I SA/Kr 2414/03

WyrokWSA w Krakowie2004-08-05

Skład orzekający: NSA Jan Zając, WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, NSA Józef Gach

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług może zostać uchylona w części dotyczącej tego zobowiązania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt K 17/97. Zarzuty podatniczki dotyczące błędnego pouczenia przez urzędnika Urzędu Skarbowego nie mogą być uwzględnione w postępowaniu określającym zobowiązanie podatkowe, które powstaje z mocy prawa. Określenie zobowiązania w kwocie niższej niż powinna nie kwalifikuje decyzji do wzruszenia z uwagi na zakaz pogorszenia sytuacji strony odwołującej się.
Stan faktyczny
A. B. została decyzją Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 1995-09-XX określona w podatku od towarów i usług za okres kwiecień, maj, grudzień 1994 r. oraz styczeń-czerwiec 1995 r. z uwagi na nieprawidłowe przeniesienie danych z ewidencji do deklaracji oraz niewykazanie przychodu z najmu lokalu. Izba Skarbowa w N. decyzją z 1995-12-05 utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organom nieuwzględnienie jej zarzutów dotyczących błędnych informacji uzyskanych w urzędzie, wniosku o przesłuchanie najemcy oraz braku możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Podniosła również, że pomyłka w wysokości podatku świadczy o niezgodności decyzji z prawem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, a w pozostałym zakresie skargę oddalono. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Jan Zając (spr) Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk NSA Józef Gach Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Izby Skarbowej w N. z dnia 5 grudnia 1995r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj i grudzień 1994r. oraz styczeń - czerwiec 1995 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego II. w pozostałym zakresie skargę oddala III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 150,00 zł (słownie: sto pięćdziesiąt złotych) Urząd Skarbowy w Z. decyzją Nr [...] z [...] września 1995r. [...], w której błędy rachunkowe sprostowano postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 1995r. [...], określił A. B. zam. Z. ul. [...] zobowiązanie w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, grudzień 1994r. i styczeń-czerwiec 1995r. w innej wysokości niż wykazała ona w złożonych deklaracjach oraz ustalił sankcje wynikające z art. 27 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993r. Nr 11, poz. 50 z późniejszymi zmianami). Przyczyną wydania tej decyzji było nieprawidłowe przeniesienie z prowadzonej dla celów VAT ewidencji do deklaracji danych dotyczących sprzedaży, podatku należnego, zakupów i podatku naliczonego a także nie wykazanie w prowadzonej dla celów VAT ewidencji przychodu osiągniętego w grudniu 1994r. z tytułu najmu lokalu użytkowego w kwocie [...] starych złotych. Pismem z dnia [...] września 1995r. podatniczka wniosła odwołanie od tej decyzji w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 1994r. oraz sankcji z tym związanej [...]. Odwołanie Podatniczka uzasadniła tym, że do zawarcia umowy najmu nie doszło, gdyż ona jest tylko współwłaścicielką przedmiotowego lokalu a umowę najmu podpisała sama. W odwołaniu twierdziła również, że przedstawiając umowę najmu w Urzędzie Skarbowym w N. uzyskała informację, że wynajmowanie lokalu przez osobę fizyczną będącą podatnikiem podatku VAT nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem, lecz od umowy należy uiścić opłatę skarbową. Izba Skarbowa po przeanalizowaniu całości akt sprawy nie znalazła podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzją Nr [...] z 5 grudnia (karta [...]) utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Z. Izba Skarbowa podniosła, że zgodnie z art. 659 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać rzecz najemcy do używania przez czas oznaczony bądź nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Przepisy nie wymagają, aby wynajmujący był właścicielem rzeczy. Stosunek najmu powstaje z chwilą zawarcia umowy i objęcia lokalu w posiadanie przez najemcę. Z akt sprawy wynika, że A. B. zawarła umowę najmu lokalu w imieniu własnym, przychód z wynajmu przypadł wyłącznie Jej, a najem nie był kwestionowany przez współwłaścicieli. Zawarta przez Podatniczkę umowa najmu w imieniu własnym świadczy o tym, że albo doszło do zniesienia współwłasności, albo w drodze umowy - do ustanowienia wyłącznego użytku poszczególnych części nieruchomości wspólnej, względnie do umownego pozostawienia Podatniczce nieruchomości wspólnej, względnie do umownego pozostawienia Podatniczce nieruchomości do wyłącznego użytkowania. Ponieważ najem lokalu jest czynnością określoną w art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późniejszymi zmianami) czyli czynnością podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem, to przychód uzyskany z tego tytułu winien być wykazany w ewidencji prowadzonej dla celów podatku od towarów i usług a podatek winien być zadeklarowany i wpłacony do budżetu Państwa. Zdaniem Izby Skarbowej Urząd Skarbowy w Z. słusznie ustalił od niewykazanego przez Podatniczkę przychodu z najmu lokalu w kwocie [...] starych złotych należność wynikającą z art. 27 ust. 5 pkt 1 cytowanej ustawy w łącznej kwocie [...] starych złotych. Prawidłowo ustalona należność winna wynosić [...] starych złotych [...]. Izba Skarbowa biorąc pod uwagę niewielką kwotowo różnicę i to, że jest to pomyłka na korzyść Podatniczki nie korygowała wysokości zobowiązania podatkowego ustalonego przez Urząd Skarbowy. Utrzymując w mocy decyzję Urzędu Skarbowego Izba Skarbowa uznała, że zawarte w odwołaniu od decyzji stwierdzenie Podatniczki, iż przedkładając umowę najmu w Urzędzie Skarbowym w N. uzyskała informację, iż wynajmowanie lokalu przez osobę fizyczną będącą podatnikiem podatku od towarów i usług nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem lecz od umowy należy uiścić opłatę skarbową nie może stanowić podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, gdyż zgodnie z art. 2 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług wszystkie czynności wymienione w tym artykule dokonywane przez podatnika podatku od towarów i usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem, a zatem podatek od czynności najmu lokalu ustalony został prawidłowo. Izba Skarbowa utrzymując w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w Z. pismem z dnia [...] grudnia 1995r. Nr [...] (karta Nr [...]) wystąpiła do Urzędu Skarbowego w N. o wydanie stosownej decyzji w sprawie opłaty skarbowej i przekazanie jej na poczet podatku od towarów i usług do Urzędu Skarbowego w Z. Urząd Skarbowy w N. wydał w tej sprawie decyzję Nr [...] z [...] grudnia 1995r. (karta Nr [...]). Decyzję Izby Skarbowej podatniczka zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze twierdzi, że organ odwoławczy nie uwzględnił Jej zarzutów dotyczących uzyskania błędnych informacji w Urzędzie Skarbowym w N. oraz wniosku co do przesłuchania na tą okoliczność najemcy lokalu - Z. J. a także, że nie umożliwił Jej zapoznanie się przed wydaniem decyzji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nadto pomyłka w wysokości podatku - nawet na korzyść podatnika świadczy o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa. Organ podatkowy jedynie określa zobowiązanie podatkowe, które już powstało z mocy prawa. Zatem nie może określić tego zobowiązania w innej wysokości niż wynika to z przepisów prawa materialnego. Wszelkie więc roszczenia podatnika z tytułu ewentualnego wadliwego działania funkcjonowania publicznego nie mogą być dochodzone w postępowaniu określającym powstałe z mocy prawa zobowiązanie podatkowe. Dlatego zarzuty strony skarżącej odnoszące się do błędnego pouczenia przez urzędnika Urzędu Skarbowego nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione. Także określenie zobowiązania podatkowego w kwocie niższej niż być powinna nie kwalifikuje zaskarżonej decyzji do jej wzruszenia z uwagi na zakaz zgorszenia sytuacji strony odwołującej się. Zaskarżona decyzja podlega natomiast uchyleniu w części odnoszącej się do dodatkowego zobowiązania podatkowego z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998r. sygn. akt K 17/97 (OTK 1998/3/30). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par. 1 ust. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tym, że na podstawie art. 97 § 2 w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Dlatego też o kosztach orzeczono w oparciu o art.55 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz.368).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło