I SA/Kr 2484/01
WyrokWSA w Krakowie2004-12-29
Skład orzekający: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, NSA Józef Gach, Asesor WSA Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług, złożony w sytuacji, gdy przepisy ustawy przewidują odrębny tryb zwrotu podatku (tzw. zwrot bezpośredni), powinien zostać rozpoznany co do meritum, czy też powinien zostać umorzony jako bezprzedmiotowy?Ratio decidendi
Wnioski o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług nie powinny zostać rozpoznane co do meritum, jeśli przepisy ustawy przewidują odrębny tryb zwrotu podatku (tzw. zwrot bezpośredni). W takiej sytuacji, różnica podatku nie jest nadpłatą, a jedynie do jej oprocentowania stosuje się przepisy o oprocentowaniu nadpłaty. Organy podatkowe, które bezpodstawnie zastosowały przepisy o stwierdzeniu nadpłaty, rażąco naruszyły przepisy Ordynacji Podatkowej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za określone miesiące 1999 r., składając jednocześnie korekty deklaracji VAT-7. Urząd Skarbowy decyzjami stwierdził zaniżenie zwrotu różnicy podatku. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzje organu I instancji. Spółka wniosła skargę, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i podnosząc, że oprocentowanie nadpłat znajduje oparcie w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Sąd uchylił zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji, a także stwierdził nieważność decyzji Urzędu Skarbowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego, a także stwierdził nieważność decyzji Urzędu Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Sędziowie: NSA Józef Gach (spr.) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2004 r. spraw ze skarg [...] Spółka z o.o. w [...] na decyzje Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] 2001 r. Nr [...], Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] 1999 r. I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. stwierdza nieważność decyzji Urzędu Skarbowego [...] Nr [...],[...],[...][...],[...],[...],[...] z dnia [...] 2000 r. oraz Nr [...] , [...],[...] , [...] z dnia [...] 2000 r. za miesiące [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] 1999 r.
[...] sp. z o.o. w [...] wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące od [...] do [...] 1999 r., z wyjątkiem miesiąca [...]. Jednocześnie złożyła ona korekty deklaracji VAT-7 za te miesiące. Urząd Skarbowy [...] decyzjami z dnia [...] 2000r. stwierdził zaniżenie zwrotu różnicy podatku w odpowiednich kwotach za miesiące od [...] do [...] 1999 r. z wyjątkiem miesiąc [...]. Jako podstawę prawną wskazał m.in. art. 79 § 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) (zwanej dalej "o. p." ), mówiący, że wniosek o stwierdzenie nadpłaty może złożyć podatnik podatku od kosztów i usług, który w deklaracji VAT-7 wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości wyższej niż należnej i wpłacił zadeklarowany podatek albo wykazał kwotę podatku przypadającego do zwrotu w wysokości mniejszej od należnej.
Od wymienionych decyzji z dnia [...] 2000 r. nie zostały złożone odwołania. Zatem decyzje te stały się ostateczne.
"[...]" Sp. z o.o. wniosła także o oprocentowanie nadpłat.
Urząd Skarbowy [...] decyzjami z dnia [...] 2000r. odmówił kolejnemu wnioskowi a Izba Skarbowa w [...] - po rozpatrzeniu odwołania "[...]" sp. z o.o. utrzymała w mocy decyzje organu l instancji.
W skardze "[...]" Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i podniosła, że oprocentowanie kwot nadpłat znajduje oparcie w art.21 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) zwanej dalej "u.p.t.u."
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).zwanej dalej "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy moc biegu nie będąc jednak związany zarzutami i stanowiskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności ( § 2). Zgodnie z art. 135 tej ustawy "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów, czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia". Cytowane przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie.
