I SA/Kr 2589/01
WyrokWSA w Krakowie2004-10-15
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Grażyna Jarmasz, Ewa Rójek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, bez merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów odwołania i z przeniesieniem uzasadnienia do odrębnego pisma, narusza prawo strony do rozpoznania sprawy w instancji odwoławczej?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, bez merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów odwołania i z przeniesieniem uzasadnienia do odrębnego pisma, narusza prawo strony do rozpoznania sprawy w instancji odwoławczej. Taka praktyka stanowi naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść strony (art. 234 Ordynacji podatkowej) oraz prawa strony do zapoznania się z uzasadnieniem decyzji (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej).Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji określającą podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Organy podatkowe nie uznały części wydatków za koszt uzyskania przychodu. Izba Skarbowa w uzasadnieniu swojej decyzji zaleciła organowi pierwszej instancji dalsze ustalenia, nie odnosząc się jednak do zarzutów odwołania i przenosząc merytoryczne uzasadnienie do odrębnego pisma. Strona skarżąca zarzuciła niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: WSA Bogusław Wolas NSA Grażyna Jarmasz SO (del.) Ewa Rójek (spr.) Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004r. sprawy ze skargi M. i A. G. na decyzję Izby Skarbowej w [...] z dnia 17 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 16,23 zł (słownie: szesnaście złotych dwadzieścia trzy grosze).,
SA/Kr 2589/01
Uzasadnienie
W myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.VIII.2002r.(DZ.U.Nr.153 poz.1270) sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że sąd ma obowiązek rozpoznania sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego.
Wychodząc poza granicę skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżona decyzja naruszyła art.234 Ordynacji podatkowej bowiem Izba Skarbowa uchyliła decyzję I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania na niekorzyść odwołujących się odkrywając niejako nową możliwość zwiększenia zobowiązania podatkowego. Nadto zaskarżona decyzja naruszyła prawo stron (art.123§ l Ordynacji podatkowej) poprzez fakt ,iż w rozstrzygnięciu nie zamieszczono w istocie motywów uzasadniających jego wydanie, a przedstawiono je jedynie do wiadomości organowi prowadzącemu postępowanie.
Z akt badanej sprawy wynika, że dnia 17.VIII.2000r. wszczęte zostało postępowanie w stosunku do M. i A. G. w sprawie określenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998r. Dnia [...].IX.2000r. Drugi Urząd Skarbowy w [...] wydał decyzję [...], w której określił M. i A. G. należny podatek od osób fizycznych za rok 1998 w wysokości [...] zł i zaległość w tym podatku za 1998r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że różnica pomiędzy kwotą wykazaną przez podatników w deklaracji a kwotą określoną decyzją wynika stąd, że Urząd nie uznał za koszt uzyskania przychodu z działalności gospodarczej kwoty [...] zł stanowiącej zapłatę za sporządzenie rocznego zeznania podatkowego gdyż nie jest to koszt prowadzenia działalności gospodarczej oraz kwoty [...] zł stanowiącej wartość alarmu, centralnego zamka i materiałów pomocniczych zamontowanych do samochodu będącego środkiem trwałpi firmy. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt. lc ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest to wydatek podwyższający wartość początkową środka trwałego stanowiący podstai naliczania amortyzacji tego środka. Ponieważ samochód zakupiony] został w XII 1998r. amortyzacja będzie naliczana od stycznia 1999r. tj od miesiąca następnego po miesiącu, w którym środek trwały został oddany do użytkowania.
W odwołaniu od tej decyzji podatnicy zakwestionow* stanowisko Urzędu odnośnie niezaliczenia do kosztów uzyskaj przychodu z działalności gospodarczej kwoty [...] zł. Powołali się na § 6 ust.l pkt.3 rozp.Min.Fin. dnia 17.1.1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych on wartości niematerialnych, z którego ich zdaniem wynika,: wydatek na zamek, alarm i materiały pomocnicze jako, że ich c< jednostkowa nie przekraczała [...] zł stanowił koszt uzyskał przychodu.
Izba Skarbowa w [...] decyzją z dnia ll.I.2001r. [...] uchyliła zaskarżoną decyzję nie uzasadniając merytorycznie. Uzasadnieie Izba zawarła w oddzielnym piśmie skierowanym do organu I instancji. Zaleciła w nim przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalić, czy skoro podatnicy pomniejszył swoje podstawy opodatkowania o wydatki inwestycyjne to mi< do tego uprawnienia. Nadto Izba nakazała przeprowadzei kontroli zeznań podatkowych za lata 1996,1997,1998,1999.1; nie odniosła się natomiast do zarzutów odwołania.
Dnia [...].VII.2001r. Drugi Urząd Skarbowy w [...] decyzją Nr. [...] ponownie określił dla mał. G. należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 1998r. wysokości [...] zł i zaległość w kwocie [...] zł. Odnośł kwoty [...] zł ponowił argumentację zawartą w uchyloi poprzedniej decyzji.
Od decyzji tej podatnicy odwołali się w zakres: niezaliczenia do kosztów uzyskania przychodu k\ wydatkowanych na zamek, alarm i materiały pomocnicze ponawiają argumentację zawartą w pierwszym odwołaniu.
Decyzją z dnia 17.X.2001r. Nr. [...] Izba Skarbowa w [...] uchyliła zaskarżoną decyzję i sprawę przekazała do ponownego rozpoznania. Merytoryczne uzasadnienie przeniesione zostało do odrębnego niedostępnego podatnikom pisma. W piśmie tym zalecono organowi I instancji przeanalizowanie wszelkich kosztów zaewidencjinowanych w 1998r. , sprawdzenie prawidłowości skorzystania przez podatników z ulgi inwestycyjnej i skontrolowanie zeznań podatkowych za lata 1996 - 1997. Do zarzutów odwołania Izba nie odniosła się.
Na powyższą decyzję M. i A. G. złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W skardze zarzucili niewłaściwą wykładnię przez organy podatkowe § 6 rozp.Min, Fin. z dnia 17.1.1997r. w sprawie amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych poprzez przyjęcie, że wydatkowana przez nich łączna kwota [...] zł nie stanowi kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej .
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w [...] wniosła o jej oddalenie podtrzymując wnioski zawarte w pismach stanowiących uzasadnienie decyzji Merytorycznie nie odniosła się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Art.234 Ordynacji podatkowej zawiera zakaz orzekania przez organ odwoławczy na niekorzyść strony odwołującej się. Typy naruszeń zakazu reformationis in peius są bardzo zróżnicowane i nie zawsze są wprost pogorszeniem sytuacji podatnika przez organ podatkowy II instancji . Tak więc pogorszeniem sytuacji strony jak w tym wypadku jest uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na niekorzyść odwołujących się. W sprawie niniejszej Izba wskazała możliwości zwiększenia podatku zalecając stosowne ustalenia. Niedopuszczalnym jest przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z przyczyn innych niż wynikających z odwołania. Izba treści odwołania nie rozważyła wcale, bowiem nie ustosunkowała się do niego nawet jednym zdaniem mimo, że sprawę miała obowiązek rozpoznać w zakresie złożonego odwołania. Podobne stanowisko zawarł NSA w wyroku z dnia 28.II.1997r. ISA/Gd 968/96.Kolejnym poważnym naruszeniem prawa była stosowana przez Izbę praktyka przenoszenia uzasadnień 2 decyzji do odrębnych pism. Praktyka taka naruszała prawo strony wynikające z art. 123 §1 Ordynacji podatkowej uniemożliwiając prawidłowe ustosunkowywanie się do ustaleń i zaleceń organa odwoławczego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Izba Skarbowa rozpozna odwołanie podatników zgodnie z jego zarzutami i w jego granicach.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § l pkt.1 c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(DZ.U.Nr.153 póz.1270). Rozpoznając sprawę oparto się na art.97§ l ustawy z dnia 30.VIII.2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(DZ.U.Nr.153 póz.1271 ze zm. ) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło