I SA/Kr 2395/03
WyrokWSA w Krakowie2006-02-03
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Józef Gach, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności dotyczące statusu podatkowego kontrahenta, które istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji podatkowej, ale nie zostały uwzględnione w jej uzasadnieniu, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji podatkowej i były znane organowi (nawet jeśli nie zostały uwzględnione w uzasadnieniu), nie stanowią nowych okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu eliminowanie wadliwości postępowania, a nie ponowne rozpatrywanie sprawy w oparciu o materiał, który był dostępny organowi przy wydawaniu pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca S. R. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2001 r., kwestionując możliwość odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot, który później został wykreślony z rejestru podatników VAT. Organy podatkowe odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że okoliczności podnoszone przez skarżącą (posiadanie kopii faktur przez kontrahenta, jego późniejsze zgłoszenie zaprzestania działalności) nie stanowiły nowych dowodów w rozumieniu przepisów. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 2395/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 lutego 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Bogusław Wolas (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2006r., sprawy ze skargi S. R., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27 października 2003r Nr [...], w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2001r., - s k a r g ę o d d a l a -
Decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2003 r Urząd Skarbowy odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] marca 2002 r dotyczącej określenia S. R.nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za marzec 2001 r w wysokości 64 501 zł
Decyzją tą rozpoznano wniosek podatniczki z dnia [...] listopada 2002 r w którym wniosła o wznowienie postępowania , podnosząc że podstawą wydania decyzji z dnia [...]marca 2002 r było pismo Urzędu Skarbowego, z którego wynikało, że R.W.nie był uprawniony do wystawiania faktur sprzedaży od dnia [...]września 1999 r . Jednakże decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r Urząd Skarbowy określił mu zaległość w podatku VAT za okres do stycznia 1999 r do grudnia 1999 r oraz za luty i kwiecień 2000 r . Z treści tej decyzji wynika, że podatnik posiadał za te miesiące faktury sprzedaży i prowadził stosowną ewidencję sprzedaży dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług . Ponadto zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu zostało złożone dopiero w dniu[...] marca 2000 r. Także w decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta A. wskazano iż w tej dacie podatnik zakończył prowadzenie działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...]lutego 2003 r. Urząd Skarbowy odmówił wznowienia postępowania . Od decyzji tej Skarżąca wniosła odwołanie do Izby Skarbowej, która decyzją z dnia 14 maja 2003 r. uchyliła powyższą decyzję Urzędu Skarbowego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia .
Powodem takiego rozstrzygnięcia była potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego co do istnienia formalnych przesłanek do wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. Urząd Skarbowy wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...][...] marca 2003 r. nr [...] i wydał przytoczona na wstępie decyzję z dnia [...]lipca 2003 r. odmawiającą uchylenia wyżej wymienionej decyzji.
Uznał bowiem, że podatniczka odliczyła podatek naliczony z trzech faktur wystawionych przez podmiot do tego nieuprawniony. Kontrahent posiadał co prawda kopie spornych faktur, jednak nie złożył deklaracji dla podatku od towarów i usług oraz nie odprowadził podatku należnego. Ponadto w dniu [...]marca 2000 r złożył w Urzędzie Skarbowym zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT z datą [...] września 1999 r . Fakt ten nie jest jednak nową okolicznością w sprawie o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej. Okolicznością taką nie jest również decyzja o wykreśleniu R. W. z rejestru podatników VAT. która została wydana dopiero w dniu [...] marca 2000 r , ani też decyzja Burmistrza Miasta A. . Podatnik sam bowiem podał, że zakończył prowadzenie działalności podlegającej opodatkowaniu w dniu [...] września 1999 r
Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie. Powołała się w nim na nowe okoliczności w sprawie, takie jak fakt posiadania przez kontrahenta kopii faktur VAT potwierdzających zawarte ze skarżącą transakcje, oraz zaewidencjonowanie ich w rejestrze sprzedaży.
Podkreśliła również, że w momencie wystawiana faktur VAT sprzedawca był zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i wykonywał we własnym imieniu , oraz na własny rachunek czynności o których mowa w art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Nie ma zatem znaczenia późniejsze złożenie przez niego zawiadomienia o zaprzestaniu działalności podlegającej opodatkowani, ani też wykreślenie go z ewidencji z datą wsteczną.
Podkreślono również, że pomimo uchylenia przez Izbę Skarbową decyzji z dnia [...] lutego 2003r. Urząd Skarbowy po wznowieniu postępowania wydał nową decyzję w której jednak w całości podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 27 października2003r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2003 r.
W uzasadnieniu podkreślono, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w przepisach prawa.
Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania organ stwierdzi natomiast brak podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 240 § 1 ordynacji podatkowej to stosownie do art. 245 § 1 pkt 2 tej ustawy wydaje decyzję odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji.
Z literalnego brzmienia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wynika, iż aby pewne okoliczności faktyczne lub dowody skutkowały zmianą ostatecznego rozstrzygnięcia muszą być poddane ocenie pod kątem czy są one istotne dla sprawy, czy są nowe, czy też istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej oraz czy mogły być znane organowi, który wydał decyzję.
Podkreślono, że podstawą wydania decyzji ostatecznej przez Urząd Skarbowy był § 54 ust 4 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz § 36 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r . Sprzedaż została bowiem udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieuprawniony. W związku z tym fakt posiadania przez R. W. kopii faktur VAT potwierdzających zawarte przez nią transakcje, oraz zaewidencjonowanie ich w rejestrze sprzedaży, nie były nowe i były znane organowi w momencie wydawania decyzji z dnia[...] marca 2002 r. nr [...], informacja w tym zakresie znajdowała się bowiem w protokołach z kontroli z dnia 9 kwietnia 2001 r. oraz z dnia [...]lipca 2001 r. , przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Skarbowego w A. u R.W. , które wpłynęły do Urzędu Skarbowego odpowiednio w dniach [...] kwietnia 2001 r., i [...]lipca 2001 r.
Dane w tym zakresie zawierało także pismo z dnia [...] listopada 2001 r., którego załącznikiem była decyzja Burmistrza Miasta A. o wykreśleniu W. z ewidencji działalności gospodarczej oraz złożone przez niego w Urzędzie Skarbowym zgłoszenie VAT- Z Pismo to Urząd Skarbowy otrzymał [...]listopada 2001 r.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zarzucono naruszenie przepisów art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, poprzez nie uwzględnienie nowych faktów i dowodów istniejących w sprawie tj. wyjaśnień R. W., którymi organ orzekający nie dysponował, nie badał i nie orzekał w oparciu o ich treść.
Ponadto organ podatkowy nie zbadał materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku od towarów i usług prowadzonym wobec R. W.. Takie postępowanie winno skutkować wznowieniem postępowania i zmianą zaskarżonej decyzji . Na poparcie tej tezy przytoczono wyrok NSA w Warszawie z dnia 09.04.2001 r sygn. akt V SA 1831/00.
Podkreślono przy tym, że oświadczenie kontrahenta było błędne i nie może być traktowane jako zgłoszenie zaprzestania działalności opodatkowanej. Tym bardziej, iż nadal prowadził on działalność w zakresie handlu , a zaczął tylko likwidować działalność wytwórczą. Znalazło to potwierdzenie w prowadzonym w stosunku do niego postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku VAT . Materiał zgromadzony w tym postępowaniu nie był znany organom podatkowym wydającym ostateczną decyzję w sprawie S.R. . Dotyczy to w szczególności wyjaśnień kontrahenta . co skutkuje koniecznością wznowienia postępowania.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. . Podkreśliła, że brak jest podstaw do zastosowania art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej . Przepis ten bowiem aby wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który ją wydał. Natomiast materiał dowodowy zebrany w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec R. W. (w tym złożone przez niego wyjaśnienia dotyczące zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej) nie będzie miał w niniejszej sprawie znaczenia.
Co prawda zwrócił się on w dniu[...] lutego 2003 r. (czyli po 3 latach) z wnioskiem o zmianę decyzji z dnia [...] marca 2000 r o wykreśleniu go z rejestru podatników podatku od towarów i usług . Jednakże Urząd Skarbowy odmówił zmiany przedmiotowej decyzji, a Izba Skarbowa, od której złożone zostało odwołanie , utrzymała ją w mocy Fakt oddalenia powyższego wniosku był przy tym znany Urzędowi Skarbowemu w momencie wydawania decyzji z dnia[...] lipca 2003 r. odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje .
Skarga jest nieuzasadniona.
Art 128 ordynacji podatkowej ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji podatkowej . Zgodnie z jego treścią decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach .
W związku z tym wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją jest dopuszczalne tylko w oparciu o wady wyliczone w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej. Jedną z nich , wymienioną w pkt 5 jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Katalog zawarty w tym przepisie ma przy tych charakter wyczerpujący. Niedopuszczalna jest także rozszerzająca wykładnia podstaw wznowienia postępowania .
