I SA/Kr 2174/10

PostanowienieWSA w Krakowie2011-04-01

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie wniosku o prawo pomocy, gdy jego sytuacja finansowa nie wskazuje na brak środków na pokrycie tych kosztów?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, ma charakter fakultatywny i może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku przedsiębiorstwa prowadzącego działalność gospodarczą o znacznych rozmiarach i wykazującego zdolność kredytową oraz posiadanie środków finansowych, zwolnienie od kosztów sądowych nie znajduje uzasadnienia i wniosek o nie należy oddalić.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A" Sp. z o.o. w B. złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za maj 2004 roku. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży samochodów i usług mechanicznych, posiada kapitał zakładowy 420 000 zł, kapitał zapasowy ponad 1,7 mln zł oraz zyski z ostatnich lat. Dysponuje środkami trwałymi, towarami oraz środkami finansowymi na rachunkach bankowych i korzysta z kredytów bankowych, które są regulowane terminowo.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "A" Sp. z o.o. w B. o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "A" Sp. z o.o. w B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.10.2010r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2004r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego "A" Sp. z o.o. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.10.2010r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2004r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów spółka zajmuje się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek, obróbką mechaniczną elementów metalowych, konserwacją i naprawą pojazdów samochodowych. Kapitał zakładowy spółki wynosi 420 000 zł. przy czym kapitał zapasowy to kwota 1 739 063,57 zł. Zysk spółki na dzień 31.12.2009r. wynosił 867 556,33 zł. a na dzień 30.11.2010r. - 185 553,25 zł. Według bilansu na dzień 30.11.2010r. wartość jej środków trwałych wynosiła 155 112,74 zł. i dysponowała ona towarami w kwocie 6 395 026,59 zł. Saldo rachunku strony skarżącej prowadzonego przez Bank Spółdzielczy na dzień 31.12.2010r. wynosiło 6 993,22 zł. a wysokość środków zgromadzonych w kasie spółki na dzień 30.11.2010r. opiewała na kwotę 3 642,54 zł. Podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów za miesiąc grudzień 2010r. wyniosła natomiast 7 372 618 zł. Z opinii bankowej sporządzonej przez BGŻ S.A. , Oddział Operacyjny w K. dnia 18.11.2010r. wynika, iż P.H.U. "A" sp. z o.o. w B. posiadała kredyt w rachunku bieżącym z limitem w wysokości 1 500 000 zł. przyznanym na okres od dnia 03.03.2010r. do dnia 02.03.2011r. Dokument ten zawiera też informacje, iż zobowiązania wobec banku regulowane są terminowo a współpraca z klientem układa się bardzo dobrze. Opinia bankowa sporządzona przez PKO Bank Polski S.A. Centrum Obsługi Klienta Korporacyjnego, Biuro w K., dnia 19.11.2010r. wskazuje natomiast, iż: bank ten prowadzi dla strony skarżącej rachunek bieżący o numerze [...], saldo na rachunku bieżącym na dzień 18.11.2010r. wyrażało się kwotą 1 135 358,75 zł. po stronie Wn/Dt , obroty na rachunku bieżącym w okresie od dnia 19.05.2010r. do dnia 18.11.2010r. zamknęły się po stronie Wn/Dt kwotą 7 467 278,67 zł. a po stronie Ma/Ct kwotą 7 582 273,30 zł., firma korzysta z kredytu w formie limitu kredytowego wielocelowego udzielonego w kwocie 2 500 000 zł. z terminem wykorzystania do dnia 06.05.2011r. Opinia ta również zawiera adnotację , iż regulowanie zobowiązań klienta wobec banku przebiega terminowo a współpraca układa się bez zastrzeżeń. Z kolei z zaświadczenia sporządzonego przez Santander Consumer Bank S.A. z siedzibą we W. wynika , że spółka korzysta z kredytu gospodarczego w formie dwóch linii kredytowych z przeznaczeniem na zakup pojazdów marki Mazada o terminie zapadalności do dnia 15.06.2011r. Jedna linia została przyznana z limitem kredytu 6 600 000 zł. a strona na dzień 15.11.2011r. wykorzystała go do kwoty 5 626 663,41 zł., druga natomiast została przyznana z limitem 1 900 000 zł. a strona na dzień 15.11.2010r. wykorzystała go do kwoty 794 345,77 zł. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Analizując więc wniosek tego rodzaju, wypada najpierw zbadać kondycję finansową podmiotu. Później natomiast biorąc pod uwagę jego możliwości płatnicze, z jednej strony i zasadność, w związku z nimi, przeniesienia ciężaru kosztów postępowania na pozostałe podmioty i współobywateli, z drugiej strony, podjąć należy racjonalne rozstrzygnięcie. Trzeba bowiem mieć na względzie, iż w przypadku pozytywnego orzeczenia koszty postępowania ponoszą praktycznie inne podmioty i współobywatele. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04) Przedstawione dane dotyczące podmiotu nie wskazują natomiast , ażeby strona skarżąca była w tragicznej sytuacji finansowej uzasadniającej zwolnienie jej od kosztów sądowych. Spółka cały czas prowadzi działalność gospodarczą i to dużych rozmiarów o czym świadczy chociażby wartość podstawy opodatkowania podatkiem VAT za miesiąc grudzień 2010r. Posiada zarówno środki trwałe jak i finansowe zgromadzone w kasie i na koncie w Banku Spółdzielczym. Wartość towarów spółki objętych bilansem przyjmuje również kwotę znacznych rozmiarów. Ponadto zwrócić trzeba uwagę na informacje zawarte w dokumentach bankowych. Wynika z nich po pierwsze, że spółka zachowuje płynność finansową i ma zdolność kredytową pozwalająca zdobyć fundusze na opłacenie kosztów sądowych, po drugie natomiast, że posiada również inne konta bankowe poza tym prowadzonym w Banku Spółdzielczym, których wyciągów nie przesłała a do czego była zobligowana wezwaniem. Trzeba zauważyć, iż regulacje instytucji przyznania prawa pomocy (por. art. 255 w/w ustawy) zakładają współdziałanie strony z Sądem administracyjnym rozpatrującym wniosek w tym zakresie. Tymczasem tego rodzaju zachowanie strony skarżącej nie stanowi przejawu woli rzeczywistego wykazania jej sytuacji finansowej. Biorąc pod uwagę powyższe, orzekający stanął na stanowisku, iż przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie znajduje uzasadnienia w świetle przedstawionych argumentów. W związku z tym, rozpatrywany wniosek należało oddalić , na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p.zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło