I SA/Kr 243/14

|Sygn. akt I SA/Kr 243/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2014 r., sprawy ze skarg Prokuratora Rejonowego w Krakowie Krowodrzy na uchwały Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 26 listopada 2009 r. Nr XLI/195/09 oraz z dnia 21 listopada 2011 r. Nr XVI/76/2011 w sprawie określenia wzorów formularzy do podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego w części obejmującej treść: "uprzedzony o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu Karnego oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą" - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w opisanej wyżej części - Uchwałą Nr XLI/195/09 z dnia 26 listopada 2009 r. - wydaną w oparciu o przepisy art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 6 ust 13 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz.613 ze zm.), art. 6a ust 11 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz art. 6 ust 9 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.) - Rada Gminy Jerzmanowice-Przeginia określiła wzory formularzy do wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego. W załącznikach do uchwały określono wzór informacji o nieruchomościach, obiektach budowlanych, gruntach i lasach, w których zawarto sformułowanie "oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne ze stanem faktycznym oraz znana jest mi odpowiedzialność karna z składanie fałszywych zeznań (art. 233 Kodeksu karnego)" (tak załącznik nr 1, część K i L) czy też "oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne ze stanem faktycznym oraz znane mi są przepisy kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością" (tak załączniki: nr 2, część H; nr 3, część H oraz nr 4 część H ). Uchwała ta w całości została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Prokuratora Rejonowego w Krakowie Krowodrzy. Zaskarżonej uchwale zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, to jest art. 18 ust. 2 pkt 8, art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. art. 6 ust 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym przez nałożenie na podatników obowiązku składania oświadczenie zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej bez podstawy prawnej w związku z czym zażądano stwierdzenie nieważności tejże uchwały w całości. W ocenie Prokuratora wymienione przepisy - podane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 kodeksu karnego oraz o odpowiedzialności z kodeksu karnego skarbowego, a zatem przytoczone wyżej sformułowania zawarte w części L załącznika nr 1 oraz w części H załączników 2,3,4 do zaskarżonej uchwały wykraczają poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy - a uchwała w tym zakresie została wydana bez podstawy prawnej, a zatem jest sprzeczna z prawem. Przepisy ustawy o podatku rolnym, podatku leśnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla rady w tym zakresie nie można domniemywać. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, względnie o stwierdzenie nieważności uchwały tylko we wskazanej. Jakkolwiek organ przyjął za słuszną argumentację strony skarżącej, zwrócił jednak uwagę, że zakwestionowana uchwała została już uchylona mocą uchwały Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 21 listopada 2011 r., która została z kolei uchylona uchwałą z dnia 27 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Sąd administracyjny w ramach tej kontroli uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 w/w ustawy). Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części. Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie jednostki samorządu terytorialnego mają kompetencje do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie (art. 168 Konstytucji RP) Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach. Przepis art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. Analogiczne upoważnienie dla organu stanowiącego gminy zawiera przepis art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym. W/w przepisy – powołane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 kodeksu karnego, jak również o odpowiedzialności z kodeksu karnego skarbowego a zatem sformułowania zawarte w poz. K i L załącznika nr 1 oraz poz. H załączników nr 2,3,4 do zaskarżonej uchwały wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy Jerzmanowice-Przeginia. Warunkiem odpowiedzialności karnej z kodeksu karnego oraz kodeksu karnego skarbowego za podanie danych niezgodnych z prawdą jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Słuszne jest zatem stanowisko, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej, to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Wskazane przepisy ustawy o podatku rolnym, podatku leśnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla organu stanowiącego gminy w tym zakresie nie można domniemywać. Odnosząc się z kolei do argumentu z odpowiedzi na skargę że zaskarżona uchwała została uchylona uchwałą Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia Nr XVI/76/2011 z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych, a ta uchwała została z kolei uchylona uchwałą Nr XLVII/264/2014 z dnia 27 kwietnia 2014 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych, skonstatować należy, że przedmiotem postępowanie było stwierdzenie nieważności przedmiotowego zapisu uchwały, która obowiązywała od dnia 1 stycznia 2010 r. Zatem do czasu zastąpienia kwestionowanej uchwały nową uchwałą, obowiązywała ona przez pewien czas i rodziła skutki prawne dla podatników. W uchwale z dnia 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/94, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie". Skuteczne uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. W przypadku, gdy zaskarżona uchwała mogła wywołać skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku zachodzi konieczność oceny legalności zaskarżonego aktu. Sama zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. W razie ustalenia, że zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera zaś skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały tj. ex tunc. Mając zatem na uwadze, że brak było podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej wynikającej z kodeksu karnego oraz z kodeksu karnego skarbowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały w zakresie określonym w sentencji.