Należy zatem uznać, że wskazana wyżej podstawa wymaga, przede wszystkim aby ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy były nowe , przez co należy rozumieć, zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte , jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Ważne jest także , aby były one istotne dla sprawy , a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy, oraz mieć znaczenie prawne , a więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych . Można tutaj wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 1985 r wydany w sprawie I SA/198/85 ( ONSA 1985 nr 1 poz. 35 ) w którym stwierdzono, że przez nową okoliczność istotna dla sprawy , należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Za nowy dowód lub okoliczność o którym mowa w powyższym przepisie nie może być natomiast uznana odmienna wykładnia przepisu prawa materialnego , stanowiącego podstawę prawną decyzji orzekającej co do istoty sprawy.
Kolejną przesłanką jest wymóg, aby te dowody lub okoliczności istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji i nie były znane organowi, który ją wydał.
Przy czym użyty przez ustawodawcę w powyższym przepisie zwrot " wyjdą na jaw" oznaczają, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu. ( podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2000 r wydanym w sprawie sygn. akt III SA 1454/99 ( ONSA 2001/3/123 z glosa aprobującą B. Adamiak OSP 2001/2/21). Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy przede wszystkim zauważyć, że uzasadnienie ostatecznej decyzji z dnia 13 marca 2002 r, w której określono skarżącej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za marzec 2001 r w kwocie 64 501 zł , jest bardzo lakoniczne i nie zawiera żadnych ustaleń faktycznych. Wskazano w nim tylko, że w skorygowanej deklaracji za luty 2001 r podano nadwyżkę do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 7 686 zł. natomiast w deklaracji za miesiąc marzec wykazano nadwyżkę z poprzedniego miesiąca w wysokości 166 477 zł .Poza tym w miesiącu marcu nie stwierdzono jednak żadnych nieprawidłowości . Z tego względu zmiana ostatecznej decyzji z dnia 13 marca 2002 r jest uzależniona od skorygowania deklaracji za miesiąc luty , oraz poprzednie okresy. Ponadto wydając tą decyzję Urząd Skarbowy dysponował protokołami z kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy z dnia [...] kwietnia 2001 r oraz z dnia [...] lipca 2001 r i dokumenty te zostały dołączone do akt postępowania. Znajduje się w nich informacja, że R. W. posiada kopie faktur VAT potwierdzających transakcje zawarte ze skarżącą, oraz że. zaewidencjonował je w rejestrze sprzedaży.
Natomiast fakt złożenia w dniu [...] marca 2000 r w Urzędzie Skarbowym zgłoszenia VAT- Z o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z dniem 3 września 1999 r wynikał z pisma z dnia 26 listopada 2001 r., które także zostało dołączone do akt postępowania administracyjnego wraz załączona do niego decyzją Burmistrza Miasta o wykreśleniu W. z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...]marca 2000 r
Okoliczności te i dowody nie są zatem nowe w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej . Przy czym, jak wykazano wyżej, wystarczające jest, że organ podatkowy dysponował nimi w dacie wydania decyzji . Dla istnienia przesłanek do wznowienia postępowania określonych w powyższym przepisie nie ma natomiast znaczenia , że nie omówiono ich w uzasadnieniu ostatecznej decyzji. Nie ma także znaczenia, że w dniu [...]kwietnia 2002 r Urząd Skarbowy wydał decyzję dla kontrahenta podatniczki określającą zobowiązanie i zaległość podatku VAT za cały 1999 r oraz luty i kwiecień 2000 r . Jest to bowiem okoliczność , która postała po wydaniu przez Urząd Skarbowy decyzji z dnia [...]marca 2002 r .
Decyzję z dnia [...] marca 2000 r wdaną przez Urząd Skarbowy, która wykreślono kontrahenta skarżącej z rejestru podatników podatku od towarów i usług z datą [...]września 1999 r należy co prawda uznać za nowy dowód w sprawie , jednakże nie jest on na tyle istotny, aby mógł spowodować zmianę ostatecznej decyzji. Wręcz przeciwnie , w decyzji tej potwierdzono jedynie , iż w dacie wystawiana faktur R. W. nie mógł być uznany za podatnika podatku VAT. Decyzja ta jest przy tym ostateczna i uprawomocniła się. Nie może być zatem podstawą do uchylenia w całości lub części dotychczasowej decyzji .
Ponadto zebrany w sprawie materiał dowody nie daje także podstaw do przyjęcia, że zachodzi inna wymieniona w art. 240 §1 ordynacji podatkowej podstawa wznowienia postępowania , oraz że mogłaby ona skutkować uchyleniem dotychczasowej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami ) stanowiącym , że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło