I SA/Kr 2631/01
WyrokWSA w Krakowie2004-04-22
Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zając, Sędzia WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Asesor WSA Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca wykształcenie wyższe ekonomiczne i przygotowanie pedagogiczne spełnia wymogi kwalifikacyjne do szkolenia ucznia w zawodzie sprzedawcy w celu skorzystania z ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia ucznia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie wykształcenia wyższego ekonomicznego (tytuł magistra) odpowiada kwalifikacjom wyższym niż minimalne wymagania mistrza w danym zawodzie, co w połączeniu z przygotowaniem pedagogicznym, pozwala na uznanie spełnienia przesłanek do skorzystania z ulgi uczniowskiej. Organy podatkowe błędnie ograniczyły się do stwierdzenia braku kwalifikacji zawodowych, naruszając zasady swobodnej oceny dowodów.Stan faktyczny
Podatnik prowadzący działalność gospodarczą zwrócił się o przyznanie ulgi podatkowej z tytułu wyszkolenia uczennicy w zawodzie sprzedawcy. Urząd Skarbowy i Izba Skarbowa odmówiły przyznania ulgi, uznając, że podatnik nie posiada wymaganych kwalifikacji zawodowych do szkolenia uczniów, mimo posiadania wykształcenia wyższego ekonomicznego i przygotowania pedagogicznego. Podatnik złożył skargę do sądu administracyjnego, podnosząc, że spełnia warunki do przyznania ulgi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: PrzewodniczącySędzia NSA Jan Zając Sędziowie WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk Asesor WSA Anna Znamiec (spr.) Protokolant Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 22 października 2001r. Nr [...] w przedmiocie ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych).
Pan W. K w 2001 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami spożywczymi i przemysłowymi - sklep nr [...]. Pismem z dnia [...] 2001 r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego o przyznanie ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wyszkolenia uczennicy S. K. Podatnik w dniu [...] 1998 r. zawarł z S. K. umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego na czas określony od dnia [...] 1998 r. do [...] 2001 r.
Decyzją z dnia [...] 2001 r. znak [...] Urząd Skarbowy odmówił podatnikowi przyznania ulgi z tytułu szkolenia ucznia S. K. w zawodzie sprzedawca. Urząd Skarbowy stwierdził, ze podatnik nie przedłożył dokumentów wymaganych dla wykazania kwalifikacji zawodowych, a określonych w przepisie par. 9 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących te naukę oraz uczniów odbywających praktyczna naukę zawodu (Dz. U. Nr 97, poz. 479 z późn. zm.). Z treści przepisu par. 9 ust. 4 Rozporządzenia wynika, że instruktor praktycznej nauki zawodu powinien posiadać kwalifikacje zawodowe, co najmniej mistrza w zawodzie, którego będzie nauczał i przygotowanie pedagogiczne. Z przedłożonych przez podatnika dokumentów wynika, że posiada przygotowanie pedagogiczne uzyskane w wyniku ukończenia kursu pedagogicznego dla instruktorów zajęć praktycznych, natomiast nie posiada kwalifikacji zawodowych do szkolenia uczniów w zawodzie sprzedawcy. Podatnik przedstawił dyplom ukończenia studiów magisterskich na Wydziale Ekonomiki Produkcji Akademii Ekonomicznej w zakresie finansów. Od decyzji Urzędu Skarbowego Pan W. K. wniósł odwołanie do Izby Skarbowej podnosząc, że w 1992 r. otrzymał zgodę Wojewódzkiego Biura Pracy przy Urzędzie Wojewódzkim na szkolenie uczniów. Ponadto podaje, że posiada wyższe kwalifikacje niż przewidziane w cyt. Rozporządzeniu. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] 2001 r. znak [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego. Izba Skarbowa przyjęła, że Panu W. K. nie przysługuje ulga z tytułu wyszkolenia ucznia określona w przepisie art. 27 c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) wobec nie posiadania kwalifikacji zawodowych do szkolenia uczniów w zawodzie sprzedawcy. Izba Skarbowa powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie.
Na powyższą decyzję Pan W. K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący podnosi zarzuty zawarte w odwołaniu, powołując się na fakt, iż ukończył studia wyższe, kurs pedagogiczny oraz posiada 12 - letnią praktykę zawodową, a zatem spełnia warunki do przyznania ulgi z tytułu wyszkolenia ucznia. Podatnik sprecyzował w piśmie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wysokość ulgi za wyszkolenie ucznia wynosi [...] zł. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, iż Pan W. K. nie posiada kwalifikacji zawodowych do szkolenia uczniów w zawodzie sprzedawcy. Izba Skarbowa powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego - uchwałę w składzie 7 sędziów Izby Finansowej, sygn. akt FPS 9/01, 10/01.
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, oraz przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 27 c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.) podatnicy, uzyskujący przychody wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy (przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej) mogą korzystać z ulgi polegającej na obniżeniu podatku dochodowego z tytułu szkolenia uczniów, zwanej "ulgą uczniowską". Ulga uczniowska przysługuje osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, uprawnionym na mocy odrębnych przepisów do szkolenia uczniów i zatrudniającym w ramach prowadzonej działalności pracowników w celu nauki zawodu. Ulga uczniowska przysługuje, jeżeli szkolenie zostało zakończone pozytywnym wynikiem egzaminu.
W powołanym art. 27 c ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych określono, że jedną z przesłanek stanowiących podstawę uzyskania przedmiotowej ulgi uczniowskiej jest uprawnienie, na mocy odrębnych przepisów, do szkolenia uczniów. Odrębne przepisy, do których odsyła przepis art. 27 c ust. 2 cyt. ustawy to w rozpatrywanym przypadku Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. Nr 97, poz. 479 z późn. zm.).
W myśl par. 9 ust. 4 cyt. Rozporządzenia instruktorzy praktycznej nauki zawodu, będący właścicielami zakładu pracy, powinni posiadać kwalifikacje zawodowe co najmniej mistrza w zawodzie, którego będą nauczać i przygotowanie pedagogiczne uzyskane w wyniku ukończenia kursu pedagogicznego organizowanego zgodnie z przepisami w sprawie zasad podnoszenia kwalifikacji dorosłych, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował odpowiednią ilość zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz praktyki metodycznej. Instruktorem praktycznej nauki zawodu może być zatem osoba posiadająca kwalifikacje zawodowe i kwalifikacje pedagogiczne. Określenie "co najmniej mistrza w zawodzie" oznacza, że są to minimalne kwalifikacje zawodowe, jakie powinny spełniać osoby podejmujące się funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 1996 r., sygn. akt SA/Sz 221/96, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2000 r. sygn. akt l SA/Ka 1905/98). W konsekwencji każda osoba, która posiada kwalifikacje mistrza w danym zawodzie bądź kwalifikacje porównywalne z kwalifikacjami mistrza oraz wymagane tymi przepisami przygotowanie pedagogiczne może być instruktorem praktycznej nauki zawodu. Prowadząc dalszą analizę, konieczne jest ustalenie jakimi kwalifikacjami powinien legitymować się mistrz w zawodzie. Na mocy par. 18 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. Nr 103, poz. 472 z późn. zm.) potwierdzeniem posiadanych kwalifikacji zawodowych jest tytuł mistrza w zawodzie, o który mogą ubiegać się osoby posiadające tytuł wykwalifikowanego robotnika w danym zawodzie i przepracowały co najmniej trzy lata w tym zawodzie, a o tytuł wykwalifikowanego robotnika w zawodzie mogą ubiegać się osoby, które przepracowały w zawodzie co najmniej okres równy okresowi trwania nauki zawodu przewidzianemu dla danego zawodu objętego klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego. Pan W. K. ukończył studia magisterskie na Wydziale Ekonomiki Produkcji Akademii Ekonomicznej w zakresie finansów i uzyskał tytuł magistra ekonomii. Pan W. K. legitymując się tytułem magistra ekonomii posiada zatem wyższe kwalifikacje w zawodzie niż minimalne kwalifikacje - mistrza w zawodzie - określone w par. 9 ust. 4 cyt. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, praw i obowiązków podmiotów organizujących tę naukę oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu (Dz. U. Nr 97, poz. 479 z późn. zm.), które to kwalifikacje powinna posiadać osoba szkoląca, jako instruktor uczniów w ramach praktycznej nauki zawodu. Jeśli chodzi o zawód sprzedawcy, to należy uznać, że wysokim kwalifikacjom odpowiada dla tego zawodu wykształcenie wyższe w dziedzinie ekonomii. W ocenie Sądu Pan W. K. posiadając kwalifikacje pedagogiczne (fakt nie kwestionowany przez organy podatkowe) jak również posiadając kwalifikacje zawodowe do szkolenia uczniów, a określone w przepisie art. 27 c ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm. - w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.) spełnia przesłanki ustawowe do korzystania z ulgi uczniowskiej z tytułu wyszkolenia ucznia Pani S. K. Zdaniem Sądu, organy podatkowe przekroczyły granice swobody interpretacyjnej w szczególności ograniczając się do stwierdzenia, że podatnik nie spełnia kwalifikacji zawodowych do szkolenia uczniów w zawodzie sprzedawca. W ocenie Sądu wniosek organów podatkowych wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego wykracza poza swobodną ocenę dowodów, a więc stanowi naruszenie prawa (art. 187 par. 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.)).
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło