I SA/Kr 2425/03

WyrokWSA w Krakowie2004-04-23

Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Bogusław Wolas, Jan Zając

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo informujące o przewidywanych obrotach, złożone po terminie i nie zawierające wyraźnego oświadczenia o wyborze zwolnienia z podatku od towarów i usług, spełnia wymogi art. 14 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, umożliwiające skorzystanie ze zwolnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo informujące o przewidywanych obrotach, złożone po terminie i nie zawierające wyraźnego oświadczenia o wyborze zwolnienia z podatku od towarów i usług, nie spełnia wymogów art. 14 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W związku z tym, podatnik nie mógł skorzystać ze zwolnienia, a decyzja organu podatkowego w tej części była zasadna. Jednakże, sąd uchylił decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę w działalności J. D., stwierdzając brak złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia z podatku od towarów i usług oraz zgłoszenia rejestracyjnego. W wyniku kontroli wydano decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe. Izba Skarbowa, rozpatrując odwołanie, uchyliła decyzję organu I instancji i ustaliła należny podatek, stosując sankcję za brak ewidencji. J. D. złożył skargę do sądu, zarzucając m.in. naruszenie art. 61 KPA z powodu niezawiadomienia o wszczęciu postępowania. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, a w pozostałym zakresie skargę oddala. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Grażyna Jarmasz Sędziowie: WSA Bogusław Wolas NSA Jan Zając (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004 r sprawy ze skargi J. D. na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] 1995 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od [...] do [...] 1994 r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej dodatkowego zobowiązania podatkowego, II. W pozostałym zakresie skargę oddala. III. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych) W dniach [...] i [...] 1995r Urząd Skarbowy w [...] przeprowadził kontrolę w Zakładzie [...] "[...]" w [...] prowadzonym przez J. D. ( protokoły - karta Nr 1-5). W wyniku tej kontroli stwierdzono, że J. D. traktował swoją działalność jako zwolnioną od podatku od towarów i usług na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11, póz. 50 z późniejszymi zmianami) pomimo , że nie złożył wymaganego tymi przepisami oświadczenia o wyborze zwolnienia. J. D. nie dopełnił również obowiązku złożenia przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 9 ust. 1 w/w ustawy. W oparciu o ustalenia kontroli Urząd Skarbowy w [...] wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] 1995r. ustalającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 1994r. w kwocie [...] zł ( karta Nr 7). Od decyzji tej J. D. wniósł odwołanie pismem z dnia [...] 1995r. ( karta Nr 9), w którym podał między innymi, że rozpoczynając działalność gospodarczą w [...] 1994 r. nie uzyskał rzetelnej informacji na temat form opodatkowania i potrzebie złożenia stosownych dokumentów. J. D. podając powyższe stwierdzenie nie wskazał żadnych dowodów na to, że jest ono zgodne ze stanem faktycznym i dlatego też izba Skarbowa przeprowadziła postępowanie wyjaśniające. W czasie przesłuchania , które odbyło się w siedzibie Izby Skarbowej w dniu [...]1995r. J. D. oświadczył ,że obecnie nie może podać konkretnego dnia, w którym zwracał się do Urzędu Skarbowego w [...] o uzyskanie informacji dotyczących zasad opodatkowania oraz wskazać osoby, która informacji mu udzielała. W tym stanie Izba Skarbowa uznała , że Podatnik nie posiada dowodów na to, aby przyczyną powstania obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług była błędna informacja pracownika Urzędu Skarbowego w [...]. W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego w [...] J. D. podał również , że zgodnie z art. 14 ust. 1 oraz art. 6 wymienionej ustawy o podatku od towarów i usług poinformował w formie pisemnej Urząd Skarbowy o przewidywanych obrotach w 1994r. w kwocie [...] min starych złotych ( pismo z dnia [...] 1994 r. - karta Nr 15) oraz, że składając wymienione pismo wnioskował o wybór zwolnienia z podatku od towarów i usług. Rozpatrując odwołanie Podatnika Izba Skarbowa stwierdziła, że powołany przepis art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie dotyczy podatku ustalonego zaskarżoną decyzją. Określa on zasady zwolnienia z podatku od towarów i usług podatników prowadzących działalność w roku poprzednim , a J. D. rozpoczął działalność gospodarczą w 1994 r. W sprawie objętej decyzją Urzędu Skarbowego w [...] miał zastosowanie art. 14 ust. 6 wymienionej ustawy o podatku od towarów i usług, który stanowi, że podatnik rozpoczynający wykonywanie czynności w ciągu roku podatkowego może wybrać zwolnienie od podatku jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży towarów określona w złożonym oświadczeniu nie przekroczy - w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży - kwoty [...] min starych złotych . Podatnik składa oświadczenie w urzędzie skarbowym przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży. Zdaniem Izby Skarbowej powołane przez skarżącego pismo z dnia [...]1994r. nie spełnia wymogów cytowanego przepisu gdyż: - nie było to oświadczenie o wysokości obrotów wymagane cytowanym przepisem lecz luźna informacja zawarta we wniosku o udzielenie ulgi w poborze innego podatku tj. podatku dochodowego, - pismo nie zawierało informacji o wyborze zwolnienia od podatku i usług, - pismo złożone zostało po terminie określonym wymienionym przepisem ( podatnik osiągnął przychód ze sprzedaży w [...] 1994r. - str. 3 protokołu z kontroli z [...]1995r.) W tym stanie J. D. był w 1994r. podatnikiem opodatkowanym podatkiem od towarów i usług. W odwołaniu od decyzji J. D. podał również, że kontrola stanowiąca podstawę wydania decyzji przeprowadzona została na skutek jego działania zmierzającego do uzyskania informacji o nie zaleganiu w podatkach. Zdaniem Izby Skarbowej, to w jakich okolicznościach doszło do przeprowadzenia kontroli nie zwalnia Podatnika z obowiązku uiszczenia podatku ustalonego w czasie tej kontroli. Ponadto gdyby Urząd Skarbowy nie przeprowadził tej kontroli, to prawdopodobnie w terminie późniejszym Podatnik zapłaciłby jeszcze wyższy podatek. Biorąc pod uwagę przedstawiony stan oraz z uwagi na to, że Urząd Skarbowy w [...] ustalił należny podatek od towarów i usług za cały 1994r. , a zgodnie z art. 26 wymienionej ustawy o podatku od towarów i usług okresem rozliczeniowym jest okres jednego miesiąca Izba Skarbowa decyzją Nr [...] z dnia [...] 1995r. 9 karta Nr 20-22) uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w [...] i ustaliła należny podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 1994r. Ustalając zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 1994 r. Izba Skarbowa zastosowała sankcję określoną w art. 27 ust. 5 pkt 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług gdyż Podatnik nie posiadał ewidencji umożliwiającej określenie przedmiotu i podstawy opodatkowania. Podatnik świadczył w 1994 r. usługi opodatkowane różnymi stawkami podatku od towarów i usług ( 7% usługi w zakresie budownictwa mieszkaniowego i 22% pozostałe usług), a zatem prowadzoną dla potrzeb podatku dochodowego ewidencję sprzedaży nie można było uznać za ewidencję , na podstawie której można by było określić przedmiot i podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług. J. D. nie godząc się z ustaleniami decyzji Izby Skarbowej wniósł na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego ( pismo z dnia [...]1996r.) W uzasadnieniu skargi J. D. podał, że w dniu [...] 1995r. wystąpił do Urzędu Skarbowego w [...] o wydanie zaświadczenia o nie zaleganiu w podatkach. W odpowiedzi na to pismo Urząd Skarbowy w [...] w dniach [...] i [...] 1995r. przeprowadził kontrolę prawidłowości deklarowanych podstaw opodatkowania za 1994 r. W wyniku kontroli Urząd Skarbowy w [...] wydał zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] 1995 r. Powyższe działanie wg Podatnika jest niezgodne z art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego z powodu nie zawiadomienia go o wszczęciu postępowania. Według Izby Skarbowej zarzut powyższy jest bezpodstawny ponieważ w postępowaniu Urzędu Skarbowego nie występują żadne formalne nieprawidłowości. Pracownicy Urzędu Skarbowego w [...] przeprowadzający wymienione kontrole posiadali prawidłowe upoważnienia do przeprowadzenia kontroli ( Nr [...] - karta Nr [...]. Upoważnienie to zostało okazane Podatnikowi ,co potwierdził pieczęcią i podpisem. W protokole z kontroli zawarta została informacja o tym ,że J. D. nie spełnił wymogów do zwolnienia z podatku od towarów i usług za 1994r. i w związku z tym jest zobowiązany do uiszczenia należnego podatku i sankcji określonych w art. 27 ust. 5 pkt 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług. Opisanym wyżej postępowaniem Urząd Skarbowy wszczął postępowanie zmierzające do wydania zaskarżonej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. D. podniósł również , że przed kontrolą stanowiącą podstawę wydania zaskarżonej decyzji Urząd Skarbowy przeprowadził kontrole w dniach [...] i [...] 1994 r. W czasie tych kontroli Urząd Skarbowy nie przedstawił Mu podanych w późniejszej kontroli zarzutów dotyczących podatku od towarów i usług. Odpowiadając na ten zarzut Izba Skarbowa wyjaśnia , że postępowanie Urzędu Skarbowego przeprowadzone w dniach [...] i [...] 1994r. ( karta Nr 12 -13) związane było z -koniecznością zebrania danych niezbędnych do załatwienia wniosku Podatnika o odstąpienie od poboru podatku dochodowego. Postępowanie to przeprowadzone zostało w Urzędzie Skarbowym w [...]. W czasie tego postępowania nie badano zasadności korzystania przez Podatnika ze zwolnienia z podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podkreślenia wymaga , że to na stronie skarżącej ciążył obowiązek złożenia oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku od towarów i usług oraz zgłoszenia rejestracyjnego. Zatem ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podatniku. Odmowa uznania pisma skarżącego z dnia [...] 1994r. za spełniającego wymogi oświadczenia jest całkowicie zasadna z przyczyn naprowadzonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec braku innych dowodów na dopełnienie przez podatnika ciążących na nim obowiązków brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń organów podatkowych w tym zakresie. Pozostałe zarzuty skarżącego również nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 61 kpa , gdyż czynność kontrolna na gruncie kpa spełniała przesłanki wszczęcia postępowania , a w kontroli skarżący brał udział. Dlatego zaskarżona decyzja w części odnoszącej się do określenia podatku od towarów i usług jest zgodna z prawem. Natomiast skargę uwzględniono w odniesieniu do części decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 kwietnia 1998r. sygn. akt. K 17/97 ( OTK 1998/3/30). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par. 1 ust.1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) . Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne .na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tym , że na podstawie art.97 § 2 w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Dlatego też o kosztach orzeczono w oparciu o art.55 ust.1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz.368).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło