I SA/Kr 252/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F.H.U "P" o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 02.12.2010r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za grudzień 2004r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K.F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: F.H.U "P" o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 02.12.2010r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego za grudzień 2004r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów K.F. ur. w 1968r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną I. C. – F. , synem A. F. ur. w 2000r. oraz córką Z. F. ur. w 2005r. Wnioskodawca podaje, iż działalność gospodarcza przynosi mu dochód w wysokości ok. 2 500 zł. miesięcznie, a żona nie pracuje. W roku 2009r. uzyskał on dochód w wysokości 62 838,55 zł. przy przychodzie wynoszącym 8 820 348,03 zł. Miesięczne wydatki rodziny obejmują : opłatę za mieszkanie i co – ok. 540 zł. , opłatę za energię elektryczną – ok. 160 zł., opłatę za telefon 140 zł., opłatę za przedszkole – ok. 240 zł. , "koszty żywności i inne" – ok. 2300 zł. Rodzina mieszka w mieszkaniu o pow. 63 m2 , należącym do I. C. – F., która jest również właścicielem samochodu marki Volkswagen Multivan rok. prod. 1995. K. F. jest właścicielem autocysterny FSC A 200 rok prod. 1990, ciągnika siodłowego marki Scania rok prod. 1999 i samochodu ciężarowego (autocysterna) marki Volvo, rok prod. 1998, przy czym dwa ostatnie pojazdy zostały zajęte w ramach postępowania egzekucyjnego. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa , z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. (por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postan. NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04). Warto też zauważyć, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego, dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych K.F. Stąd też został on wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni. Przesłała bowiem: pismo z dnia 07.03.2011r. wraz z drukiem zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA, które Sąd, biorąc pod uwagę intencję wnioskodawcy, potraktował jako wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, pismo z dnia 07.03.2010r. zawierające m.in. spis miesięcznych wydatków, rachunki za uiszczane opłaty, PIT 36-L za 2009r., wyciągi z konta małżonków prowadzonego przez Bank PEKAO S.A. , wyciągi z konta "F.H.U. "P" K. F." prowadzonego przez ING Bank Śląski S.A., kserokopię dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego Volkswagen Multivan oraz kserokopie protokołów zajęcia; ciągnika siodłowego marki Scania i samochodu ciężarowego marki Volvo. Wnioskodawca nie przysłał natomiast: - zeznania podatkowego K.F. za 2010r. lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego dotyczącego wysokości jego dochodów w tym roku, - zeznania podatkowego I. C. – F. za 2010r. lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego dotyczącego wysokości jej dochodów w tym roku, Trzeba bowiem zaznaczyć, iż orzekający nie dał wiary oświadczeniom wnioskodawcy, iż jego żona nie pracuje i nie uzyskuje dochodów. Z wyciągu nr 13 ( z dnia 21.01.2001r. ) z rachunku prowadzonego przez ING Bank Śląski S.A. dla "P" F.H.U. K. F." wynika , iż rachunek ten zastał zasilony dnia 21.01.2011r. wpłatą w wysokości 8 330 zł. z konta nr [...] należącym do : "I. C. – F. F.H.U. P – E" W Świetle tego faktu trudno zatem uznać za wiarygodne oświadczenie strony skarżącej w tym zakresie. Przesłane dokumenty bankowe świadczą też o innych okolicznościach, które przeczą, że strona skarżąca wykazała wolę współpracy z Sądem w zakresie ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, do czego została zobligowana. Z wyciągów nr 2,3,10,13 (z dnia 05.01.2001r., 07.01.2001r., 18.01.2001r., 21.01.2001r. ) dotyczących rachunku prowadzonego przez ING Bank Śląski S.A. dla "P" F.H.U. K. F." wynika, iż K.F. ma też inne konto o nr [...], o którym nie wspomniał i którego wyciągów nie przesłał. Warto tez zaznaczyć , iż transakcje dokonywane z tego konta opiewały na znaczne kwoty. Przelew z dnia 05.01.20011r. na konto "P" F.H.U. K. F." wynosił np. 61 400 zł. W takiej sytuacji trudno więc mówić o "wykazaniu "przesłanek prawa pomocy. Teza ta jest tym bardziej uzasadniona , kiedy weźmie się pod uwagę relację podanych przez wnioskodawcę miesięcznych dochodów rodziny do jej wydatków. Z zestawienia tego wynika, iż miesięczne wydatki ( 540 zł. + 160 zł. + 140 zł. +240 zł. + 2300 zł. = 3 380 zł. ) przewyższają domowy budżet (ok. 2500 zł.). Zwrócić trzeba uwagę, iż Sąd dokonując oceny możliwości płatniczych danej strony musi przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem ich charakteru i wielkości. Brak którychkolwiek danych w tym zakresie czy też pełnych danych o stanie kont i wysokości dokonywanych w ich ramach transakcji skutecznie uniemożliwia taką analizę. Biorąc pod uwagę zaistniałe okoliczności, strona skarżąca, powinna więc liczyć się z tym, że w przypadku tego rodzaju postępowania, Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej pomocy.(por. postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08) Wobec tego, mając na względzie fakt, iż to właśnie na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy iż, K.F. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: F.H.U P. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09). W związku z tym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.).