I SA/Kr 262/03
WyrokWSA w Krakowie2005-07-04
Skład orzekający: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, WSA Bogusław Wolas, WSA Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji, gdy podatnik znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, a choroba stanowi zdarzenie losowe?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej ma charakter uznaniowy, jednakże uznanie to jest ograniczone dyrektywami ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Pojęcie "ważny interes podatnika" powinno być oceniane w świetle okoliczności konkretnej sprawy, z uwzględnieniem zobiektywizowanych kryteriów, takich jak życie i zdrowie ludzkie. W sytuacji, gdy podatnik znajduje się w ciężkiej chorobie i nie posiada majątku pozwalającego na spłatę zaległości, odmowa umorzenia w całości, mimo częściowego uwzględnienia wniosku, może naruszać prawo.Stan faktyczny
Podatnicy J. i Z. M. złożyli wniosek o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego ze sprzedaży nieruchomości, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną J. M. Organ I instancji odmówił umorzenia. Izba Skarbowa, uznając częściowo przesłanki ważnego interesu podatnika, umorzyła zaległość w wysokości 4000 zł, utrzymując w pozostałej części decyzję organu I instancji. Skarżący wnieśli skargę do sądu, domagając się umorzenia w całości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: WSA Bogusław Wolas WSA Urszula Zięba Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2005r. sprawy ze skargi J. M. i Z. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 6 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Sygn. I SA/Kr 262/03
UZASADNIENIE
J. i Z. M. zwrócili się w dniu [...]VIII 2002 r. do Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego ze sprzedaży nieruchomości.
Prośbę motywowali trudną sytuacją finansową i zdrowotną J. M., która od kilku miesięcy pozostaje w leczeniu w Klinice Ginekologii i Onkologii w K.. Decyzją z dnia [...] IX 2002 r. organ ten odmówił umorzenia zaległości, co spowodowało odwołanie się podatników do Izby Skarbowej .
Rozpoznając odwołanie Izba Skarbowa przytoczyła treść art. 67 par. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa / DZ. U. NR. 137 , poz. 925 ze zm./, który określa przesłanki umorzenia zaległości podatkowych , co może nastąpić w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym . Decyzja taka ma charakter uznaniowy.
Po rozważeniu materiału zebranego w sprawie, organ odwoławczy dokonał odmiennej oceny sytuacji finansowej i rodzinnej podatników, uznając że wystąpiły przesłanki do częściowego umorzenia zaległości, i wydał decyzję , w której umorzył zaległość w wysokości 4000 zł utrzymując w pozostałej części w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ podał ,że źródłem powstania zaległości podatkowych było naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Skarżący mianowicie w dniu[...] VIII 1998 r. sprzedali nieruchomość uzyskując przychód w wysokości 150.000 zł składając równocześnie oświadczenie , że kwota ta zostanie wydatkowana w ciągu 2 lat na cele mieszkaniowe.
Mimo to nie dopełnili warunków zwolnienia i nie wydatkowali całego przychodu ze sprzedaży na ten cel.
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie zaszły zdarzenia losowe , ograniczające możliwość realizacji zobowiązań podatkowych skarżących.
Z oświadczenia J. M. wynikało że Z. M. , jej mąż nie mieszka razem z nią, nie może liczyć na jego pomoc.
Aktualnym źródłem dochodu skarżącej jest świadczenie rentowe , z którego prowadzona jest egzekucja w wyniku której ściągana jest kwota 122, 37 zł. miesięcznie .
Dlatego też pobiera świadczenie miesięczne w wysokości 277,40 zł. Na utrzymaniu ma 14 letniego syna.
Majątek wspólny małżonków to działka 6,68 a i dom w którym mieszkają- Płatnicy nie posiadają innych nieruchomości i rzeczy ruchomych ,których ,zbycie umożliwiło by uregulowanie zaległości.
Koszty miesięcznego leczenia skarżącej w kwocie 1128, 70 zł miesięcznie ponosi jej ojciec.
To uzasadnia zdaniem organu odwoławczego częściowe umorzenie zaległości, natomiast skoro egzekucja z renty jest w chwili obecnej skuteczna , umorzenie w całości zaległości podatkowych wynoszących 5290 zł i odsetki w wysokości 4009,30 zł. było by przedwczesne.
W skardze na powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr, [...] wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący powołując się na trudną sytuację rodzinną, majątkową wnoszą o jej uchylenie i uwzględnienie ich wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w całości.
Izba Skarbowa wnosi o oddalenie skargi podkreślając , że sprzedając nieruchomość w 1998 r. podatnicy winni mieć świadomość konsekwencji zapłaty podatku w sytuacji nie udokumentowania wydatkowania przychodu na cele mieszkaniowe i przeznaczenia stosownej kwoty na zapłatę podatku .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Niewątpliwie decyzja wydawana przez organy w trybie art. 67 par.1 ustawy wyżej powołanej - Ordynacja podatkowa ma charakter uznaniowy.
Organ może bowiem , ale nie musi umorzyć zaległości podatkowe uznanie to jest ograniczone dyrektywami wyboru , jakimi są użyte w treści przepisu zwroty "ważny interes podatnika" oraz " ważny interes publiczny".
Pojęcie "ważny interes podatnika" jest pojęciem nieostrym , jego treść powinna być oceniana w świetle okoliczności konkretnej sprawy.
Oceny tego pojęcia należy dokonywać w oparciu o kryteria zobiektywizowane ,które są zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają między innymi życie i zdrowie ludzkie , a także możliwość zarobkowania w celu zdobycia środków na utrzymanie własne i rodziny.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny co do trudnej sytuacji podatników nie jest przez organ kwestionowany.
U jego podstaw leży ciężka choroba J. M. trwająca już dłuższy okres czasu i niezbyt pomyślne rokowania na przyszłość.
Nawet organ odwoławczy uznaje to za przypadek losowy. Ten stan faktyczny prowadzić musi do wniosku , iż podatnicy w czasie składania wniosku z powodu nadzwyczajnych losowych zdarzeń wywołanych chorobą J. M. nie są w stanie uregulować zaległości podatkowych .
Dodać należy , iż bezspornie nie posiadają też żadnego majątku , który pozwoliły im na ich spłacenie.
Organ odwoławczy jak podano wyżej mając na uwadze tą sytuację skarżących uwzględnił częściowo ich wniosek , uznając jednak że skoro egzekucja ze świadczenia rentowego jest skuteczna to umorzenie zaległości w całości byłoby przedwczesne.
Z tym poglądem nie można się zgodzić z uwagi na wysokość świadczenia rentowego i kwotę po potrąceniu pozostałą nie wystarczającą niewątpliwie na utrzymanie rodziny.
Również brak jest podstaw do odwoływania się do okoliczności z jakich doszło do powstania zaległości podatkowych , gdyż nie mieszczą się w przesłankach
określonych w art. 67 par. 1 Ordynacji.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając ,że zaskarżona decyzja narusza prawo , przepis wyżej powołany , na mocy art. 145 par. 1 pkt 1 litera a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. /DZ. U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm./ -przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło