I SA/Kr 253/11

Sygnatura akt I SA/Kr 253/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 29 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, p o s t a n a w i a : I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w części, a mianowicie od 1/2 wpisu od skargi; II. w pozostałej części wniosek oddalić. Skarżąca A.K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W przedłożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca (ur.1966 r.) podała, że zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem (ur.1966 r.), córką (ur. 2002 r.) oraz dwoma synami (ur. 2003 r. i 2006 r.). Skarżąca pracuje na stanowisku pielęgniarki oddziałowej w Szpitalu Uniwersyteckim i z tego tytułu pobiera wynagrodzenie w kwocie 2 774,76 zł netto, z której od lutego 2011 r., co miesiąc Komornik zajmuje kwotę 1 164,00 zł. Mąż skarżącej otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie 675,28 zł netto a nadto co miesiąc przelewana jest na jego konto bankowego kwota 1000,00 zł od A. M. Obecnie saldo konta męża skarżącej jest ujemne i wynosi – 5046,84 zł, przy czym limit zadłużenia rachunku wynosi 7 200,00 zł. Skarżąca jest właścicielką domu o pow. 70 m2, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Miesięczne wydatki skarżącej stanowią: czynsz w wysokości 1 348,00 zł oraz opłaty za energię około 332,63 zł, gaz około 153,30 zł, przedszkole syna 242,28 zł i obiady około 136,80 zł. Postanowieniem z dnia 6.05.2011 r. referendarz sądowy tut. Sądu zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w 1/2 części a w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżąca podniosła, że miesięczny dochód gospodarstwa wynosi 2 942,39 zł (778,83 zł – renta inwalidzka jej męża i 2 163,56 zł netto wynagrodzenie skarżącej). Zarzuciła, że referendarz rozstrzygając o kosztach nie wziął pod uwagę, że z jej wynagrodzenia odprowadzana jest miesięcznie kwota 1 164,00 zł zajęta w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z powyższym jej faktyczne wynagrodzenie wynosi 999,56 zł a budżet domowy stanowi kwotę 1 778,39 zł. Skarżąca podniosła również, że jej mąż od września 2009 r. leczy się w poradni zdrowia psychicznego a w ciągu 2010 r. nasiliły się u niego stany przygnębienia i apatii, stąd też nie będzie on w stanie podjąć pracy zarobkowej w najbliższym czasie. Podała, że miesięczne opłaty związane z utrzymaniem domu wynoszą 1 654,92 zł oraz, że pieniądze ze sprzedaży nieruchomości zainwestowała w zakup nowej nieruchomości. Konkludując skarżąca wskazała, że nie jest w stanie uiścić choćby 1/2 wpisu sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami – oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te - a wśród nich wpis- są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie- na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (postanowienie NSA z dnia 25.06.2010 r. sygn. IIFZ 251/10, publ. Lex 643595). W opinii Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, jak tego domagała się skarżąca. Jak wynika z poczynionych przez Sąd ustaleń średnie wynagrodzenie miesięczne skarżącej za okres styczeń – marzec 2011 r. wyniosło 2 774,76 zł. Z tego wynagrodzenia od lutego 2011 r. potrącana jest kwota 1 142,00 zł w związku prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Mąż skarżącej pobiera emeryturę w kwocie 675,28 zł oraz jak wynika z wydruku z jego konta bankowego prowadzonego w Banku Polska Kasa Opieki S.A., miesięcznie na ten rachunek przelewana jest przez A.M. kwota 1 000,00 zł. Podsumowując skarżąca wraz mężem uzyskali w styczniu 2011 r. dochód w kwocie 4 450,00 zł. W lutym pensja skarżącej już po potrąceniu egzekwowanej od niej należności wyniosła 1 142,26 zł co wraz z dochodami męża dało kwotę 2 817,54 zł. Z kolei wydatki miesięczne skarżącej wynoszą 2 213,01 zł miesięcznie. Skarżąca wniosła skargę w styczniu i już wówczas winna była liczyć się z koniecznością ponoszenia ciężarów związanych z postępowaniem sądowym a co za tym winna była poczynić oszczędności w swych wydatkach. Na obecnym etapie postępowania jednym ciężarem związanym z przedmiotową sprawą jest wpis od skargi, który wynosi 500,00 zł. W ocenie Sądu skarżąca jest w stanie uiścić połowę tego wpisu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 3 i 4, art. 246 § 1 pkt. 2 oraz art. 260 ppsa orzeczono jak w sentencji.