I SA/Kr 2663/01
WyrokWSA w Krakowie2004-05-13
Skład orzekający: Grażyna Jarmasz, Ewa Rojek, Jan Zając
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 33 ustawy o podatku od towarów i usług, nakładając obowiązek zapłaty podatku pomimo anulowania pierwotnej faktury i braku faktycznej sprzedaży?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy nie zebrał wszystkich istotnych dowodów ani nie wyjaśnił wątpliwości dotyczących sposobu obiegu dokumentów i anulowania faktur, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego i błędnym zastosowaniem art. 33 ustawy o VAT.Stan faktyczny
Skarżąca U. S. kwestionowała decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Inspektora Kontroli Skarbowej, które określiło jej zobowiązanie podatkowe w VAT za styczeń 1999 r. Organy ustaliły różnice między sprzedażą udokumentowaną fakturami a tą wynikającą z ewidencji, sugerując wystawianie dwóch faktur o tym samym numerze. Skarżąca argumentowała, że faktury były poprawiane, a pierwotne anulowane, co potwierdzili świadkowie, i że nabywcy otrzymywali jedynie ostateczną, poprawioną fakturę, co wykluczało podwójne opodatkowanie. Zarzuciła organom naruszenie art. 33 ustawy o VAT poprzez jego błędną wykładnię.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Grażyna Jarmasz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek, Jan Zając, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 maja 2004 przy udziale sprawy ze skargi U. S. na Izba Skarbowa [...] z dnia r. nr w przedmiocie Podatek od towarów i usług Publikacja orzeczenia odroczona z dnia 7 maja 2004 r. uchylono decyzję II instancji Uchylono decyzję II instancji
l
W dniu 29 listopada 2001 r. została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skarga U. S. prowadzącej Firmę Handlową S. w [...] na decyzję Izby Skarbowej w [...] z 29 października 2001r. numer [...].
Decyzją tą Izba Skarbowa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Inspektora Kontroli Skarbowej Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. numer [...] określające U. S. w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 1999r. zobowiązanie podatkowe w wysokości [...]zł, zaległość podatkową w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę.
Rozstrzygnięcia takie zapadły z uwagi na ustalenia kontroli przeprowadzonej w firmie U. S. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1999 roku. W trakcie prowadzonych czynności stwierdzono, że istnieją przypadki różnic pomiędzy wartością sprzedaży udokumentowanej fakturami VAT i rachunkami uproszczonymi wykazaną w ewidencji podatkowej, a wartością tej sprzedaży wynikającą z kopii faktur posiadanych przez podatniczkę. Różnice te wskazywały na prawdopodobieństwo wystawiania dwóch faktur o tym samym numerze i dacie, co potwierdziło w ocenie organów dalsze postępowanie.
Wobec czego uznano, że wystawienie dwóch faktur rodzi obowiązek uiszczenia wynikającego z nich podatku od towarów i usług zgodnie z art. 33 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 11, póz. 50 ze zm./, który stanowi, że w przypadku, gdy podatnik wystawi fakturę albo rachunek uproszczony, w którym wykaże kwotę podatku, jest obowiązany do jego zapłaty także wówczas, gdy dana sprzedaż nie była objęta obowiązkiem podatkowym, albo została zwolniona od podatku.
Z rozstrzygnięciem takim skarżąca nie zgodziła się wnosząc skargę wobec nie uwzględnienia przez Izbę Skarbową argumentów jej odwołania.
Zarzuciła organom naruszenie prawa w postaci przepisów prawa materialnego, a to art. 33 w/w ustawy o podatku od towarów i usług poprzez jego błędną wykładnię, co uzasadniało wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi przedstawiła funkcjonujący sposób sprzedaży w prowadzonej działalności. Nabywca składał zamówienie w dziale fakturowania. Na jego podstawie była drukowana faktura, czy rachunek uproszczony. Pierwsza kopia pozostawała w dziale fakturowania, klient otrzymywał oryginał i drugą kopię, która służyła jako dokument WZ- magazyn wyda.
Na podstawie tego trzeciego egzemplarza magazynier wydawał to\
Często w trakcie odbioru towaru stwierdzano, że towar nie spełnia oczekiwań klienta, jest innego producenta, w innym opakowaniu, o zbyt krótkim terminie ważności, zapomniano o jakimś towarze. Wobec tego klient wracał do działu fakturowania, sprzedawca poprawiał fakturę, na oryginale "starej" fakturzystka nabijała pieczątkę "UWAGA! POPRAWA". Nabywca z obydwiema fakturami udawał się do magazynu, gdzie magazynier zabierał oryginał faktury pierwotnej z adnotacją "UWAGA POPRĄWA". Nabywca dostawał wyłącznie oryginał faktury poprawionej i stwierdzającej faktyczna sprzedaż. Podano, że nie zawsze przybijano pieczątkę "U W AG A! POPRĄ W A".
Taki sposób faktycznego dokonywania anulowania faktur potwierdzili świadkowie przesłucham w dniu 28 września 2001 r.
Podkreślono, że nigdzie w postępowaniu dowodowym nie stwierdzono podwójnych faktur u odbiorców oryginałów. Wobec tego skoro sprzedaż dokonywana była jednorazowo, a faktury w ten sposób anulowane nie wyrażały dokonania czynności sprzedaży, stwierdzono, że naruszony został przepis art.33 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż wobec nie wystąpienia rzeczywistej sprzedaży nie powstawał obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług.
Izba Skarbowa w udzielonej odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Ustanowiony w sprawie pełnomocnik, doradca podatkowy J. P., złożył w dniu 10 maja 2004r. pismo procesowe, w którym przedstawił orzecznictwo dotyczące interpretacji i rozumienia przepisu art.33 ustawy o podatku od towarów i usług.
Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jednak wobec wejścia w życie z dniem l stycznia 2004r. ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, póz. 12697 oraz ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270,/ w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, póz. 1271/ została ona rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgodnie z tymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga na uwzględnienie zasługuje z tego powodu, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego, a to art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, póz. 926 ze zm./.
Zarówno przepis art.122 ustawy Ordynacja podatkowa, wyrażający jedną z podstawowych zasad procedury podatkowej tj. zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej, jak i uregulowanie art.187 § l tej ustawy , nakładają na organ podatkowy obowiązek dążenia w prowadzonym postępowaniu do jak najdokładniejszego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez zebranie wszystkich istotnych dowodów i wyjaśnienie ewentualnie występujących wątpliwości. Dopiero na podstawie zebranego w sprawie całego materiału dowodowego, ustalonego we wzajemnym powiązaniu, organ może wydać prawidłową decyzję podatkową.
W niniejszej sprawie nie przeprowadzono postępowania w zakresie podnoszonym przez skarżącą. Nie odniesiono się do przedstawionego przez nią trybu postępowania przy sprzedaży, obiegu dokumentów i faktu dokonywania anulowania faktur i rachunków uproszczonych. Nie prowadzono także postępowań wyjaśniających jak chodzi o nabywców towarów, stąd brak ustosunkowania się przez organy do okoliczności uwypuklanej przez skarżącą tj. do wydawania nabywcy tylko jednej, ostatecznej faktury.
W postępowaniu przed Sądem rozpatrywane były skargi na decyzje wydane w przedmiocie podatku od towarów i usług, a dotyczące poszczególnych miesięcy roku 1999, z wyjątkiem miesiąca lipca. Rozstrzygnięcia Inspektora Kontroli Skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące luty i kwiecień 1999 roku zostały, na skutek przeprowadzonego postępowania odwoławczego, uchylone przez Izbę Skarbową, a zobowiązanie podatkowe oraz zaległość podatkowa za te miesiące została określona w niższej wysokości. Były to decyzje Izby Skarbowej z dnia 17 lipca 2002r. nr [...] /za luty/ oraz [...] /za kwiecień/. Stało się tak dlatego, że jak stwierdzono w uzasadnieniach tych decyzji, Izba uznała, iż faktury i rachunki, na których znajduje się adnotacja "UWAGA! POPRĄWA" są fakturami, rachunkami anulowanymi i nie dokumentują sprzedaży towarów. Podobnie uznano, że dokumenty te, na których brak było podpisu nabywcy i wystawcy, są fakturami i rachunkami, które nie dokumentuj ą sprzedaży towarów.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § l pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz.1270/ orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło