I SA/Kr 2503/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Jan Zając (spr) Sędziowie NSA (del.) Grażyna Jarmasz WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk Protokolant Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2004r. sprawy ze skargi B T. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 15 października 2001r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. -skargę oddala- Skarżąca zwróciła się w dniu [...].2001 r. do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok w kwocie [...] zł. Urząd Skarbowy w dniu. [...] 2001 r. wydał decyzję odmowną nr [...]. Podatniczka wniosła odwołanie. Izba Skarbowa podtrzymała stanowisko organu ł instancji decyzją z dnia. 15.10.2001 r., nr [...]. B. T. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąc powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. T. zarzuciła naruszenie prawa materialnego. Podniosła, że znajduje się w bardzo złej sytuacji materialnej, którą opisała na tle stanu rodzinnego i stanu zdrowia. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o jej oddalenie. Podniesiono, że skarżąca posiada stałe źródło dochodu w postaci świadczenia rentowego oraz świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci. Korzysta z pomocy materialnej rodziców. Jest współwłaścicielką działki zabudowanej domem jednorodzinnym. Dochód od którego zobowiązana nie zapłaciła podatku został przeznaczony na zakup samochodu. W takiej sytuacji trudno mówić o zagrożeniu egzystencji w wypadku zapłaty podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zobowiązania podatkowe określone ustawami mają charakter powszechny. Możliwość umorzenia zaległości podatkowych jest odstępstwem od zasady powszechności podatków i ma charakter wyjątkowy. Treść przepisu art. 67 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa wskazuje na uznaniowy charakter tego umorzenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę mogą być umorzone w całości lub w części. Wniosek o umorzenie zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę podlega rozpatrzeniu w granicach określonych w art. 67 Ordynacji podatkowej. Decyzje o umorzeniu zaległych podatków mogą być wydane tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Ocena czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności wymienione w tym przepisie została pozostawiona organowi administracji. Umorzenie zaległości podatkowych, o których mowa w art. 67 uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Skoro umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, bowiem zasadą jest płacenie podatków, to tym samym przypadki, o których mowa w art. 67 Ordynacji podatkowej powinny posiadać tę samą cechę. Nie można bowiem z instytucji umorzenia zaległości podatkowej czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od zapłaty podatku. Umorzenia dokonuje się poprzez pryzmat wypadków dotykających konkretnego, indywidualnego podatnika. Jeżeli organ administracyjny stwierdzi, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 67 przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania. Dopiero wystąpienie przesłanek nakazuje rozważenie czy w ogóle, a jeżeli tak, to w jakiej części, zaległość może być umorzona. Umorzenie zaległości podatkowych jest prawem - a nie obowiązkiem organów podatkowych. Nawet w wypadku zaistnienia przypadków uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może lecz nie musi umorzyć należnych kwot. Przepis ten ogranicza kontrolę sprawowaną przez Sąd Administracyjny, ponieważ decyzja negatywna nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy ważny interes podatnika lub interes publiczny wystąpiły lub też gdy nie wystąpiły. Jeżeli postępowanie dowodowo - wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone poprawnie, to samo wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości podatkowe jest już zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli Sądu Administracyjnego - sprawującego tylko kontrolę legalności. Sąd Administracyjny nie jest organem III instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności /celowości/ decyzji administracyjnej /zob. wyrok SN z 19.03.1985 r. sygn. akt III ARN 18/83, OSN 1986/5, póz. 72 str. 36/. Sąd Administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy podatek powinien, czy nie powinien być umorzony. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast w pełnym zakresie zaskarżona decyzja podlega badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi. Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25.10.1994 r. / AZW 8/93 / ostateczna decyzja wydana przez organ administracji państwowej w granicach przysługującego mu z mocy konkretnego przepisu prawa uznania, może być uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny w razie stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy / OSN 85/5-6 poz. 63 str. 1 /. Ani skarga, ani przeprowadzona przez Sąd kontrola nie wykazała naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny, a ocena dowodów jest zgodna z prawidłami poprawnego rozumowania i doświadczeniem życiowym. Jak wynika z protokołu spisanego 27 lipca 2001 r. (k-66 akt administracyjnych) skarżąca jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego składającego się z 5 pokoi, kuchni i 2 łazienek, w którym zamieszkują 3 osoby. Posiada więc - obok przedstawionych wyżej dochodów - potencjalne źródło dochodów, z którego nie korzysta. Nic nie stoi bowiem na przeszkodzie by wynająć część domu i z czynszu spłacić zaległość podatkową. Nie do przyjęcia jest uchylanie się współwłaściciela niewykorzystanego majątku od płacenia podatku, przy jednoczesnym egzekwowaniu podatków od osób nie posiadających majątku, a mających jedynie bieżące dochody. Brak bieżących dochodów, przy jednoczesnym niewykorzystaniu posiadanego majątku, nie może być uznany za dostateczną przesłankę żądania umorzenia zaległości podatkowej w trybie art. 67 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom określonym w art. 210 Ordynacji podatkowej, zaś powołane w uzasadnieniu motywy nie są dowolne. Dlatego brak jest podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.