem ich położenia i wielkości, - zaświadczenia z właściwego wydziału komunikacji o nieposiadaniu samochodu lub kserokopię dowodu rejestracyjnego posiadanego pojazdu, Zwrócić trzeba uwagę, iż Sąd dokonując oceny możliwości płatniczych danej strony musi przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Brak którychkolwiek danych skutecznie to więc uniemożliwia. Stąd też nieprzesłanie w/w dokumentów powoduje, iż trudno przeprowadzić aktualną analizę dotyczącą zdolności płatniczych B. B. Ponadto orzekający nie dał wiary twierdzeniom wnioskodawcy jakoby nie posiadał on żadnych kont bankowych i lokat bankowych. Kierując się bowiem wskazaniami logicznego rozumowania , doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy wątpliwe jest przyjęcie takiej tezy w sytuacji kiedy strona skarżąca poza pracą na etacie prowadzi działalność gospodarcza w ramach trzech spółek, których obroty są znaczne. W związku z zaistniałymi okolicznościami, strona skarżąca, powinna więc liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej pomocy.(por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08) Wobec tego, mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy iż, B.B. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09). W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.).