I SA/Kr 25/15
WyrokWSA w Krakowie2015-02-11
Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Piotr Głowacki, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy może nałożyć na mieszkańców obowiązek złożenia w deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oświadczenia o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych z prawdą, jeśli ustawa nie przewiduje takiego obowiązku?Ratio decidendi
Rada Gminy nie może nakładać na mieszkańców obowiązku złożenia oświadczenia o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych z prawdą w deklaracji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeśli ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zawiera wyraźnego upoważnienia do takiego działania. Wprowadzenie takiego pouczenia bez podstawy ustawowej stanowi przekroczenie delegacji ustawowej i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały w tej części.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Miechowie zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Książu Wielkim dotyczącą wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarzucił naruszenie przepisów ustawowych poprzez nałożenie na mieszkańców obowiązku złożenia w załączniku do deklaracji oświadczenia o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych z prawdą. Zdaniem Prokuratora, przepisy te nie przewidują takiego obowiązku ani nie pozwalają na odbieranie oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej jej załącznika w zakresie sformułowania "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością", a w pozostałym zakresie skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 25/15 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Miechowie, na uchwałę Rady Gminy w Książu Wielkim, z 31 stycznia 2013 r. Nr XXII/209/2013, w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej jej załącznika w zakresie sformułowania "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością", II. w pozostałym zakresie skargę oddala.
Uchwałą nr XXII/209/2013 z dnia 31 stycznia 20013r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne , wydaną w oparciu o przepisy art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 6n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. z 2012 r. poz. 391 z późn. Zm. ) Rada Gminy w Książu Wielkim określiła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi
W pkt G załącznika do w/w uchwały zamieszczono oświadczenie o treści "Oświadczam , że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością "
Uchwała ta została w zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Prokuratora Rejonowego w Miechowie i zarzucono jej;
- naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 594 ze zm.), art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 12 oraz w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 2011r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw poprzez nałożenie na mieszkańców obowiązku:
- złożenia w załączniku do uchwały nr XXII/209/2013 Rady Gminy Książ Wielki z dnia 31stycznia 20013r. zatytułowanym "deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne" przez osobę składającą deklaracje, oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karno-skarbowej za podanie danych niezgodnych z prawdą
W związku z powyższym wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały .
W ocenie Prokuratora cytowane przepisy art. 6n ust 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym nie przewidują obowiązku podawania dodatkowych danych, poza tymi jakie są konieczne do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, ani też nie pozwalają na odbieranie oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej, a zatem stanowienie takiego wymogu nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym.
Zdaniem Prokuratora zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, gdyż posiada ona jego znamiona. Posiada ona cechę ogólności, generalności i abstrakcyjności, określa również adresata - poprzez wskazanie jego cech, a nie wymienia go z nazwy. Dyspozycja uchwały określa postępowanie adresata i ma zastosowanie do wielu powtarzalnych okoliczności oraz ustala wzory formularzy deklaracji o wysokości
Na podkreślenie zasługuje fakt, iż ustawowe wyliczenie w art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996r. o otrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012r., poz. 319 ze zm.) zagadnień przekazanych radzie gminy do uregulowania w drodze uchwały w sprawie wzoru deklaracji jest wyczerpujące. Okoliczność ta powoduje, że nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowania tego przepisu w odniesieniu do innych kwestii, które nie zostały w nim wymienione (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012r., sygn. akt II OSK 2012/12). Powoduje to, że tworzony akt prawa miejscowego nie może zawierać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów.
Wskazane powyżej przepisy ustaw, powołane również jako podstawa prawna wydania kwestionowanej uchwały, nie upoważniały Rady Gminy Książ Wielki do zawarcia w treści załącznika w jego części G. oświadczenia o treści: Oświadczam, że sami znane przepisy kodeksu karno skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością.
W odpowiedzi na skargę organ pozostawił rozstrzygnięcie do uznania Sądu przyznając , że zaskarżony fragment deklaracji jest sprzeczny z art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") ), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej uchwały nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów procedury podejmowania uchwał, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Sąd ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania zaskarżonej uchwały, organ nie naruszył prawa.
W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona przez Prokuratora, który zgodnie z art. 53 § 3 P.p.s.a. w każdym czasie może zaskarżyć akt prawa miejscowego. Prokurator nie musi poprzedzać skargi jakimkolwiek wezwaniem organu jednostki samorządu terytorialnego do usuniecie naruszenia prawa lub innych środkiem o charakterze odwoławczym.
Skarga została wniesiona na uchwałę Rady Gminy w Książu Wielkim XXII/209/2013 z dnia 31 stycznia 20013r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości na której nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne zwana dalej uchwałą.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 z późn. zm.), na podstawie upoważnień ustawowych, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Takim aktem jest badana uchwała, która została podjęta na podstawie art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 z późn zm.) w myśl którego rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały uznał, że zaskarżona uchwała częściowo zawiera istotne wady wynikające z przekroczenia delegacji ustawowej, które uzasadniają częściowe unieważnienie zaskarżonej uchwały.
Część danych zawarta w deklaracji (załączniku do uchwały) nie znajduje uzasadnienia w delegacji ustawowej do ich zamieszczenia.
W punkcie G załącznika zawarto sformułowanie o treści " "Oświadczam , że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością "
Trafnie w tym zakresie wywodzi w skardze Prokurator, że nałożenie odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywej deklaracji wymaga wyraźnej podstawy prawnej. Takiej podstawy nie zawiera ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 z późn zm.). Warunkiem odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest wskazanie na przepis rangi ustawowej , który przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Takiego rygoru ustawodawca nie wskazał wobec deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty, rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań).
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały nie podzielił natomiast stanowiska Prokuratora, że zaskarżona uchwała podlega unieważnieniu w całości.
Prokurator formułując taki zarzut nie podniósł zresztą żadnych merytorycznych zarzutów, które godziły by w całą uchwałę, skupiając się jedynie na braku kompetencji ustawowych do zamieszczenia przed Radę Gminy w załączniku do uchwały pouczenia o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych z prawdą .
W zakresie pozostałej treści uchwały Sąd nie dopatrzył się natomiast naruszenia prawa w stopniu powodującym stwierdzenie nieważności całej uchwały.
W związku tym Sąd unieważnił zaskarżoną uchwałę w omówionej wyżej części jako naruszającą art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1, art. 151, art. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło