I SA/Kr 243/21

WyrokWSA w Krakowie2021-08-04

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Bogusław Wolas, Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Aresztu Śledczego, jako jednostka budżetowa, może uzyskać umorzenie należności z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego ze względu na ważny interes jednostki lub interes publiczny, biorąc pod uwagę koszty modernizacji i wydatki związane z pandemią COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż przedstawione przez Dyrektora Aresztu Śledczego argumenty, w tym koszty modernizacji i wydatki związane z pandemią COVID-19, nie stanowią wystarczającej przesłanki do umorzenia należności z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego. Brak obiektywnych dowodów na istnienie ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego uzasadnia odmowę umorzenia.
Stan faktyczny
Dyrektor Aresztu Śledczego w K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia należności z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego. Skarżący argumentował, że jako jednostka budżetowa ponosi znaczne koszty modernizacji i wydatki związane z pandemią COVID-19, co przemawia za istnieniem ważnego interesu jednostki lub interesu publicznego. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że przedstawione okoliczności nie uzasadniają przyznania ulgi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Bogusław Wolas WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi Dyrektora Aresztu Śledczego w K. na Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 15 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 października 2020 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Dyrektora Aresztu Śledczego w K. przy ul. [...] od decyzji ZDMK nr [...] z dnia 10/06/2020 r. o odmowie udzielenia ulgi poprzez umorzenie należności w całości (tj. 35 370,00 zł) z uwagi na czasowe zajęcie pasa drogowego. Na powyższe postanowienie organu II instancji skargę wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżący podniósł m.in., iż przedmiotowe odwołanie od w/w decyzji wniesiono w ustawowym terminie. Przełożono stosowną dokumentację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego wydało decyzję z 15 grudnia 2020 r. nr [...] którą uwzględniło w całości skargę i uchyliło w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt [...] Jednocześnie w pkt 3 sentencji decyzji utrzymano w mocy decyzję organu I instancji nr [...] z dnia 10 czerwca 2020r. Kolegium wyjaśniło, iż dwukrotnie wzywało organ (o czym informowana była również Strona) o przedstawienie dowodu na okoliczność w jaki sposób złożono odwołanie, gdyż w aktach brak było stosownej koperty, która sugerowałaby nadanie odwołania za pośrednictwem operatora pocztowego. Dopiero po rozmowie telefonicznej (notatka w aktach sprawy) z pracownikiem ZDMK ustalono, że odwołanie wniesiono osobiście - tj. po upływie ustawowego terminu. W świetle przestawienia przez Stronę Skarżącą istotnych dowodów potwierdzających, iż odwołanie wniesiono jednak w terminie (z czego wynika, iż pracownik ZDMK wprowadził w błąd organ II instancji) wskazać należy, iż przedmiotowa skarga zasługuje w całości na uwzględnienie. Analizując sprawę merytorycznie Kolegium zauważyło, że decyzją uznaniową ZDMK nr [...] z dnia 10/06/2020 r. orzekł o odmowie udzielenia ulgi poprzez umorzenie w całości należności (tj. 35 370,00 zł) za czasowe zajęcie pasa drogowego przez w/w Areszt Śledczy. W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in. na art. 60 i art. 64 ustawy o finansach publicznych. Podniesiono, iż wniosek o umorzenie przedmiotowej należności złożono w dniu 12/05/2020 r., a dnia 14/05/2020 r. uregulowano należność. W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji organu I instancji i udzielenie ulgi w spłacie należności pieniężnych wynikających z decyzji administracyjnej z dnia 6/04/2020 r. ws. czasowego zajęcia pasa drogowego lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzji zarzucono naruszenie m.in.: - art. 7 Konstytucji RP; - art. 7 w zw. z art. 77 Kpa, poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny okoliczności faktycznych sprawy. Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6)należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności; 6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe; 7)dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8)pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Artykuł 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych stanowi, że należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może: z urzędu umarzać w całości - w przypadku gdy zachodzi jedna z okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1-4; 2. na wniosek zobowiązanego: a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Zgodnie art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Według art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis stosuje się w niniejszej sprawie odpowiednio - organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: - odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; - odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek; - umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Wnioskiem z dnia 17.04.2020 r. i 12.05.2020 r. Strona zwróciła się do organu I instancji o zastosowanie ulgi w formie w formie umorzenia w całości (35 370,00 zł) należności z tytułu opłaty za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej. Zobowiązany uzasadnił swój wniosek faktem, iż jest jednostką budżetową działającą w ramach Ministerstwa Sprawiedliwości, która ponosi znaczne koszty związane z procesami modernizacji i dostosowywaniem do wymogów stawianych przez Unię Europejską. W tym miejscu należy stwierdzić, iż aby możliwe było zastosowanie ulg, określonych w art. 64 ustawy o finansach publicznych, musi zostać spełniona co najmniej jedna z wymienionych w art. 67a Ordynacji podatkowej przesłanek -"ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". O tym, co w określonej sytuacji stanowi ważny interes dłużnika lub interes publiczny, rozstrzyga organ uprawniony do udzielenia ulgi. W doktrynie prawa podatkowego oraz orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika (dłużnika) należy rozumieć nadzwyczajne względy, co do zasady o charakterze losowym i od podatnika niezależnym, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji. Istnieje również pogląd, iż pojęcie to należy widzieć nieco szerzej, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków, np. związanych z kosztami leczenia członków najbliższej rodziny podatnika (por. wyrok NSA z 2 września 1999 r., SA/Sz 1753/98; por. B. Dauter, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wyd. IV, Warszawa 2007). Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Możliwość umorzenia opłaty (w całości czy też części), została uregulowana w ten sposób, że organ w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony, lub interesem publicznym może dokonać tej czynności. Faktem jest, że umorzenie jest pozostawione do uznania organu. Polega to na przyznaniu organowi możności dokonywania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami (rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem strony bądź oddalające wniosek) ale tylko w sytuacji zaistnienia określonych przesłanek z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Natomiast nie ma uznaniowości organu w zakresie ustalenia ww. przesłanek. Uznaniowość nie oznacza dowolności, a organ związany jest przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § l i art. 80 Kpa., jak również przywołanymi przepisami prawa materialnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza - zgodnie z art. 7 Kpa. - załatwienie sprawy, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wobec złożonego wniosku przeprowadzono postępowanie w sprawie i trafnie przyjęto, iż przedstawione przez Wnioskodawcę argumenty nie mogą same w sobie stanowić przesłanek do umorzenia w/w należności. Kolegium wskazało, iż -uwzględniając wyjaśnienia Strony zawarte w odwołaniu - zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji. Zdaniem składu orzekającego Strona nie wykazała, by w jej przypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie w/w ulgi zgodnie z wnioskiem. W ramach kontroli instancyjnej, Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji i dodało, że zasadne jest utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, gdyż decyzja ta jest w ocenie Kolegium prawidłowa. Stanowisko organu I instancji znajduje uzasadnienie prawne i faktyczne. Decyzja organu I instancji została podjęta po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania administracyjnego. Na to rozstrzygnięcie został wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucono naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa administracyjnego tj: - zasady prawdy obiektywnej, tj. art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa oraz w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny okoliczności faktycznych sprawy, w wyniku czego poczyniono błędne ustalenia, że w prawie nie występuje ważny interes zobowiązanego bądź interes publiczny, - art. 77 § 4 Kpa poprzez nieuwzględnienie faktów znanych organowi z urzędu, - art. 64 ust. 1 a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez przyjęcie, że nie zaszły przesłanki do udzielenia ulgi stronie skarżącej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Skarżący jest, jednostką budżetową działającą w ramach Ministerstwa Sprawiedliwości. Przydzielone tej jednostce środki finansowe winny być przede wszystkim przeznaczone na zapewnienie osobom osadzonym ustawowych warunków bytowych. Skarżący oprócz tych specyficznych warunków i do spełnienia, ponosi również inne wydatki. Są to m.in. koszty związane z procesami modernizacji i dostosowaniem do wymogów stawianych przez Unię Europejską. Ponadto w dobie kryzysu związanego z COVID - 19 Skarżący zobligowany jest do ponoszenia kosztów w zakresie wymaganego przepisami zabezpieczenia jednostki przed skutkami epidemii. Znaczna część środków finansowych przewidziana na działania remontowe czy też zakupy materiałów eksploatacyjnych została przeznaczona na zabezpieczenie potrzeb w zakresie zakupu środków do przeciwdziałania zakażeniom koronawirusem funkcjonariuszy, pracowników oraz osób przebywających w Areszcie Śledczym w K.. Opłata za zajęcie pada drogowego drogi publicznej została uiszczona w całości, ale jej zapłata wymusiła konieczność ograniczeń związanych z realizacją należności dla osadzonych. Zdaniem Skarżącego z przedstawionych przez nią argumentów odnoszących się do stanu faktycznego można wyprowadzić wniosek , że zastosowaniem ulgi przemawia interes publiczny. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi. W myśl art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 374 ze zm.), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały powiadomione. Ponadto, dopuszczalność rozpoznania przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym na podstawie powołanego wyżej przepisu potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 (dostępna na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 22 października 2020 r. sygn. akt II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18 w sytuacji objęcia strefą czerwoną, skierowanie sprawy celem rozpoznana na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony. Podobnie orzekł NSA w postanowieniu z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II FSK 2207/18. Sąd w obecnym składzie ww. poglądy podziela. W konsekwencji, skierowanie niniejszych spraw na posiedzenie niejawne nie ma charakteru dowolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu I i II instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji I i II instancji. W konsekwencji skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305 t.j.) powoływana dalej jako u.f.p., należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Zgodnie z art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, z późn. zm.). Nie ulega wątpliwości, że umorzenie należności, o które wnosił Skarżący mieści się w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że organ może ale nie musi uwzględnić żądania strony. Przesłankami do uwzględnienia wniosku strony o umorzenie nieopodatkowanych należności budżetowych jest jak wskazano w przepisie art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a u.f.p. ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Organ stosując się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ma zatem obowiązek wszechstronnie prowadzić postępowanie i w sposób wyczerpujący ustalić okoliczności faktyczne sprawy, a następnie uzasadnić, czy dać prymat indywidualnemu interesowi strony, czy może uwzględniać interes publiczny, o ile zachodzą powyższe przesłanki. Innymi słowy organ powinien dokonać wyważenia tych interesów i zdecydować czy któryś z nich zasługuje na ochronę skutkującą umorzeniem nałożonego zobowiązania. Przy ustalaniu przesłanki słusznego interesu strony konieczne będzie ustalenie sytuacji materialnej strony, w tym ewentualnie szczególnych okoliczności wpływających na tę sytuację. Zarazem jednak interes ten musi być na tyle istotny, że jego pominięcie skutkowałoby wyraźne dostrzegalnymi, negatywnymi konsekwencjami dla strony. Z kolei, jak wskazywane jest to w doktrynie odwołanie się do interesu publicznego wymaga każdorazowo dokonywania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak np. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej (zob. S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 255). Nadto trzeba zwrócić uwagę, że spłata zobowiązań o charakterze publicznym wobec budżetu państwa lub gminy korzysta z pierwszeństwa w porównaniu ze spłatą zobowiązań zaciągniętych wobec prywatnych osób prawnych lub fizycznych, a dysponowanie ograniczonymi środkami finansowymi nie stanowi wystarczającej przesłanki do udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie renty planistycznej (por. wyrok WSA w Opolu z 21. 02. 2018 r. sygn. akt I SA/Op 444/17). Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalać należy z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości. W orzecznictwie i piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia "ważnego interesu zobowiązanego" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Z kolei przesłankę interesu publicznego interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Jeszcze raz podkreślić należy, że decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej; takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ administracji publicznej prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA, sygn. akt I SA/Gd 1507/00). Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że zarówno organ I instancji, jak również organ odwoławczy, dokonały prawidłowej analizy wystąpienia przesłanki ważnego interesu dłużnika i interesu publicznego. W uzasadnieniach swych decyzji, konfrontując ww. przesłanki udzielenia ulgi ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, organy należycie wyjaśniły stronie przyczyny odmowy umorzenia przedmiotowej należności. Podzielić przy tym należy stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że Skarżący nie wykazał dlaczego w niniejszej sprawie zaszły przesłanki ważnego interesu publicznego. Wniosek uzasadniła jedynie tym, że ponosi znaczne koszty związane z modernizacją zakładu a jako nadzwyczajną sytuacje przestawiła wzrost wydatków związanych z zabezpieczeniem sanitarnych przed wirusem SARS -COV 2. Zwrócić jednak należy , że Skarżący będąc jednostką budżetową funkcjonuje w oparciu o środki finansowe przyznane z budżetu Państwa. Wydatki związane z modernizacja Aresztu nie są zatem żadnymi nadzwyczajnymi wydatkami, lecz są wyrazem bieżącego funkcjonowania jednostki w ramach wymogów stawianych również przez Unię Europejską. Również wydatki związane z zakupem środków do przeciwdziałania zakażeniom korona wirusem pomimo, że na pewno nie występowały w poprzednich latach, nie są wyjątkowe i nadzwyczajne szczególnie w świetle przedstawionej kondycji finansowej Skarżącego. Z przedstawionych przez Skarżącego dokumentów wynika, że na dzień składania wniosku o umorzenie Areszt Śledczy nie posiadał żadnych zobowiązań wymagalnych ani zaległości. Podkreślić ponadto należy, że ponoszenie takich wydatków w czasie pandemii, jest powszechne i dotyczy praktycznie wszystkich podmiotów funkcjonujących w przestrzeni publicznej jak i zwykłych obywateli. Istotną okolicznością, świadczącą o dobre sytuacji finansowej Skarżącego jest również fakt, iż zaraz po złożeniu wniosku zaległość będąca podstawą wniosku została opłacona. Również sam fakt dokonania stosownych przesunięć środków finansowych nie spowodował jakiś nadzwyczajnych reperkusji a jedynie świadczy o typowych działaniach w ramach polityki budżetowej jednostki. Sąd dodatkowo akcentuje, że dla udzielenia ulgi poprzez całkowite umorzenie należności, nie jest wystarczające subiektywne przekonanie dłużnika, że taki jest właśnie jego interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności tego nie potwierdzają. Oceniając okoliczności wskazane we wniosku i przedstawione na ich poparcie dowody jakim dysponowały organy na etapie rozpoznawania żądania strony, organy administracyjne przyjęły, że nie potwierdzają one wystąpienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego ani interesu publicznego . W ocenie Sądu, stanowisko to znajduje potwierdzenie w zgromadzonym prawidłowo przez organy materiale dowodowym, który został należycie zbadany i oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co potwierdzają uzasadnienia wydanych decyzji. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło