I SA/Kr 2499/01
WyrokWSA w Krakowie2004-10-08
Skład orzekający: Józef Gach, Grażyna Jarmasz, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za określony miesiąc, ma obowiązek uwzględnić podatek naliczony z faktury podlegającej rozliczeniu za okres wcześniejszy, nawet jeśli podatnik nie otrzymał pierwotnej faktury, a jedynie jej duplikat?Ratio decidendi
Organ podatkowy, wydając decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za określony miesiąc, jest obowiązany uwzględnić podatek naliczony z faktury podlegającej rozliczeniu za okres wcześniejszy, nawet jeśli podatnik otrzymał jedynie duplikat faktury. Brak jest podstaw do pozbawienia podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony wynikający z faktury, jeśli wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w swojej deklaracji, a organ nie ustalił z całą pewnością, że podatek ten nie został ujęty w rozliczeniu.Stan faktyczny
Spółdzielnia Inwalidów "N" ZPChr wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, która określiła Spółdzielni zobowiązanie podatkowe w VAT za miesiąc marzec 1999 r. Spółdzielnia obniżyła podatek należny o podatek naliczony z faktury VAT, której kopii organ kontroli krzyżowej nie posiadał. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów ograniczających prawo do odliczenia VAT.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Gach (spr) Sędziowie Grażyna Jarmasz WSA Bogusław Wolas WSA Protokolant Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2004r sprawy ze skargi Spółdzielni Inwalidów "N" Zakład Pracy Chronionej w [...] na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia 10 października 2001 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1999r I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ( [...] złotych).
Zaskarżoną decyzją Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] 2001 r. sygn. [...] została utrzymana w mocy decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej w [...] nr [...] z dnia [...] .2001 r., którą Spółdzielni "N" ZPChr w [...] określano za miesiąc [...] 1999r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł , zaległość podatkową w kwocie [...] zł , odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w deklaracji VAT-7 za miesiąc [...] 1999r. podatnik obniżył kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturze VAT [...] z dnia [...]1999r. wystawionej przez G. S. Przeprowadzona kontrola krzyżowa wykazała, iż nie posiada kopii tej faktury.
W skardze na wymienioną decyzję Izby Skarbowej Spółdzielnia wniosła o jej uchylenie z powodu naruszenia art. art. 121 § 1 , 127 i 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.) albowiem postępowanie kontrolne prowadzone było z naruszeniem podstawowej zasady procesowej - czynnego udziału stron. Ilekroć bowiem zachodziła potrzeba uzyskania dowodów od innych podmiotów gospodarczych, organ kontroli skarbowej wszczynał odrębne postępowanie, bądź czynności sprawdzające, a następnie wynik kontroli lub protokół z czynności sprawdzających włączał do akt sprawy , mimo, że przepisy ustawy o kontroli skarbowej , jak też Ordynacji podatkowej gwarantują jednostkom kontrolowanym udział w tego rodzaju postępowaniu.
Nadto brak było podstaw do pozbawienia Spółdzielni prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony wynikający z faktury VAT [...] na podstawie § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 156, póz. 1024). Zgodnie bowiem z ust.5 tego samego artykułu ograniczenie prawne do obniżenia podatku należnego nie stosuje się, gdy wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług.
G.S. zaś ujął w złożonej deklaracji podatek należny wynikający z zakwestionowanej faktury.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko, wyjaśniła " że dopuszczenie Spółdzielni do udziału w kontroli krzyżowej" naruszyłoby interes G. S. i było niezgodne z art. 293 Ordynacji podatkowej. Z protokołem z tej kontroli, Spółdzielnia została zapoznana; miała zatem możliwość ustosunkować się zebranego materiału dowodowego, co zresztą uczyniła. Również pozostałe zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Wprawdzie G. S. złożył deklarację VAT- 7 za miesiąc [...] w której wykazał obrót w wysokości [...] zł ( podatek należny [...] zł), lecz przeprowadzone postępowanie nie wykazało jednak, iż obrót i podatek należny z faktury VAT [...] został w tej deklaracji ujęty. G.S. wyjaśnił bowiem jedynie, że nie posiada żadnych dokumentów źródłowych ( kopii faktur VAT, rejestrów sprzedaży VAT, rejestrów zakupu VAT, deklaracji VAT-7, książki przychodów i rozchodów itp., ponieważ uległy one zniszczeniu. W tym stanie rzeczy, miał do Spółdzielni zastosowanie § 54 ust. 4 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 grudnia 1997r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego zwrócić należy uwagę na to, że w sprawie sygn. akt l S.A./Kr 2498/01 organy podatkowe ustaliły, że Spółdzielnia w deklaracji podatkowej za miesiąc [...] 1999r. ujęła podatek zaliczony z duplikatu faktury nr [...] z dnia [...] .1999r. otrzymanego w dniu [...].1999r. , czym naruszyła art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 12, póz. 50 ze zm.). W myśl tego przepisu bowiem obniżenie kwoty podatku należnego następuje w rozliczeniu za miesiąc , w którym podatnik otrzymał fakturę albo w miesiącu następnym. Oznacza to ,że Spółdzielnia mogła sporny podatek naliczony ująć w rozliczeniu za miesiąc [...] lub [...] 1999r.
Ze stanowiskiem organów podatkowych należy się zgodzić. Jednakże stosownie do uchwały składu 7 sędziów NSA sygn. akt FPS 10/01 z dnia 29.10.2001 r. organ podatkowy wydając decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym za określony miesiąc, obowiązany jest uwzględnić podatek naliczony z faktury podlegającej rozliczeniu za okres wcześniejszy. W stosunku do Spółdzielni nie została wydana decyzja za miesiąc [...] 1999r. Oznacza to, że podatek naliczony z duplikatu faktury nr [...] z dnia [...] .1999r. powinien być uwzględniony przy wydawaniu decyzji za miesiąc [...] 1999r.
Gdy chodzi o zarzuty skargi, to za trafne należy uznać niewłaściwe zastosowanie § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Mianowicie organy podatkowe - wbrew temu co twierdzą - nie ustaliły, czy w sprawie zaszła dodatkowa przesłanka z ust. 5 tego samego paragrafu. Ze zgromadzonego tu materiału dowodowego wynika bowiem tylko , że ze względu na brak ksiąg podatkowych i dowodów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do tych ksiąg nie można ustalić , czy G. S. ujął w rozliczeniu za miesiąc [...] 1999r. sporny podatek czy też nie. Natomiast, aby zastosować ten przepis, należy mieć pewność co do nie ujęcia przez G. S. tego podatku w tym rozliczeniu.
Z tego względu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło