I SA/Kr 260/06
WyrokWSA w Krakowie2007-09-18
Skład orzekający: Ewa Długosz-Ślusarczyk, Urszula Zięba, Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny, sprzedając w drodze egzekucji towar zatrzymany z powodu nielegalnego wprowadzenia na obszar celny, jest płatnikiem podatku VAT od tej sprzedaży, a podatek ten może być odrębnie rozliczony od podatku VAT należnego z tytułu nielegalnego importu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatek od towarów i usług wystąpił w sprawie dwukrotnie: raz z tytułu nielegalnego importu towaru, a drugi raz z tytułu egzekucyjnej sprzedaży tego towaru. Były to odrębne zdarzenia rodzące odrębne obowiązki podatkowe. Organ egzekucyjny jest płatnikiem podatku VAT od sprzedaży dokonywanej w trybie egzekucji towarów będących własnością dłużnika, co nie wyklucza odrębnego obowiązku zapłaty podatku VAT z tytułu importu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny. Skarżący kwestionował sposób rozliczenia należności celnych i podatkowych po sprzedaży zatrzymanego towaru w drodze egzekucji, zarzucając nieprawidłowe postępowanie organu celnego w zakresie naliczania podatku VAT i odsetek. Skarżący podniósł, że organ celny nieprawidłowo rozliczył kwotę uzyskaną ze sprzedaży egzekucyjnej, co doprowadziło do powstania zaległości podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 260/06 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Sędziowie: WSA Urszula Zięba (spr), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007r., sprawy ze skargi M.M. - Zakład E., na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 31 grudnia 2003 r. nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny., - oddala skargę -
W dniu [...] 1999 r. M.M. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci 2 kompletów zespołów napędowych do dźwigów osobowych o łącznej masie 656 kg. W wyniku przeprowadzonej rewizji celnej stwierdzono w pierwszej skrzyni 2 sztuki zespołów napędowych do dźwigów oraz 2 sztuki kół napędowych metalowych o łącznej masie 650 kg, natomiast w drugiej skrzyni dalsze 2 sztuki zespołów napędowych o masie 600 kg. Towary umieszczone w drugiej ze skrzyń, jako niezgłoszone do odprawy celnej zostały zatrzymane pod dozorem celnym.
Po wszczęciu postępowania w sprawie uregulowania sytuacji towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny, decyzją z dnia [...] 1999 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego objął towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny procedurą dopuszczenia do obrotu a w związku z tym określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł, wymierzył opłatę manipulacyjną w wysokości [...] zł. oraz zawiesił obowiązek zapłaty należności w związku z zajęciem towaru w celu późniejszego orzeczenia przepadku. Dodatkowo, na podstawie art. 11 ust 2 i 5 ustawy o VAT z 1993 roku obliczył kwotę podatku VAT w wysokości 4.085,80 zł należną z tytułu importu towaru.
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla K z dnia [...] 2001 roku sygn. [...] M.M. uznano za winnego nieumyślnego niedopełnienia ciążącego na nim obowiązku celnego i narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie cła w kwocie [...] zł i za czy ten skazano go na karę grzywny w kwocie [...] zł a zatrzymany towar przekazano Urzędowi Celnemu [...] do dalszego postępowania.
W dniu 22 maja 2002 roku Izba Celna sprzedała w drodze egzekucji przedmiotowe 2 sztuki zespołów napędowych do dźwigów osobowych za kwotę [...] zł / w tym podatek VAT odprowadzony do właściwego urzędu w kwocie [...] zł /. M.M. poinformowany o szczegółowym sposobie rozliczenia kwoty uzyskanej ze sprzedaży, zarzutów nie złożył. Po rozliczeniu uzyskanej ze sprzedaży kwoty, pokryto z niej należności celne i podatkowe na łączną kwotę [...] zł. Pozostała jednak zaległość w kwocie [...] zł wraz z odsetkami, o której uiszczenie wezwano M.M. Ten dokonał wpłaty kwoty zaległości /bez odsetek/ a ponieważ wpłata nie pokrywała należności głównej wraz z odsetkami, na zasadzie art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, dokonano jej proporcjonalnego rozliczenia. W jego wyniku nadal pozostawała do uregulowania zaległość w łącznej kwocie [...] zł, o której zapłatę wezwano podatnika. Wobec braku wpłaty organ celny wystąpił do właściwego organu skarbowego z wnioskiem o wydanie decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia [...] 2003 r. nr [...] Urząd Skarbowy określił M.M. kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny, zgodnie z decyzją z dnia [...] 1999 r. Podstawę opodatkowania stanowiła kwota [...] zł
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż zgodnie z treścią art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, z późn. zm.) obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Ponadto przepisy stanowią, iż w sytuacji gdy organ celny nie pobrał podatku lub pobrał w mniejszej wysokości niż należna, właściwy dla podatnika organ podatkowy wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. W uzasadnieniu decyzji zaznaczono, iż podatnik ma obowiązek zapłacić różnicę między podatkiem wynikającym z decyzji organu podatkowego a podatkiem pobranym przez organ celny w wysokości [...] zł i przekazać ją na konto urzędu wraz z należnymi odsetkami od dnia powstania długu celnego.
Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie w którym podniósł, iż w celu pokrycia należności celnej urząd celny sprzedał w jego imieniu zakwestionowany towar za cenę [...] zł plus podatek VAT w kwocie [...] zł. Według skarżącego z otrzymanej kwoty urząd powinien pokryć należności celne wynikające z decyzji a z pobranego podatku VAT dokonać wpłaty do Urzędu Skarbowego VAT w wysokości [...] zł. Dalej podkreślił, iż Urząd Celny zrobił inaczej, gdyż cały pobrany podatek VAT w kwocie [...] zł wpłacił do Urzędu Skarbowego a ponadto z kwoty netto otrzymanej ze sprzedaży towaru ponownie wpłacił podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł. W związku z tym zabrakło pieniędzy na pokrycie należności celnej i w związku z tym Urząd Celny domagał się od niego dopłaty w wysokości [...] zł. Kwota [...] zł została odwołującemu się zwrócona przez Urząd Skarbowy. Jednakże od zapłaconej przez podatnika kwoty [...] zł Urząd Celny zażądał odsetek w kwocie [...] zł.
Decyzją z dnia 21 grudnia 2003 r. i decyzją uzupełniającą z dnia 25 lutego 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej sposób zapłaty odsetek od zaległości podatkowej w wysokości [...] zł od dnia powstania długu celnego i orzekł, że skarżący ma obowiązek zapłacić różnicę pomiędzy podatkiem wynikającym z decyzji organu podatkowego a podatkiem pobranym przez organ celny w wysokości [...] zł wraz z pozostającymi do zapłaty odsetkami od zaległości podatkowych, które na dzień wydania decyzji wyniosły [...] zł oraz z odsetkami od zaległości podatkowych od kwoty [...] zł za okres od dnia [...] 2003 r. do dnia faktycznej zapłaty zaległości podatkowej w wysokości [...] zł. Organ orzekł, iż odsetki od dnia wydania decyzji podatnik zobowiązany jest naliczyć samodzielnie, zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacji podatkowa (Dz. U. Nr 162, poz. 1124 z późn. zm.) w zw. z art. 58 Ordynacji. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy ani rozszerzać jej zakresu a zetem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznania i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Z tego względu nie jest możliwe w przedmiotowej sprawie rozstrzyganie w kwestii prawidłowości działań podjętych przez organy administracyjne w innych sprawach. Podatnik, według organu, podnosił natomiast zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego, prowadzonego przez Urząd Celny, które nie mogą być uwzględnione. Dalej zaznaczono, iż przedmiotem podatku od towarów i usług jest wartość celna towaru powiększona o należne cło i w taki też sposób ustalenia dokonał organ podatkowy pierwszej instancji, określając wartość podatku VAT na kwotę [...] zł. Kwota ta została w części pokryta z sumy uzyskanej ze sprzedaży towaru w dniu [...] 2002 r. ([...]zł), w części z kwoty wpłaconej przez podatnika w dniu [...] 2002 r. ([...]zł) a w części niezapłacona ([...] zł). Zgodnie z art. 54 § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej kwota pozostała po zaliczeniu [...] zł stała się zaległością podatkową. Organ zaznaczył, iż ponieważ płatność podatku VAT w przypadku podatnika jest identyczna jak zasady płatności cła, ponieważ towar został wykryty w trakcie rewizji celnej. Zgodnie z art. 231 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego płatność cła powinna zostać dokonana w terminie 7 dni od dnia powiadomienia dłużnika o wysokości należności. W niniejszej sprawie, jak to podniósł organ, dłużnik został powiadomiony o wysokości należności poprzez doręczenie decyzji z dnia [...] 1999 r., tj. w dniu 22.10.1999 r., jednakże ponieważ towar miał ulec przepadkowi obowiązek uiszczenia opłaty celnej, podobnie jak i podatku VAT został zawieszony. Z dniem wydania wyroku karnego (24 lipca 2001 r.), w którym nie orzeczono przepadku towaru, powstał obowiązek uiszczenia podatku a więc odsetki zaczęły biec od dnia [...] 2001 r. Zaległość podatkowa została częściowo pokryta przez wpłatę podatnika z dnia [...] 2002 r., gdzie na poczet podatku zaliczone zostało [...] zł a na poczet odsetek [...] zł. Tym samym od tej daty zmniejszeniu uległa zaległość podatkowa i jednocześnie podstawa obliczania odsetek - do kwoty [...] zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podatnik zarzucił decyzji naruszenie art. 122 i 123 Ordynacji podatkowej i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, iż wystąpienie obowiązku zapłaty odsetek spowodowało nieprawidłowe postępowanie Izby Celnej w toku postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Celnej rozliczył bowiem kwotę uzyskaną ze sprzedaży egzekucyjnej, jako kwotę netto mimo, iż odprowadził do urzędu skarbowego VAT od tej sprzedaży co naraziło podatnika na powstanie zaległości podatkowych i spowodowało konieczność obciążenia podatnika w sumie kwotą [...] zł a takie działania są sprzeczne z art. 123 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł ojej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ odwoławczy powtórzył, iż zgodnie z art. 241 § 2 kodeksu celnego w przypadku gdy nie zostanie uiszczona kwota należności za towar zatrzymany lub zajęty w celu zabezpieczenia kwoty należności może on zostać sprzedany przez organ celny. W związku z tym Izba Celna zbyła towar nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, odprowadzając podatek do Urzędu Skarbowego, potrącając koszty a pozostałą kwotę zarachowała na poczet długu celnego. Organ podniósł, iż w sprawie istniały dwie różne podstawy do powstania obowiązku podatkowego w VAT : po pierwsze z tytułu sprzedaży egzekucyjnej zajętego towaru, a po drugie z tytułu importu towaru. Po rozliczeniu kwoty pozostałej ze sprzedaży towaru w toku postępowania egzekucyjnego powstał niedobór pokrycia należności publicznoprawnych w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Ponieważ podatnik uiścił tą kwotę bez uiszczenia odsetek organ rozliczył tą kwotę zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostawała kwota zaległości do kwoty odsetek za zwłokę. W wyniku przeprowadzonych rozliczeń ustalono, iż do zapłaty pozostawała kwota [...] zł ([...] zł tytułem opłaty manipulacyjnej, [...] zł tytułem cła oraz [...] zł tytułem podatku VAT od importu towaru) wraz z odsetkami. Wpłaty na poczet samego podatku VAT pokryły zobowiązanie podatkowe do wysokości [...] zł, podczas gdy cały podatek został określony na poziomie [...] zł, więc niedobór podatku wynosi [...] zł wraz z odsetkami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Stosownie do art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 cytowanej ustawy wynika natomiast, że sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego Oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem. Dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem sąd bada czy organy prowadzące sprawę do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeżeli dopuściły się takich uchybień, to czy uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew zarzutom skargi, organy podatkowe dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, poprawnie przeprowadziły postępowanie dowodowe a następnie rozważyły i oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy a także zastosowały właściwą normę prawa materialnego tj. art. 6 ust 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ stanowiący, iż obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą po wstania długu celnego. Prawidłowo wskazano też podstawę wydania zaskarżonych decyzji, a to art. 11 c cytowanej ustawy. Nie budzi też wątpliwości wskazana podstawa opodatkowania ani też wyliczona kwota podatku. Tych okoliczności skarżący zresztą nie kwestionował.
Nie można zgodzić się więc z twierdzeniami skarżącego o naruszeniu art. 122 czy też art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej nakłada ona na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich działań niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zasada ta wiąże się bezpośrednio z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakładającym na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Zdaniem Sądu, powyższe zasady zostały w pełni zrealizowane w prowadzonym postępowaniu. Co do zarzutu naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, iż skarżący miał zapewniony udział w prowadzonym postępowaniu, był zapoznawany z aktami sprawy oraz informowany o przebiegu postępowania. Decyzje organów podatkowych były mu doręczane wraz ze stosownymi uzasadnieniami.
Przedmiotem sporu a zarazem przedmiotem zaskarżenia podatnika były jednak kwestie związane ze sprzedażą egzekucyjną nielegalnie wprowadzonego do obrotu towaru i bezpodstawnym, zdaniem podatnika obciążeniem tej sprzedaży podatkiem od towarów i usług. Tych zarzutów skarżącego nie można jednak podzielić.
Zaznaczyć należy na wstępie, czego podatnik nie chciał dostrzec, że podatek od towarów i usług wystąpił w tej sprawie dwukrotnie; raz ż tytułu nielegalnego importu towaru a drugi raz z tytułu egzekucyjnej sprzedaży towaru. Były to odrębne zdarzenia, które rodziły określone skutki w postaci obowiązku uiszczenia podatku VAT od każdej z tych czynności odrębnie i niezależnie. Nie istniała więc możliwość pokrycia kwoty zaległego VAT od importu, z VAT odprowadzonego od sprzedaży egzekucyjnej. Bezpodstawne było także kwestionowanie zasadności odprowadzenia podatku VAT od sprzedaży egzekucyjnej. Zgodnie bowiem z treścią art. 12a ustawy o VAT z 1993 roku organy egzekucyjne są płatnikami podatku od towarów i usług od sprzedaży dokonywanej w trybie egzekucji towarów będących własnością dłużnika. Organy te wy stawiaj ą więc dokumenty sprzedaży w imieniu dłużnika, co nie odbiera podatnikowi prawa do uwzględnienia tego dokumentu w rozliczeniu podatku i pomniejszenia kwot podatku należnego o podatek naliczony, co zresztą skarżącemu umożliwiono, /por. wyrok NSA z dnia 29.07.2005r sygn. I FSK 111/2005 POP 2006/4/68/.
Konkludując, stwierdzić należy, iż skarga M.M. nie jest zasadna albowiem objęta nią decyzja nie narusza prawa materialnego a postępowanie ją poprzedzające zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami regulującymi postępowania podatkowe.
Mając powyższe na uwadze. Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153 poz. 12707 orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło