I SA/Kr 2471/03

WyrokWSA w Krakowie2006-06-29

Skład orzekający: NSA Józef Gach, WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka przejmująca przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym, na podstawie umowy leasingu, w której Skarb Państwa jest właścicielem środków transportowych, jest zobowiązana do ponoszenia podatku od środków transportowych, mimo że umowa leasingu nakłada na nią obowiązek pokrycia tych świadczeń?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa leasingu, w której Skarb Państwa jest właścicielem środków transportowych, może nakładać na przejmującego obowiązek pokrycia podatku od środków transportowych. Obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu, ale umowa cywilnoprawna może zobowiązać inną stronę do pokrycia tych zobowiązań. Ponadto, spółka przejmująca przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym, na podstawie przepisów o komercjalizacji i prywatyzacji, wchodzi we wszystkie prawa i obowiązki podatkowe zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego, w tym dotyczące podatku od środków transportowych.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej Spółka z o.o. w T. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za okres od lutego do grudnia 2002r. Skarżący argumentował, że od 1.02.2002r. podatek powinien uiszczać Skarb Państwa jako właściciel środków transportowych, na podstawie umowy leasingu. Organy podatkowe uznały, że skarżący jest zobowiązany do ponoszenia podatku na podstawie § 10 ust. 1 aktu notarialnego, który nakładał na niego obowiązek ponoszenia wszelkich świadczeń publicznych związanych z przedmiotem umowy, w tym podatku od środków transportowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr) Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Ewa Michna Protokolant: Bożena Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2006r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej Spółka z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 listopada 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za okres od lutego do grudnia 2002r. - skargę oddala- ISAKR 2471/03 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją po rozpoznaniu odwołania - utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...].11.2003r sygn. akt [...] o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku od środków transportowych za okres od lutego do grudnia 2002r w wysokości 193135zł 13 gr . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustalono , że aktem notarialnym z dnia [...]01.2002r A Nr [...] Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę oddał przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym , w tym samochody ciężarowe i autobusy ,do odpłatnego używania Przedsiębiorstwu Komunikacji Samochodowej zwanymi w tej umowie odpowiednio " oddającym" i " przejmującym" . W związku z tym " przejmujący" złożył w dniach [...].01 i [...].04 2002r wykazy posiadanych środków transportowych i uiszczał podatek od tych środków , a w dniu [...].11.2002r - wniosek o stwierdzenia nadpłaty w tym podatku , co uzasadnił tym , że zgodnie z art.9 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz.U..z 2002r Nr 9 poz. 84) obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych , na które środki te są zarejestrowane. W przypadku zamiany właściciela środka transportowego , obowiązek podatkowy ciąży na poprzednim właścicielu do końca miesiąca , w którym nastąpiło przeniesienie własności . Zgodnie zaś z § 1 pkt 6 aktu notarialnego z dnia [...].01.2002r A Nr [...] " z zastrzeżeniem postanowień niniejszej umowy przedmiot umowy pozostaje przez cały czas trwania umowy własnością oddającego tj. Skarbu Państwa ". Zatem od 1.02.2002r podatek od środków transportowych powinien uiszczać jako ich właściciel Skarb Państwa . Ze stanowiskiem tym organ I instancji nie zgodził się i wyjaśnił , że § 10 ust.1 w/w aktu notarialnego " Przejmujący jest zobowiązany się do ponoszenia wszelkich świadczeń publicznych (...) związanych bezpośrednio z przedmiotem umowy . W skład tych świadczeń wchodzi podatek od środków transportowych . Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie , w pełni podzielił stanowisko organu I instancji . Z rozstrzygnięciem tym PKS Sp. z o.o. nie zgodziła się i w skardze wniosła o uchylenie decyzji SKO sygn. akt [...] i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanych z naruszeniem art.217 Konstytucji RP , art.93e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja Podatkowa (Dz.U.Nr.137 poz.926 ze zm.) i art. 9 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Skarga jest nieuzasadniona , gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem . Nie ulega wątpliwości , że § 10 ust.1 w/w aktu notarialnego nakładał na skarżącego obowiązek pokrycia podatku od środków transportowych oddanych jemu do używania na podstawie tej umowy . Drugą stroną tej umowy był bowiem Skarb Państwa i na nim jako właścicielu środków transportowych ciążył obowiązek podatkowy .Mógł więc nałożyć takie zobowiązanie na skarżącego . Wypada zaznaczyć z tym miejscu , że inaczej niż twierdzi skarżący , nie chodzi tu " o przeniesienie w drodze umowy cywilnoprawnej obowiązku podatkowego , który jest obowiązkiem osobistym ''ale '' o zobowiązanie do pokrycia zobowiązań podatkowych istniejących , względnie tych, które dopiero powstaną ". Nie byłoby to więc rzeczywiście niemożliwe - cesja zobowiązania podatkowego ( zmiana podmiotu tego zobowiązania ) ale zobowiązanie względem Skarbu Państwa , leasingującego prywatyzowane mienie , wynikające z warunków leasingu , co jest oczywiście dozwolone . Analogiczne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku III RN 29/97 z 5.06.1997r . Jednakże zwrócić należy uwagę na to , że inny zapis umowy leasingowej tj.§1 pkt 6 dotyczący Skarbu Państwa jako podmiotu , któremu przez cały czas trwania tej umowy przysługuje własność jej podmiotu , może budzić wątpliwości .Wykreślenie Państwowego Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej, do którego należało prywatyzowane przedsiębiorstwo , nastąpiło bowiem w czasie trwania tej umowy . Można więc bronić poglądu , iż do tej daty właścicielem autobusów i samochodów było to przedsiębiorstwo ( zob. również dalej idący pogląd w komentarzu do art.94 ustawy Ordynacja Podatkowa z 2003r autorstwa St. Babiarza i innych Wyd. Prawnicze Lexis Nexis str.357. Zatem przez część trwania okresu umowy leasingowej podatnikiem podatku od środków transportowych mogło być również to przedsiębiorstwo . Do tych zobowiązań podatkowych miałaby zastosowanie instytucja następstwa prawnego uregulowana w art.93 § 1 , art.93d,93e,94 i 95 ustawy Ordynacja Podatkowa . Przepisy te stanowią odpowiednio : -" Osoba prawna związana ( powstała) w wyniku łączenia się : 1) osób prawnych, 2) osobowych spółek handlowych 3) osobowych i kapitałowych spółek handlowych 4) wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki każdej z łączących się osób lub spółek". - "Przepisy art.93 - 93c mają zastosowanie również do praw i obowiązków wynikających z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego". - "Przepisy art.93 93d stosuje się w zakresie , w jakim odrębne ustawy , umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz inne ratyfikowane umowy międzynarodowe , których stroną jest Rzeczpospolita Polska . - "Przepisy art.93 § 1 , art.93d i art.93e z zastrzeżeniem art.95 , stosuje się również do nabywców przedsiębiorstw państwowych oraz do spółek , któ®e na podstawie przepisów o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych nabyły lub przejęły te przedsiębiorstwa " oraz - § 1." Odpowiedzialność nabywców lub spółek , o których mowa w art.94 z tytułu : 1) odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych zlikwidowanego przedsiębiorstwa 2) oprocentowania przypadających do zwrotu zaliczek naliczonego podatku od towarów i usług 3) ograniczona jest do odsetek ( oprocentowania ) naliczonych do dnia wykreślenia przedsiębiorstwa z rejestru przedsiębiorstw państwowych. 4) § 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do odpowiedzialności Skarbu Państwa lub gminy , powiatu albo województwa z tytułu oprocentowania , nadpłat oraz oprocentowania zwrotu różnicy podatku od towarów i usług " Z przepisów tych wynika , że m. in. spółka kapitałowa , która na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1996r , z komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych ( Dz.U. Nr 118, poz.561 ze zm.)przejęła przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego wchodzi w we wszystkie prawa i obowiązki podatku zlikwidowanego przedsiębiorstwa państwowego . Wyjątek od tego zakresu ( przedmiotowego) następstwa prawnego wynika np. z art. 95 ustawy Ordynacja podatkowa , art.9 ust.3-5 ustawy z dnia 15 lutego 1992r o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. z 2000r Nr 54 poz.654 ze zm.) . Wśród tych wyjątków brak jest dotyczącego podatku od środków transportowych . Tym samym skarżąca jako następca prawny odpowiada za ten podatek za okres , w którym podatnikiem było zlikwidowane przedsiębiorstwo państwowe. Jest to odpowiedzialność powstała ex lege . Zatem nie wymaga się tu wydania jakiejkolwiek decyzji . Z tych względów Sąd działając na podstawie art.155 uppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło