I SA/Kr 253/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] sygn. akt [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy , z dnia [...]., znak :[...] o odmowie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za rok 2007 w kwocie 4 218 zł. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 204 zł. postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] sygn. akt [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy, z dnia [...], znak :[...] o odmowie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za rok 2007 w kwocie 4 218 zł. wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 204 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" , nadesłanych dokumentów oraz akt sprawy S. Z. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną K. Z. S. Z. otrzymuje rentę w wysokości 446 zł. netto, natomiast małżonka prowadzi działalność gospodarczą "S. K." wraz z innymi członkami rodziny i jak podaje strona skarżąca osiąga z tego tytułu dochód wynoszący ok. 1500 zł. miesięcznie. Łączny miesięczny dochód małżonków został określony na kwotę ok. 2000 zł. K. Z. w 2007r. osiągnęła natomiast przychód w wysokości 56 243,68 zł. Do kosztów utrzymania strona skarżąca zaliczyła wydatki związane z opłatą za prąd w wysokości 231,49 zł. i za gaz w wysokości 300 zł. S. Z. jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego znajdującego się w M. przy ul. [...] a oraz działki o pow. [...] przy ul. S., nie posiada oszczędności. W rubryce ;"przedmioty wartościowe " wpisał natomiast stwierdzenie :"nie dotyczy". Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84) Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oboje małżonkowie uzyskują stały miesięczny dochód a obroty działalności prowadzonej przez żonę wskazują , iż kondycja finansowa jej firmy jest dobra. Ponadto należy zwrócić uwagę , iż S. Z. powinien wykazać zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tymczasem zachowanie strony skarżącej wskazuje na brak chęci w rzeczywistym przedstawieniu stanu finansowego rodziny oraz jej majątku i nie spełnia znamion przesłanki "wykazania" w rozumieniu art. 246 w/w ustawy. Oświadczenia dotyczące stanu majątkowego i możliwości płatniczych S.Z. okazały się bowiem niewystarczające do obiektywnej oceny kondycji finansowej rodziny. Orzekający wezwał więc stronę skarżącą do przedłożenia szeregu dokumentów pozwalających na dokonanie takiej oceny. Część z nich została przesłana, niektóre zagadnienia nie zostały jednak w ogóle wyjaśnione lub wyjaśnione w sposób niekompletny. Koszty utrzymania zostały np. scharakteryzowane w sposób niepełny. S. Z. nie odniósł się do problemu posiadania przez niego samochodów, ich wartości, marek a we wniosku o przyznanie prawa pomocy w rubryce ;"przedmioty wartościowe " wpisał natomiast stwierdzenie :"nie dotyczy". W kwestii oświadczenia o nieposiadaniu przez małżonków rachunków bankowych orzekający stanął na stanowisku , iż mija się ono z prawdą, co wpływa na wiarygodność innych oświadczeń strony skarżącej. K. Z. prowadzi bowiem działalność gospodarczą a jak wynika z art. 61 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. poz. 8 Nr 60 z p.zm. ) zapłata podatków przez podatników prowadzących działalność gospodarczą i obowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów następuje w formie polecenia przelewu, a do tego trzeba mieć rachunek firmowy. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.