Wnioski skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług nie powinny były zostać rozpoznane co do meritum, gdyż stała temu na przeszkodzie treść art. 80 § 2 Ordynacji Podatkowej. W myśl tego przepisu art. 79 § 1 pkt 2 lit. b nie stosuje się, jeżeli przepisy ustawy przewidują odrębny tryb zwrotu podatku. Przepisami odrębnymi są tu przepisy art. 21 u.p.t.u., których ratio legis stanowi charakter różnicy podatku do tzw. zwrotu bezpośredniego. Mianowicie różnica ta nie jest nadpłatą. Jedynie do jej oprocentowania stosuje się przepisy o oprocentowaniu nadpłaty, co wynika z art. 21 ust. 7 u.p.t.u. Przepis ten stanowi bowiem, że różnicę podatku nie zwróconą przez urząd skarbowy w terminie, o którym mowa w ust. 6, traktuje się jako nadpłatę podatku podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów o zobowiązaniach podatkowych. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w literaturze przedmiotu. I tak np. A Huchla, W : C Kosikowski i inni " Ustawa Ordynacja Podatkowa" Komentarz Dom Wydawniczy ABC 2000r. s. 249 i wyjaśnił , że " Nie stosuje się reguły wskazanej w poprzedzającym punkcie komentarza (lit. d), jeżeli przepisy szczególne przewidują inny tryb zwrotu podatku i wtedy wyłączone jest też stosowanie art. 79 § 1 pkt 2 lit. "b" o.p.
W tym zakresie mają zastosowanie w szczególności art. 21 u.p.t.u" nadpłatę podlegającą oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobranych od zaległości podatkowych.
Skoro w sprawie organy podatkowe bezpodstawnie zastosowały w niniejszej sprawie przepisy o stwierdzeniu nadpłaty, to rażąco naruszyły art. 80 § 2 o.p.
Z tego względu Sąd na podstawie art. 247 § 1 pkt. 3 o.p. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność decyzji organu l instancji o zaniżeniu zwrotu różnicy podatku za miesiące od [...] do [...] 1999 r. z wyjątkiem miesiąca [...].
Zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ten umorzył jako bezprzedmiotowe postępowania w tych sprawach.
Warto w tym miejscu zwrócić również uwagę na to, że stanowiące załączniki do wniosków strony skarżącej o stwierdzenie nadpłat korekty deklaracji VAT-7 były przedwczesne. Art. 81 § 1 pkt 2 o.p. zezwalał bowiem na takie korekty dopiero po wydaniu decyzji o stwierdzenie nadpłat. Organy podatkowe nie mogły zaś zastąpić podatnika w realizacji prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Podatnik mógł to uczynić bowiem tylko w deklaracji VAT-7. Skoro w niniejszej sprawie korekty tych deklaracji były jak to wykazano wyżej bezskutecznie, to i z tego powodu brak było podstaw do stwierdzenia nadpłaty. Stan prawny nie uległ tu zmianie. W szczególności do innego wniosku prowadzi treść art. 73 § 1 pkt 6 o. p. W myśl tego przepisu nadpłata powstaje z chwilą złożenia korekty deklaracji w podatku od towarów i usług obniżającej wysokość zobowiązania podatkowego w związku ze zwiększeniem kwoty podatku naliczonego w rozumieniu przepisów w podatku od towarów i usług. W sprawie korekta deklaracji VAT-7 miała inny charakter. Mianowicie polegała z reguły na podwyższeniu różnicy podatku do tzw. zwrotu bezpośredniego w związku ze zwiększeniem kwoty podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Skoro w sprawie brak było podstawy prawnej do stwierdzenia nadpłat, to brak było również takiej podstawy do ich oprocentowania na podstawie art. 77 o.p.
W skardze wskazano jeszcze na inną podstawę do oprocentowania nadpłat, tj. art. 21 ust. 7 u.p.t.u. Przepis ten nie dotyczy jednak oprocentowania nadpłat.
Z tego względu Sąd uchylił również zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu l instancji w sprawie oprocentowania nadpłat. Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji również umorzy postępowanie w tych sprawach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło